Deel via

Het aantal mensen met dementie in Vlaanderen neemt fors toe

Tegen 2035 zal in Vlaanderen het aantal mensen met dementie stijgen met zo’n 42 procent. In sommige gemeenten zelfs met meer dan 90 procent. Dat verwachten het Expertisecentrum Dementie Vlaanderen en de Alzheimer Liga Vlaanderen op basis van de bevolkingsvooruitzichten. Met het oog op de verkiezingen stelden de twee organisaties een memorandum op dat oproept in te zetten op dementievriendelijke gemeenten.

Exponentiële groei

Voor het hele Vlaamse Gewest wordt het aantal personen met dementie voor 2018 geschat op ongeveer 132.000, en dat aantal groeit naar goed 188.000 tegen 2035, een stijging van maar liefst 42,7%! Jurn Verschraegen, directeur van het Expertisecentrum Dementie Vlaanderen, licht toe. De voornaamste oorzaak is de vergrijzing van de samenleving. Tussen nu en 2035 komen er zoveel ouderen bij dat de kans dat zij dementie gaan ontwikkelen exponentieel vergroot. Deze stijging houdt echter geen rekening met armoede en migratie. Bij mensen met een migratie-achtergrond heb je immers meer dementie. Maar dat heeft vooral te maken met hun levensstijl.

90% meer mensen met dementie

Elke Vlaamse gemeente heeft een aantal inwoners met dementie, en in alle gemeenten zal dat aantal stijgen de volgende jaren. In enkele vooral landelijke gemeenten, vooral in Limburg en de Kempen, kan de stijging van het aantal personen met dementie echter oplopen tot ruim 90 procent! Toeval of niet?

Dat heeft te maken met een groeiende groep ouderen in die regio die in de risicogroep terechtkomen. Momenteel is de bevolking daar relatief jong, terwijl in de grote steden nu al veel ouderen wonen en de vergrijzing zich trager voortzet dan in die Kempische en Limburgse gemeenten.

Op deze interactieve kaart zie je de dementiecijfers per gemeente:

Hoe kunnen we dementie voorkomen?

Recent is een zeer groot onderzoek van Livingston verschenen in het toonaangevende medische tijdschrift The Lancet. Daaruit blijkt dat een aantal levensstijlfactoren inderdaad een impact hebben op dementie. Welke zijn dat? Wel, er zijn zaken die goed zijn voor het hart en er zijn zaken die goed zijn voor het brein. Het is de combinatie van die twee die kan zorgen voor een betere bescherming. Enkele voorbeelden van die factoren: fysieke activiteiten zoals wandelen, fietsen, in de natuur zijn, hebben een positieve invloed. Daarnaast is het belangrijk sociale contacten met anderen te onderhouden. Sociaal actief zijn, nieuwsgierig zijn, een nieuwe taal leren, een nieuwe hobby enz. Kortom: Do something different. Voeding speelt ook een rol, net als ons vrij sedentair bestaan doorbreken: staand werken aan een bureau, af en toe een luchtje scheppen en beweging kunnen ook helpen. Ook een langdurige relatie is een beschermende factor. Opvallend in de preventie van dementie is wel dat het meer loont om daar op middelbare leeftijd van veertig tot zeventig jaar mee bezig te zijn dan op jongere leeftijd. En ten slotte, zijn er ook enkele risicofactoren die dementie in de hand werken, zoals roken en een hoge bloeddruk.

Dementievriendelijke gemeente

dementievriendelijkmemorandDeze nieuwe cijfers moeten de gemeentebesturen duidelijk maken dat de situatie urgent is. Mensen met dementie maken normaal deel uit van de samenleving en 70% van hen woont thuis. Het zijn de lokale overheden die verantwoordelijk zijn voor de levenskwaliteit van al hun burgers. Tegelijk zijn het belangrijke aanbieders van zorg, bijvoorbeeld via gezinszorg of door het uitbaten van woonzorgcentra. Daarom stelden Expertisecentrum Dementie Vlaanderen en de Alzheimer Liga Vlaanderen ook een memorandum op voor de lokale verkiezingen. Dat memorandum werd geïnspireerd op mensen met dementie zelf, hun naasten en professionals via sessies die begeleid werden door de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten vzw (VVSG). (Foto: dementie.be)

Jurn Verschraegen: Met het memorandum willen we de toekomstige gemeentebesturen inspireren in de richting van een dementievriendelijke gemeente. Daarmee bedoelen we dat iemand met dementie volwaardig deel kan uitmaken van het dagelijkse leven in zijn of haar gemeente en ook meer betrokken wordt. We doen dit in afstemming met de VVSG. Zo is het bijvoorbeeld de bedoeling dat gemeenten inzetten op het gevaar van vereenzaming bij mensen met dementie. Ook de aanpak van de mobiliteitsarmoede is van belang. Als mensen zich niet meer zelfstandig kunnen verplaatsen door oriëntatieproblemen, dan beperkt hen dat in hun autonomie. Maar ook chauffeurs van vervoersbedrijven of lokaal transport moeten weten hoe ze het beste met personen met dementie moeten omgaan. Verder raden we aan dat de gemeente instapt in een vermissingsprotocol, een initiatief dat al in verschillende gemeenten wordt toegepast en sterk gewaardeerd wordt door de Cel Vermiste Personen, omdat het zo efficiënt is.

Op tijd hulp zoeken en zorg plannen, is zowel voor mensen met dementie als mantelzorgers essentieel om de levenskwaliteit te behouden. Daarom is het ook belangrijk dat de gemeente haar burgers goed informeert. De bibliotheek kan daarin bijvoorbeeld een belangrijke rol spelen. Ten slotte, roepen we gemeenten op zich in te schrijven op Gezonde Gemeente om mensen duidelijk te maken dat ze zelf een impact hebben op hun gezondheid. Gezonde gemeente is een methodiek die gebruikt wordt door gemeentebesturen om in te zetten op de levensstijl van zowel kinderen, jongeren en ouderen op het vlak van gezonde voeding, beweging, het vermijden van roken, alcohol enz. Een Gezonde Gemeente streeft ernaar om een omgeving te creëren die iedere inwoner, bezoeker en werknemer optimaal stimuleert om gezond te leven. Een gezonde woon-, speel-, werk- en zorgomgeving dus, waarin gezondheidsverschillen vrijwel onbestaande zijn.

Lees het volledige memorandum via deze link

Hoorimplantaat kan ouderen behoeden voor dementie

Een hoorimplantaat kan je niet alleen beter doen horen, maar beschermt slechthorende ouderen ook tegen dementie. Dat blijkt uit onderzoek van de Universiteit Antwerpen en het UZA.

rawpixel-744408-unsplash_1De toenemende vergrijzing leidt tot een toename van leeftijdsgebonden aandoeningen, zoals dementie. Als gevolg van de natuurlijke veroudering gaat ons denkvermogen achteruit naarmate we ouder worden. Recent onderzoek toonde al aan dat bij mensen met een normaal gehoor het gaat om een milde achteruitgang, maar bij mensen met gehoorverlies gaat dat veel sneller. ‘Bij ernstig slechthorende ouderen is het risico op dementie vijfmaal groter. Zij kunnen gesprekken moeilijker volgen en krijgen dus minder prikkels binnen, legt audiologe prof. Griet Mertens uit.

Studie op lange termijn

Uit eerder onderzoek bleek al dat een ‘gewoon’ hoorapparaat niet alleen het gehoor verbetert, maar ook de versnelde cognitieve achteruitgang tegengaat. Mertens en haar collega’s van het UZA en de Universiteit Antwerpen voerden nu een internationale langdurige studie uit om het effect van een cochleair implantaat op het denkvermogen bij ernstig slechthorende ouderen te testen. Zo’n implantaat is een elektronisch toestelletje dat geluid omzet in elektrische pulsen, die rechtstreeks de gehoorzenuw stimuleren. Uit de studie blijkt nu dat de cognitie zich herstelt één jaar na de cochleaire implantatie en dat ze nadien opnieuw het natuurlijke verloop volgt.

Zo vroeg mogelijk behandelen

Gehoorverlies vroegtijdig opsporen en behandelen met hoortoestelletjes of hoorimplantaten is dus niet alleen belangrijk om beter te horen. ‘Mensen met gehoorverlies geven vaak aan dat ze een hoortoestel zo lang mogelijk willen uitstellen tot het echt niet anders meer kan, zegt oorarts prof. Paul Van de Heyning. ‘Nu we weten dat een implantaat ouderen kan behoeden voor cognitieve achteruitgang en de bijhorende sociale isolatie, is dat een extra reden om een implantaat op hogere leeftijd toch te overwegen.

Auteur: Karolien Selhorst

0 reacties

Login Registreer

  • Login met Facebook
  • Login met Google

Karolien Selhorst

Karolien Selhorst is freelance journaliste, copywriter, blogger en vertaler. Haar favoriete topics zijn ouderenzorg, welzijn, psychologie, gezondheidszorg, literatuur, technologie en digitale media. Naast haar professionele bezigheden doet Karolien vrijwilligerswerk in een woonzorgcentrum waar ze vooral werkt met personen met dementie.www.karolienselhorst.be

Meer artikels van Karolien Selhorst

Recente Artikels

Gerelateerde Artikels