Waar vandaan: Gezond leven > Gezondheid > Vermoeidheid bij kanker

Tegenwoordig wordt aangenomen dat vermoeidheid het symptoom is dat het meest vermeld wordt bij kanker en bij de behandeling ervan. Normaal gesproken is moeheid een mechanisme dat gezonde mensen beschermt tegen lichamelijke of geestelijke overbelasting.
Bij kankerpatiënten is vermoeidheid een extra probleem dat de kwaliteit van het leven kan verminderen. Zelfs door kleine veranderingen in gewone bezigheden voelt u zich soms al moe, afgemat, uitgeput, zwak, in één woord: vermoeid. Het vermoeidheidsgevoel kan toenemen door veranderingen in uw slaapgewoonten, uw dagelijkse activiteiten, maar ook angst, depressie, stress en anemie (een vermindering van het aantal rode bloedcellen) hebben een ongunstige invloed.

Deze pagina werd geschreven om u te helpen uw vermoeidheid beter te begrijpen en aan te tonen dat de behandelende arts en verpleegkundige begrijpen wat u doormaakt. Wellicht leert deze pagina u iets over technieken en manieren om af te rekenen met vermoeidheid. Tips die u in staat zullen stellen die activiteiten uit te voeren die interessant zijn en die u wilt of moet uitvoeren.

Wat is vermoeidheid?

Iedereen heeft zich al eens moe gevoeld en verwacht dat dit met een nacht goed slapen zal overgaan. Vermoeidheid is een hogere graad van moeheid. Het is een ongewoon en overdadig gevoel van moeheid waarvan u met slapen niet bent verlost. Vermoeidheid treedt op als u meer uitgeput bent dan normaal, of wanneer u vlugger moe bent na het uitvoeren van uw gewone dagelijkse bezigheden, of zelfs als u helemaal niets doet.

Vermoeidheid is meer dan alleen maar het gevoel voortdurend moe te zijn. U hebt moeite met het uitvoeren van alledaagse activiteiten zoals het werk in het huishouden, douchen of koken. Moeite met lopen, praten, u concentreren en beslissingen nemen, het kunnen allemaal symptomen zijn van vermoeidheid. Soms bent u gewoon u zelf niet meer. En vaak is het dan moeilijk om met familieleden om te gaan, of met andere mensen die nochtans bereid zijn te helpen.

Oorzaken van vermoeidheid

Vermoeidheid is één van de meest voorkomende symptomen van kankeren de behandeling van kanker. Vermoeidheid wordt door verschillende factoren veroorzaakt en vergt verschillende benaderingen voor een effectieve aanpak.

De ziekte zelf
Onderzoeken suggereren dat het type kanker van invloed kan zijn op de ernst van de vermoeidheid. Ook de plaats waar de tumor zich bevindt kan de vermoeidheid beïnvloeden. De tumor kan de bloedvoorziening naar een bepaald weefsel verhinderen waardoor daar de bevoorrading van zuurstof en suiker wordt belemmerd. Beide stoffen staan in voor de nodige energievoorziening. Ziektebeelden zoals koorts en infectie, dragen ook bij tot vermoeidheid.

Emoties
Emotionele stress, pijn, onderdrukking van angst, conflicten, bedroefdheid, zelfs relationele spanningen, al deze situaties vergen extra energie en kunnen bijdragen tot vermoeidheid. Ook veranderingen in uw dagelijkse routine dragen bij tot het ontstaan van vermoeidheid. Uw slaap-, eet- en arbeidsgewoonten kunnen veranderen ten gevolge van de kankerbehandeling. In feite wordt uw hele leven ondersteboven gehaald en toch wordt er nog zoveel van u verwacht. U moet nog functioneren. U moet nog alles de baas kunnen. U eist meervan uw lichaam dan het misschien wil of in staat is te doen.

Bloedarmoede (anemie)
Tijdens het kankerproces zelf kan er bloedarmoede voorkomen. In de behandeling van kanker met chemotherapie is het optreden van anemie (daling van het aantal rode bloedcellen) een frequente en storende nevenwerking. Anemie veroorzaakt vermoeidheid. Het leidt tot een verminderde zuurstofvoorziening van de weefsels. Milde anemie gaat gepaard met vermoeidheid, kortademigheid bij inspanning en hartkloppingen. Ernstige anemie gaat vaak gepaard met een sterker gevoel van vermoeidheid, kortademigheid bij rust, duizeligheid, hoofdpijn, prikkelbaarheid, slechte concentratie, koudegevoel, gebrek aan eetlust, energieloos gevoel... De gevolgen van anemie worden wel eens onderschat.

Chemotherapie
Een mogelijke oorzaak van vermoeidheid bij kanker is de chemotherapie. Het is een veelvoorkomende bijwerking (50-90% van de met chemotherapie behandelde patiënten). Soms is het zo ernstig dat de therapie wordt gestopt. De behandeling zelf is al een factor en daarbij komen nog de bijwerkingen. De vermoeidheid ten gevolge van chemotherapie is gewoonlijk het sterkst rond de tiende dag van de kuur, daarna verminderen de symptomen tot de volgende kuur begint. Dit verschijnsel kan overeenkomen met een tijdelijke vermindering van de witte bloedcellen. De vermoeidheid neemt geleidelijk toe bij iedere kuur. De patronen variëren volgens de aard van de ziekte, de duur en sterkte van de therapie en het behandelingsschema.

Radiotherapie (bestraling)
De graad van vermoeidheid is afhankelijk van de dosis en de duur van de radiotherapie, maar ook van de grootte van het bestraalde gebied. De vermoeidheid kan voortduren tot drie maanden na het beëindigen van de therapie. 35 tot 100% van de bestraalde patiënten hebben er last van. Kenmerkend is dat vermoeidheid ten gevolge van radiotherapie toeneemt bij iedere kuur.

Heelkunde (operatie)
Een patiënt die vóór de operatie in een slechte algemene toestand verkeert, zal na de operatie eerder last hebben van vermoeidheid. Bij de meeste patiënten is de vermoeidheid na één maand weer op het niveau van vlak voor de operatie. Anemie ten gevolge van bloedverlies tijdens de operatie kan bijdragen tot vermoeidheid. Andere belangrijke faktoren kunnen zijn: aanwezigheid van pijn, gebruikte verdoving, lokale of volledige verdoving en de ernst van de ingreep.

Spaar je energie

Streefdoelen opnieuw vastleggen
Onderzoek uw streefdoelen, zowel op korte als op lange termijn. Schat ze opnieuw in om ze realistisch en bereikbaar te maken. Wees dus ook selectief in wat u wilt verwezenlijken; dat zal u helpen mogelijke schuldgevoelens, stress en angst te verminderen, wanneer blijkt dat u die streefdoelen niet meer kunt halen. Het is ook belangrijk een selectieve keuze te maken van het soort activiteiten die u wenst uit te voeren en de omstandigheden te overwegen waarin deze kunnen worden ondernomen.

Maak een lijst van activiteiten
Maak er zelfs twee. Eerst een lijst van de activiteiten die u dezelfde dag moet uitvoeren. Dan een lijst van die activiteiten die wel kunnen wachten tot een volgende keer. Doe dit elke dag, en voer de activiteiten van die zou-moeten-lijst enkel uit als u er zin in hebt en aanvoelt het aan te kunnen.

Hou een activiteitendagboek bij
Schrijf op wat u in de dag doet en noteer daarbij hoe het gesteld is met uw energie en de graad van vermoeidheid. Kijk na enkele dagen uw notities na om te zien of daarin een zeker patroon te herkennen is. Bijvoorbeeld, was er een activiteit die u meer vermoeidheid bezorgde dan de andere? Wat had u die keren vooraf gedaan toen u zich beter voelde? Probeer die activiteiten die het meest afmattend waren zoveel mogelijk te beperken. Geef de voorkeur aan de activiteiten die u aankunt en die u goed doen.

Hou u aan een activiteitenplan
Leer uw eigen werkritme te vinden
Probeer een gemakkelijk ritme te vinden voor de activiteiten die u wilt uitvoeren. Overdrijf niet, werk in gunstige omstandigheden en vermijd te veel ineens te ondernemen. Rustig werken zal u meer voldoening schenken.

Neem veel rust, maar zonder te overdrijven
Als u bent zoals de meeste mensen, dan verbindt u het gevoel van vermoeidheid met de behoefte aan meer rust. Nochtans heeft onderzoek aangetoond dat door teveel rust, het lichaam minder energie gaat produceren. Meer rust maakt het lichaam loom en het moeheidsgevoel vermindert niet. Iets wat u zou kunnen proberen, is minder gaan liggen en meer zitten of staan, of zelfs wandelen of andere lichte activiteiten uitvoeren. Veel mensen ervaren dat lichte lichaamsoefeningen, zoals wandelen bijvoorbeeld, in feite hun vermoeidheid verlichten. Bespreek met uw zorgenverstrekker de beste vorm en soort van lichaamsoefening voor uzelf.

Korte rustperioden zijn ideaal
Wanneer u rust nodig hebt, ga dan vaker zitten of liggen, maar liever gedurende korte perioden, dan lange. Enkele korte perioden van rust kunnen meer goed doen dan één lange. Uw hartslag vertraagt vlugger in het begin van een rustperiode en trager als u blijft rusten. Op die manier geven korte rusttijden uw hart meer gelegenheid om trager te slaan en helpen ze energie te sparen.

Als u wilt slapen, doe dan een hazenslaapje
Een hazenslaapje is een korte slaap die wel eens kan helpen energie te sparen. Maar pas op: te veel van die slaapjes zouden het dag-nacht ritme kunnen verstoren en beletten 's nachts goed te slapen. Een goede volle nachtrust, of een ononderbroken slaap is ook belangrijk en helpt u energie te sparen.

Aarzel niet om hulp te vragen
Het is een feit dat u meer energie zult over hebben om dingen te doen die u interesseren en amuseren, indien u uw activiteiten plant. Maar wat met al die andere activiteiten. Vraag hulp voor bezigheden zoals het huishouden, de was, winkelen, vervoer. Vrienden en familieleden zullen u graag behulpzaam zijn. Delegeer speciale activiteiten en verantwoordelijkheden om energie te sparen. Als u geen zin hebt in sociaal contact zeg dan eenvoudig dat u geen zin hebt om te praten. Uw vrienden zullen dit wel begrijpen.

Hou uw geest bezig
Denk aan andere dingen dan aan vermoeidheid, ziekte of behandeling. Vele mensen hebben ervaren dat lezen, zich ontspannen, of muziek beluisteren kunnen helpen om vermoeidheid de baas te worden. Het belangrijke is uw geest bezig te houden.

Eet goed en drink veel
Hou u aan een evenwichtig dieet met veel vloeistof, granen, groene groenten, peulvruchten en ijzerhoudende voeding. Dit kan u helpen het energieniveau op peil te houden. Eet vaker in de loop van de dag kleine maaltijden of snacks. Vraag uw zorgenverstrekker om raad over het meest geschikte dieet.

Praktische tips

Volgende aanbevelingen kunnen u helpen energie te sparen tijdens uw dagelijkse activiteiten

Baden en wassen

Persoonlijke verzorging en hygiëne

Aankleden

Bron: Vlaamse Liga tegen Kanker

• Ik heb een vraag in verband met pensioen
• Internet na 50, internet voor senioren, ...
• Krantenkoppen - krantenoverzicht
• Hoeveel bijverdienen naast pensioen?
• Voedingsvezels in kiwi's bevorderen stoe...

• Tip: Natuur, ontspanning en shopping? We...
• Zo vind je al je foto’s en filmpjes teru...
• Hormoontherapie in geval van prostaatkan...
• Hoe kan ik mijn kinderen financieel help...
• Goed zien en levenskwaliteit - Dossier K...