Deel via

Een snoepje of ik schiet! Waar komt Halloween vandaan?

Op 31 oktober, de avond voor Allerheiligen, vieren miljoenen mensen Halloween. Het is een traditie die voornamelijk Amerikaans is getint, maar die sinds enkele jaren ook tot bij ons is doorgedrongen. Kinderen verkleed als monsters, heks of spook, bellen aan elke deur aan om dan de beroemde woorden ‘trick or treat’ uit te spreken, hopend op een handvol snoepjes. Carl Bries is op zoek gegaan naar de oorsprong van deze griezelige feestdag.

Oorsprong

stonehenge-741485_640Voor alle duidelijkheid: Halloween is geen uitvinding van de Angelsaksen. Hoewel ik het hen zeker had gegund, gaat de eer naar een ander volk, namelijk de Kelten. Zij vierden op 31 oktober ’s avonds Samhain, de dag dat de poorten met de andere wereld opengingen en ze met de doden konden praten. Het was meteen ook de laatste dag van het jaar, want op 1 november begon voor hen het nieuwe jaar. Dat vierden ze op speciale plaatsen zoals Stonehenge of op heilige heuvels. De Kelten bleven deze feestdag vieren, zelfs nadat christelijke legers grote delen van Brittannië hadden veroverd en hun tradities er hadden opgelegd. De Kelten weigerden echter hun misschien wel grootste feestdag op te geven en dus was het wachten op een slimme zet vanuit Rome.

In de beginjaren 600 (608 – 615) heerste Bonifatius IV als paus over de Katholieke Kerk. In die periode stond de Anglicaanse Kerk nog in haar kinderschoenen. Er kwam dan ook geregeld bezoek uit Engeland aan in Rome. Zo kwam het tijdens een officieel bezoek ter sprake hoe de Kelten in Brittannië nog steeds hun Samhain vierden en de monniken daar schrik hadden dat de heidenen met hun rituelen alsnog de Katholieke Kerk stokken in de wielen zouden steken. De paus dacht er dan ook over na om deze heidense feestdag te kerstenen. En zo kwam hij op het idee om de avond voor Allerheiligen tot All Hallows Eve om te dopen, de avond van de Heiligen. Vanaf toen werd 31 oktober ook opgenomen als feestdag in de christelijke kalender, ook al werd dat al snel betwist.

Tegenstand

Vrij snel kreeg deze beslissing heel wat tegenstand. Bepaalde geestelijken zagen hierin een toegeving van de paus aan de heidenen. Waarom werd hun feestdag ook eentje van de katholieken? Ook de Britse monniken begrepen het niet al te goed, al waren er ook die er een tactische zet van Bonifatius IV inzagen. Nu mochten de Britse christenen de Kelten zoveel Samhain zien vieren als ze wilden, voor hen was dit nu ook een moment om hun heiligen te herdenken.

boniToch legde niet iedereen zich zomaar neer bij deze beslissing. Onder meer een zekere James Milton zou al vrij snel beweerd hebben dat 31 oktober de belangrijkste dag was op de satanische kalender. Ook volgens recente schrijvers als James Chick hebben de satanisten destijds de katholieken misleid om zo hun feestdag ook officieel te laten maken. Hoe het ook zij, in de middeleeuwen bereikte dit dispuut een dieptepunt. Christenen wilden 31 oktober niet meer op hun kalender zien, terwijl ongelovigen er aanhanger van bleven. Dat leidde tot enkele oorlogen tussen beiden. Uiteindelijk is All Hallows Eve geen officiële feestdag meer, maar toch blijven we deze avond speciaal maken.

Blijvende tradities

Bij Halloween horen tradities zoals je verkleden in een monster, rondtrekken van huis tot huis voor snoepjes, appelhappen en uiteraard pompoenen uithollen. Die tradities zijn er niet zomaar, ze kunnen gelinkt worden aan het oorspronkelijke Samhain. Het snoepjes geven bijvoorbeeld wijst op de offers die men destijds aan de deur legde voor de zielen van de doden. Met die offers wilde men de doden gunstig stemmen zodat ze niet zouden binnenkomen. En ook het verkleden kan terug gebracht worden naar Keltische tijden, toen men op Samhain boze maskers droeg om zo de teruggekeerde zielen te beletten bezit te nemen van een levende persoon. Appelhappen kan gelinkt worden aan een marteltechniek uit de Keltische tijd waarbij een gevangene dagenlang niks te eten kreeg. Daarna werd hij geboeid naar een waterput gebracht waarin enkele appels lagen. Omdat hij zo hongerig was, probeerde de gevangene onmiddellijk een appel beet te pakken, maar dat kon hij dan natuurlijk enkel met zijn mond doen. Telkens wanneer hij bijna een appel beet had, werd die met een stok weggeduwd. Vervolgens werd de gevangene met diezelfde stok kopje onder geduwd. Dat herhaalde zich meermaals totdat men er genoeg van had en de arme drommel terug werd opgesloten zonder één hap te hebben kunnen nemen.

Gruwelijke verhalen

Nog een bijzondere traditie van Halloween: gruwelverhaaltjes vertellen. De meeste zijn uiteraard verzonnen, maar er hebben zich in de loop der tijden ook echte gruwelijke verhalen afgespeeld op de avond van 31 oktober. Zo hing een vrouw zichzelf in 2005 op aan een boom. Omdat kinderen dachten dat het een pop was, werd er geen aandacht aan besteed. Pas later kwam uit dat het niet om een grap ging, maar om een echte vrouw.

In 2009 vond een man in Californië op zijn terugtocht van het werk een half rottend lijk dat aan een grote boom was vastgebonden. Ook hij dacht eerst dat het om een pop ging, maar hij werd al snel met de gruwelijke waarheid geconfronteerd toen hij de rottende geur rook. De vrouw was vermoord maar tot op vandaag is nog niet geweten door wie.

kahkaaahhEr zijn ook al gevallen geweest van vergiftigd snoep en een man vond het blijkbaar grappig om op een keer scheermesjes in de snoepjes te steken. Gelukkig werden die op tijd opgemerkt, zodat een waar bloedbad werd vermeden.

Zo te zien wekt Halloween dus ook nog duivelse ideeën op bij sommige mensen. Of zijn dat de duivelaanbidders waarvoor men al in vroegere tijden waarschuwde?

Auteur: Carl Bries

3 reacties

Hubert850
Het is iets die past in deze moderne wereld vol geweld. Vroeger hadden wij ook zo een uitspattingen maar alles was gemoedelijk. Het getuigd over de werkelijke trend waar deze wereld naartoe gaat.
31/10/17 08:20 REAGEER
DGBel
Het is vooral de commercie die hierop gesprongen is, want het is géén Vlaams gebruik!
31/10/17 12:13 REAGEER
karimarcel
Mijn grootvader, geboren in1903, heeft mij toen ik in 1969 kind was nog verteld dat toen hij klein was er in uitgeholde bieten een brandende kaars werd gezet. Die werden dan aan een tak van de bomen gehangen ofwel werden ze in een struik gestopt.
Nu gebruiken ze pompoenen en toendertijd waren er hier geen pompoenen, enkel en alleen bieten.
Het is een oud Europees gebruik dat verloren was gegeaan maar teruggekomen is vanuit de Verenigde Staten van Amereika.
31/10/17 23:56 REAGEER

Login Registreer

Login met

Carl Bries

Mysteriekenner
Mysteriekenner
Carl Bries (1983) is een sociaal werker uit de Kempen met een passie voor mysteries over heel de wereld. Hij neemt in zijn vrije tijd allerhande mysteries, waar (bewust) weinig over gesproken wordt, onder de loep. Het is aan jou om samen met hem deze mysteries te ontrafelen of ze te laten voor wat ze zijn.

Meer artikels van Carl Bries

Recente Artikels

Gerelateerde Artikels

U kent SeniorenNet al,

Maar SeniorenNet wil jou leren kennen

please make me pretty Benny!!

mij niet meer vragen = cookie