Een nieuwe levensfaze

Terwijl vroeger de menopauze bijna synoniem was voor het einde van het leven, is er sindsdien veel veranderd. Vrouwen van vijftig jaar zijn nog jong: gemiddeld één derde van hun leven ligt nog voor de boeg.
Over de menopauze bestaan inderdaad heel wat foutive ideeën. Sinds jaren, om niet te zeggen sinds eeuwen, hebben opvoeding, maatschappij, moraal en mentaliteit rond deze normale levensperiode een heleboel mytes en ongegronde vooroordelen geweven.
Vooral door gebrek aan informatie zien vrouwen vaak vreselijk op tegen de periode. Niet voor niets noemt men het "het keren der jaren".
Bovendien komt de overgang tijdens een reeds moeilijke periode voor de vrouw: rond 45,55 jaar zijn de kinderen groter geworden, sommigen zijn het nest uitgevlogen. De vrouw is niet enkel meer moeder, maar ook schoonmoeder en grootmoeder. Het kan ook gebeuren dat ze in die periode haar eigen ouders verliest. De echtgenoot gaat vaak helemaal op in zijn werk of activiteiten buitenshuis. De echtelijke relatie is meer gewoonte geworden. De echtgenoot is er ook niet op verjongd en misschien ondervindt hij gelijkaardige problemen.
Dan is er de leeftijd. Het lichaam is niet meer zo dynamisch. Er komen rimpeltjes bij. Kortom, het lijkt wel of alles tegelijk een gevoel van eenzaamheid, verlatenheid, leegte en angst moet geven. De vrouw voelt zich nutteloos.
De vrouwen die buitenshuis werken of andere activiteiten hebben, die ongehuwd of kinderloos zijn, hebben het waarschijnlijk minder moeilijk om deze problemen te verwerken dan de vrouwen die hun hele levensdoel op de kinderen en het gezin hebben gesteld. Al die gebeurtenissen eisen een groot aanpassingsvermogen.
Sommige vrouwen blijven lang met de klachten rondlopen. Ofwel omdat ze niet goed beseffen wat hen overkomt, of omdat ze er niet durven over te praten, of ook omdat ze er zich gewoon bij neerleggen.
Raadpleeg daarom uw arts, en in sommige gevallen een psycholoog. Het is soms moeilijk de lichamelijke van de psychologische oorzaken te onderscheiden. Immers, de vrouw reageert niet alleen op hormonale veranderingen maar ook op veranderingen van haar omgeving.
Heel wat vooruitgang werd geboekt in de aanpak en behandeling van overgangsklachten.
Praat openhartig met uw arts over de overgang, durf hem vragen stellen, symptomen vertellen en zelfs gegevens uit uw eigen gezinsleven meedelen.

Om te beginnen, wat bedoelt men met menopauze?

De menopauze is in medische zin de laatste menstruatie en stemt overeen met een zekere uitputting van de eierstokken. In ruimere zin wordt dit woord tevens gebruikt om de enkele jaren vóór en na het stoppen van de menstruaties aan te duiden. Deze periode wordt ook wel eens het "climacterium" genoemd.
De eerste tekenen van deze overgang verschijnen rond 45 jaar. In onze landen houdt de menstruatie definitief op rond 51 jaar en enkele jaren later ontwikkelt zich een nieuw biologisch evenwicht, postmenopauze genoemd.
De overgansjaren zijn dus een volkomen natuurlijk verschijnsel in het leven van de vrouw.
De menopauze kan vroegtijdig of laattijdig optreden. Iedere vrouw zal verschillend reageren naargelang haar biologisch of persoonlijk evenwicht.
De menopauze betekent niet meer een passieve periode: de vrouw hoeft de menopauze niet te ondergaan, indien nodig kan ze zich laten behandelen.

Waarom die verandering?
Tijdens de overgang zijn de ovariële functie en het hormonaal evenwicht verstoord. De eierstokken produceren steeds minder "hormonen". Vanaf 45 jaar is vooral deze vermindering en vervolgens het totaal verdwijnen van het progesteron kenmerkend voor de premenopauze. Deze periode van onevenwicht veroorzaakt eerst onregelmatige menstruaties. Daarna is het ophouden van de menstruaties het teken van het hormonaal tekort.

Belang van hormonen
De hormonen spelen een belangrijke rol in het hormonaal menselijk evenwicht. Een hormoon is een scheikundige stof, afgescheiden door een orgaan, met een specifieke werking op de weefsels (of organen) die er gevoelig voor zijn. Op deze pagina gaat onze aandacht vooral naar de oestrogenen geproduceerd door de eierstokken. Zij beïnvloeden de baarmoeder, de vagina, de borsten, de huid, het haar , de psyche, enz.
Het progesteron, een ander hormoon door de eierstokken afgescheiden, is belangrijk voor de regelmaat van de menstruele cyclus en is noodzakelijk voor de innesteling van het bevruchte ei in de baarmoeder.

Wat zijn de overganssymtomen
Het tekort aan oestrogenen kan een aantal klachten tot gevolg hebben, zowel op lichamelijk als op emotioneel vlak.
Maar maakt u zich vooral niet ongerust. Het is niet omdat we ze allemaal noemen dat u ze ook allemaal krijgt. Het is enkel de bedoeling als informatie. We hebben het reeds gezegd: elke vrouw ervaart die overgansjaren anders. Sommigen hebben slechts met enkele klachten af te rekenen. Andere vrouwen hebben meer last van emotionele problemen dan lichamelijke, en ook de duur van de klachten verschilt van vrouw tot vrouw. Bepaalde vrouwen bereiken de menopauze haast zonder dat ze het zelf merken. Voor het overige bestaan tegenwoordig middelen en behandelingen die vrijwel alle klachten van de overgang doen verdwijnen, of in elk geval sterk verminderen.
Laten we nu de belangrijkste klachten samen doornemen. Zo kunt u ze gemakkelijk herkennen, mochten ze ooit opduiken.

Een verwittigde vrouw is er twee waard

Het eerste verschijnsel: de menstruatie wordt onregelmatig. Dti wijst enkel op het naderen van de menopauze en is eigenlijk geen kwaal op zich. De cyclus wordt langer of korter, de bloedingen worden heviger of integendeel minder. Deze periode vn premenopauze kan gepaard gaan met verschillende ongemakken (zoals borstspanning), die het gevolg zijn van het progesterontekort. Uw dokter kan u op dat ogenblik helpen
Warmte-opwellingen ("vapeurs") en transpiratiegolven zijn vaak de eerste typische overgangsklachten. Ze gaan soms gepaard met hartkloppingen, afwisselend warm en rillerig voelen, plots rood worden aan hals en gezicht, nachtelijke zweten.
De volgende mogelijke klachten zijn hoofdpijn, prikkelbaarheid, zenuwachtigheid, ongewone vermoeidheid, tintelingen in handen en voeten, spier- ef gewrichtspijn, neerslachtigheid en duizeligheid
Zoals u kunt merken zijn sommige klachten niet van lichamelijke, maar eerder van psychologische aard. Uw huisarts kan de lichamelijke klachten doen verdwijnen dankzij een hormonale behandeling.
Thans is deze hormonale behandeling volledig aangepast en houdt zij geen gevaren meer in
Sommige klachten van minder voorbijgaande aard treden later op, na de menopauze zelf. Gedeeltelijk zijn zij het gevolg van het oestrogeentekort. Het gaat om een droogheid van de huid, het haar en de slijmvliezen, bv. van de vagina.
Twee andere vervelende kwaaltjes kunnen op dit moment opduiken urine-verlies (incontinentie) bij sommige inspanningen of onverwachte gebeurtenissen (lachen, niezen,...) en pijn bij het urineren. Ook hiervoor weet uw huisarts raad.
We moeten tenslotte ook klachten vermelden die pas later optreden en in mindere mate voorkomen, met name osteoporose.
Dit is het broos worden van het beendergestel dat tot breuken kan leiden bij een banaal ongeval, maar meer over osteoporose kan u hier lezen.
Andere stoornissen, zoals aderverkalking, die in mindere mate het gevolg zijn van het oestrogeentekort, verdienen eveneens het advies van uw arts.

Bron: "De Menopauze probleemloos beleven" van Aaciphar.