Waar vandaan: Gezond leven > Gezondheid > Schizofrenie
Schizofrenie
 |
Inleiding
In 1896 formuleerde Kraepelin de ziekte-eenheid dementia preacox
(letterlijk: vroege aftakeling) en beschreef drie vormen: de katatone,
hebefrene en paranoïde vorm. Centraal hierbij stond de uiteindelijke
aftakeling.
Bleuler ontwikkelde in 1911 het concept schizofrenie (letterlijk:
splijting van de geest), waarbij de splijting van de basale psychische
functies centraal stond. Bleuler voegde aan de drie typen die Kraeplin
beschreven had, een vierde toe de schizofrenia simplex.
Vervolgens is er in feite weinig veranderd op het gebied van de classificatie,
de drie vormen van Kraeplin vinden we weer terug in de huidige psychiatrische
classificatie de DSM.
Voorkomen
-
Incidentie (aantal nieuwe gevallen per jaar)
Tussen de 0,2 en 0,6 per 1000 per jaar
-
Prevalentie (totaal aantal gevallen die er op een bepaald moment zijn)
Tussen de 2,5 en 5,3 per 1000 (in Nederland komt dat neer op circa 100.000 patiënten)
Kenmerken
Schizofrenie is een ziekte die gekenmerkt wordt door perioden met een verlies van de realiteit, zogenaamde psychotische perioden. Het verlies van de realiteit (gestoorde realiteitstoetsing) uit zich in zogenaamde "positieve symptomen": stoornissen van:
- denken (o.a. wanen)
-
waarneming (hallucinaties)
-
vreemd en bizar gedrag
Naast die psychotische episoden is er sprake van een achteruitgang van het psychisch en sociaal functioneren, die met name tot uiting komt in zogenaamde "negatieve symptomen":
-
Affectvervlakking (emotionele afstand, verlies van gevoel)
-
Apathie (gebrek aan energie, initiatief en interesse)
-
Asociaal (vermijden gezelschap, verminderde belangstelling voor omgeving, grote behoefte alleen te zijn
-
Aandachtsvermindering (verminderde aandacht en concentratie)
-
Anhedonie (verlies vermogen plezier te beleven)
-
Spraakarmoede (alogie: weinig ideeën, vastklampen aan beperkt aantal onderwerpen)
Symptomen
De volgende symptomen kunnen voorkomen bij schizofrenie
-
Stoornissen in het denken
-
wanen
met name met een vreemde, magische, mysterieuze of bizarre inhoud; de waan van buitenaf bestuurd te
worden, wanen m.b.t. inbrenging, overbrenging of onttrekking van gedachten en paranoïde wanen -
incoherentie
verwarde en bizarre gedachtegang -
magisch denken
overtuiging dat gedachten, woorden of handelingen een gebeurtenis kunnen voorkomen of juist doen
plaatsvinden -
neologismen
maken van nieuwe, niet bestaande woorden, vaak uit brokstukken van bestaan woorden -
Versperring
plotseling onderbreken van de gedachtestroom of soms van alle psychische activiteit -
echolalie
naspreken, antwoorden met veel woorden uit een vraag -
mutisme
geremde spraak, korte antwoorden -
autisme
levend in eigen denkwereld, in eigen besloten ontoegankelijke en onbegrijpelijke wereld
-
- Stoornissen in de waarneming
-
gehoorshallucinaties (akoestische hallucinaties)
komen het meeste voor, met name is karakteristiek het horen van twee of meer stemmen die met elkaar
praten over de patiënt, die tegen de patiënt praat en commentaar levert op wat hij doet, denkt of voelt,
bedreigende of obscene stemmen en horen van de eigen gedachten -
gezichtshallucinaties (visuele hallucinaties)
komen minder vaak voor -
somatische hallucinaties (hallucinaties)
met name sensatie van veranderde toestand van inwendige organen (b.v. brandende sensatie in hersenen) -
reuk-, gevoels- en smaak hallucinaties
komen weinig voor
-
-
Stoornissen in het gevoel
-
afgestompt en vlak
verminderde of verdwenen emotionele respons -
anhedonie
onvermogen om nog plezier te beleven -
hypesthesie
emotionele leegte -
inadequaat
-
oninvoelbaar
-
-
Stoornissen in de psychomotoriek
-
grimasseren
-
bizarre houdingen
-
stupor
bewegingsloosheid -
katalepsie
spierverstijving, langdurig wordt zelfde houding aangenomen -
echopraxie
imitatie van bewegingen -
robotachtige volgzaamheid
-
negativisme
ogenschijnlijk zinloze weerstand tegen alle opdrachten of het handhaven van een rigide houding ondanks
pogingen om in beweging gebracht te worden -
stereotype bewegingen
eindeloos weerkerende en telkens in dezelfde volgorde uitgevoerde handelingen -
deterioratie
-
gemaniëreerdheid
een vreemde, ongewone karakteristieke manier van bewegen -
opwindingstoestand
-
passiviteit
-
-
E. Stemming
Depressieve symptomen worden frequent beschreven bij schizofrene patiënten (tot 80%), zowel voor, tijdens als na een acute episode.
Verloop
Een (eerste) psychotische episode wordt vooraf gegaan door een zogenaamde
prodromale fase, met vroege symptomen (prodromi).
Schizofrenie heeft een relatief slechte prognose. Het risico van een
chronische ontwikkeling en een blijvend slecht functioneren is hoog.
Tot 80% van de patiënten heeft een recidief van de psychose binnen
1à 2 jaar na staken van de antipsychotica.
Drugs
Zelfs de kleinste dosis van een geestverruimend middel kan al een psychose veroorzaken of de klachten van een psychose verergeren.
Oorzaken
Over de oorzaken staat in feite maar weinig met zekerheid vast, alles wijst in de richting van een ingewikkelde ontstaanswijze.
-
Biochemische factoren
Onderzoek heeft uitgewezen dat er bij schizofrenie sprake is van een verstoring van de balans van bepaalde stoffen in de hersenen.
-
Biogenetische factoren
Schizofrenie komt in sommige families vaker voor.
-
Psychosociale factoren
Er bestaat een verhoogde gevoeligheid voor stress, die tot een psychose kan leiden.
 |
| |  |
| |  |
In favorieten opslaan | | | 
|
|
Een vraag of een probleem op SeniorenNet? Kijk dan in het Helpcentrum (klik hier). Als je het daar niet kan vinden, helpen we je via e-mail op support@seniorennet.be. |
