Waar vandaan: Gezond leven > Gezondheid > Verliesverwerking
Verliesverwerking
Rouw, een
natuurlijke reactie
op verlies
Dagelijks worden
vele mensen met
het verlies van
een geliefd persoon
geconfronteerd.
Soms is dat volkomen
onverwacht, andere
keren heeft men
de dood al maanden
zien aankomen.
Het verlies van
een kind treft
ouders, broertjes,
zusjes, opa's
en oma's, kinderen
uit de klas, buren
en leerkrachten.
Bij het verlies
van een partner
zijn de andere
partner, kinderen,
vrienden, ouders,
collega's betrokken.
Hoe nauwer de
banden met de
gestorven persoon
zijn, des te groter
de invloed van
dat verlies op
ons bestaan. Van
het ene moment
op het andere
is alles anders,
ook in situaties
waarin we het
sterven hebben
zien aankomen.
De dood brengt
altijd een ontwrichting
van het bekende
en vertrouwde
leven met zich
mee.
Elk mens reageert
op zijn eigen
wijze op deze
situatie; iedereen
moet op de een
of andere manier
het verlies verwerken.
Rouwen is niets
anders dan de
geleidelijke acceptatie
van het verlies
en verwerking
van de pijn en
de leegte die
veroorzaakt wordt
door de definitieve
afwezigheid van
de geliefde persoon.
Het rouwproces
helpt de rouwende
zich aan te passen
aan de nieuwe
situatie: die
waarin de geliefde
persoon alleen
nog in de herinnering
voortleeft. Het
is een natuurlijke
en gezonde reactie
op verlies.
Overigens brengt
niet alleen de
dood, maar elk
groot verlies
gevoelens van
rouw met zich
mee. Rouwgevoelens
komen ook voor
na echtscheiding,
na het verlies
van een been door
een amputatie
of ongeluk, of
na het kwijtraken
van werk door
ontslag.
Cijfers
Het aantal mensen
dat bij een sterfgeval
betrokken is,
is een veelvoud
van het aantal
sterfgevallen.
In België
ligt dat per jaar
op ongeveer 130.000
mensen. Van deze
doden zijn er
zo'n 2000 jonger
dan achttien.
Elk jaar opnieuw
worden dus vele
honderdduizenden
mensen in rouw
gedompeld.
Rouw in deze
maatschappij
De dood van een
geliefd iemand
is de meest ingrijpende,
verdrietige gebeurtenis
die mensen kunnen
meemaken. Voor
zo'n verlies zou
dus veel aandacht
mogen zijn. Toch
merkt de buitenwereld
er vaak weinig
van als mensen
een naaste hebben
verloren. In onze
maatschappij is
de dood naar de
privé-sfeer
gedrongen. Mensen
worden geacht
individueel hun
verdriet te verwerken.
Veel uitvaarten
beperken zich
tot een korte
en sobere bijeenkomst.
Daardoor kan het
rouwproces in
de knel komen.
Vroeger was de
dood een gebeurtenis
waarbij de hele
omringende gemeenschap
betrokken was.
Buurtbewoners
waakten bij de
kist en de dode
werd door de hele
buurt ten grave
gedragen. In andere
samenlevingen
is dat nog steeds
zo. Deze gemeenschappelijke
rouwrituelen en
de publieke uitingen
van verdriet stimuleren
de rouw en het
verwerkingsproces
van de nabestaanden.
Rouwreacties
Mensen die rouwen
kunnen reageren
met allerlei lichamelijke,
psychische en
sociale klachten.
Deze verschillen
per mens, maar
de volgende verschijnselen
komen vaak voor:
weinig eetlust
hebben en slecht
slapen. Zich leeg
en neerslachtig
voelen en nergens
zin in hebben.
Nu eens intens
verdrietig zijn
en dan weer vreselijk
boos. Moeilijk
aan iets anders
kunnen denken
dan aan de overledene
en aan diens overlijden,
maar afwisselend
juist ook deze
herinnering mijden,
en bijvoorbeeld
de plaatsen uit
de weg gaan die
aan haar of hem
doen denken. Veel
dromen over de
dode en denken
de gestorvene
weer te zien of
te horen. Schuldgevoelens
komen voor: had
ik de zieke kunnen
redden? Was ìk
maar onder die
auto gekomen...
Ook een neiging
zich een tijdlang
voor contacten
af te sluiten
kan erbij horen.
Al deze gevoelens
en reacties zijn
onvermijdelijk
en nodig voor
het verwerkingsproces.
Verwerking
De aanpassing
aan een nieuw
leven zonder de
geliefde persoon
kost tijd. Rouwprocessen
kunnen meerdere
jaren duren. In
die tijd kan de
rouwende persoon
regelmatig overvallen
worden door verdriet
en de herinnering
aan de gestorvene.
Steun van familieleden,
vrienden en andere
mensen is van
groot belang bij
het doormaken
van dit proces.
Uit onderzoek
is gebleken dat
mensen die veel
steun kregen,
sneller een verlies
verwerkten en
minder gezondheidsklachten
hadden dan mensen
die het zonder
deze steun moesten
stellen.
Het verlies kan
als verwerkt worden
beschouwd als
de nabestaande
zonder al te hevige
emoties over de
dode en diens
overlijden kan
praten, en weinig
tot geen last
meer heeft van
de klachten die
door het verlies
zijn ontstaan.
Adviezen voor mensen in de rouw
-
Trek de tijd uit voor rouw. Dat is niet vreemd als je bedenkt dat een overlijden een mensenleven grondig kan veranderen. U moet een nieuw leven opbouwen zonder uw dierbare. Accepteer dat dit moeilijk is en neem er de tijd voor. Eigenlijk zou u zichzelf een beetje moeten ontzien en het iets rustiger aan moeten doen. Probeer te zorgen voor een gezond en regelmatig levensritme, om uzelf houvast te geven.
-
Rouw gaat gewoonlijk op den duur weer over. Dat gaat niet vanzelf, u moet er zelf actief doorheen, door emoties te uitten en het verlies op den duur te accepteren. Dan zult u merken dat na verloop van tijd de emoties minder heftig zijn en minder vaak opkomen. Een rouwproces verloopt in golven: emoties komen op en ebben weer weg. Vooral speciale dagen -zoals de verjaardag van de overledene of een feestdag- kunnen moeilijk zijn. Maar met de tijd worden ook die moeilijke momenten minder moeilijk. De duur van de rouw verschilt van persoon tot persoon: de één rouwt enkele maanden; de ander rouwt een paar jaar. En ook na de periode van actieve rouw blijft het verlies bestaan. Verwerken is niet hetzelfde als vergeten; het is leren leven met het verlies.
-
Neem uw eigen reacties serieus. Al vindt u soms dat u vreemd reageert, het ìs niet vreemd: u bent in de rouw. Probeer uw emoties niet weg te stoppen; ze zullen daardoor alleen maar sterker worden. Uit uw emoties daarom, op een manier die bij u past. Zoek ook steun bij anderen als u daaraan behoefte heeft; het zal u zeker helpen. Probeer mensen te vinden die u vertrouwt en die prettig reageren. Vertel waar u behoefte aan heeft, zodat ze weten hoe ze u kunnen helpen. U kunt mensen ook vragen of u ze mag bellen als u het moeilijk heeft. Het is ook mogelijk om deel te nemen aan een rouwgroep; daar vindt u herkenning en steun.
-
Dat u uw emoties uit, wil niet zeggen dat u aan iedere emotie toegeeft. Soms is het goed om voluit te huilen of kwaad te zijn, soms is het goed om afleiding te zoeken en de aandacht op iets anders te richten. U kunt alleen zelf voelen wat voor u werkt, waar u weer verder door komt.
-
Als u nare gevoelens heeft over het verleden, als u zich bijvoorbeeld schuldig voelt over dingen die gebeurd zijn, kan het goed zijn om dat te bespreken met mensen die erbij waren. Zij kunnen u helpen om een juist beeld te krijgen van de situatie -onze herinneringen kunnen sterk gekleurd zijn- en om daarvan los te komen.
Vooral in het begin van het rouwproces is het verstandig om geen belangrijke beslissingen te nemen. Als het mogelijk is, kunt u ze beter even uitstellen totdat u weer beter in staat bent om de gevolgen ervan te overzien. -
Rouwen kan samengaan met allerlei klachten, zoals eet- of slaapproblemen. Als u met deze klachten naar de dokter gaat, vertel dan over uw verlies. Het is niet goed als het rouwproces te veel door medicijnen onderdrukt wordt.
-
Als u er zelf niet uitkomt, vraag dan advies aan een deskundige.
Adviezen voor
mensen die iemand
in de rouw kennen
Ieder mens rouwt
op zijn eigen manier,
en rouw kan erg
lang duren. Denk
daarom niet te gauw
dat iemand er nu
wel overheen zal
zijn; alleen hijzelf
weet hoe hij zich
voelt.
Ga het contact nooit
uit de weg. Besef
dat uw steun belangrijk
is voor de ander,
en dat u hem alleen
kunt steunen als
u zich in hem probeert
te verplaatsen.
Dat betekent dat
u aandacht voor
hem hebt, maar ook
dat u het accepteert
als uw aandacht
even niet op prijs
wordt gesteld. Het
is soms moeilijk
om om te gaan met
iemand die in de
rouw is. Het verlies
neemt hun een tijdlang
helemaal in beslag,
en ze kunnen ook
onredelijk of vreemd
reageren. Dat hoort
erbij en gaat wel
weer over. Neem
rouwenden serieus,
maar besef wel dat
ze in de rouw zijn.
Wees voorzichtig
met ongevraagde
adviezen en pogingen
om iemand op te
beuren. Goedbedoelde
commentaren als
'ik weet hoe je
je voelt', 'over
een jaar ziet de
wereld er weer heel
anders uit', 'laat
je niet kennen',
of 'ik ken iemand
die het nog veel
slechter heeft'
werken meestal averechts.
Iemand voelt zich
er niet beter door,
maar slechter. Wat
wel helpt, is goed
luisteren. Als u
luistert naar de
ander -al vertelt
hij twintig keer
hetzelfde verhaal-
en met hem meedenkt,
zal u hem het beste
kunnen steunen.
Als u het idee heeft
dat de rouwende
er zelf niet goed
uitkomt -omdat hij
bijvoorbeeld steeds
maar verdrietig
blijft of zich heel
vreemd gedraagt-
bespreek dat dan
met hem. Misschien
heeft hij deskundige
hulp nodig.
Bron: Nationaal Fonds Geestelijke Volksgezondheid
| | | | | In favorieten opslaan | | |
|
Een vraag of een probleem op SeniorenNet? Kijk dan in het Helpcentrum (klik hier). Als je het daar niet kan vinden, helpen we je via e-mail op support@seniorennet.be. |





