Deel via

Wat met de woning als jij en je partner uit elkaar gaan?

Als koppel een woning kopen is een grote stap die gepaard gaat met veel verantwoordelijkheden. De aankoop van woning is dan ook vaak de grootste investering in het leven van een persoon. Maar wat als de relatie op de klippen loopt en partners elk hun eigen weg willen inslaan? Wat zijn de gevolgen voor de woning? Dat is niet altijd even eenvoudig. Notaris.be licht de opties toe.

Wat gebeurt er met de gezinswoning?

(Ex)partners hebben verschillende mogelijkheden als het op hun woning aankomt. Ten eerste kunnen ze kiezen om de woning te verkopen. Met de opbrengst van de verkoop zal de hypothecaire lening bij de bank afbetaald kunnen worden. Wat overblijft, zal verdeeld worden tussen de (ex)partners in verhouding tot hun eigendomsrechten. De partners blijven in zo’n geval elk hoofdelijk aansprakelijk voor de betaling van de hypothecaire lening tot de woning effectief verkocht wordt.

pexels-photo-1166414Een tweede mogelijkheid is dat één van de partners de woning overneemt. Hiervoor zal de overnemende partner een overnameprijs moeten betalen aan de partner die vertrekt. De overnameprijs wordt berekend op basis van de huidige verkoopwaarde van de woning … en juist het bepalen van deze waarde kan leiden tot verhitte discussies. Partners die het niet eens zijn over deze waarde, kunnen een expert aanstellen om de woning te schatten. Een onafhankelijke schatter kan bijvoorbeeld soelaas bieden.

Opgelet: het komt wel eens voor dat partners een woning met een ongelijke inbreng kopen of dat de ene partner doorheen de jaren wat meer in de woning heeft geïnvesteerd dan de andere (bv. door bepaalde werken uit te voeren op eigen kosten). Ook dat zijn factoren waar men rekening mee zal houden bij de verkoop of bij het berekenen van de overnameprijs. De partner die de woning overneemt, zal de toekomstige kapitaalaflossingen en de interesten voor zijn rekening nemen. Hij of zij zal immers de enige kredietnemer worden.

Geraken de (ex)partners het niet eens over wie de woning overneemt, dan kan men zich richten tot de rechtbank. De rechter zal hierbij rekening houden met de belangen van de partijen en de kinderen. Het feit dat een partner bv. zijn beroep uitoefent in de woning kan hierbij een rol spelen.

Ten slotte kunnen ex-partners kiezen om de woning toch in onverdeeldheid te houden, en dus beiden mede-eigenaar te blijven.

Samenwonend vs. gehuwd

Het bovenstaande geldt voor wie feitelijk of wettelijk samenwoonde met de partner. Bij getrouwde partners is de zaak een stuk complexer, en afhankelijk van het huwelijksstelsel. De bovenvermelde regels gelden wanneer het koppel een onverdeeld vermogen heeft. Wanneer is dat?

  • Als de woning van de gehuwden aangekocht werd in ‘onverdeelde’ eigendom. Dus concreet, als het koppel de woning samen had aangekocht voor het huwelijk (en als ze nooit naar de notaris zijn geweest om het goed in de gemeenschap te brengen). 
  • Als een koppel getrouwd is met scheiding van goederen (dan is er geen gemeenschappelijk vermogen, en bezitten de partners het goed ‘in onverdeeldheid’).

keychain-2837214_640Heel vaak kopen koppels echter een woning om het dan tijdens het huwelijk ‘in de gemeenschap’ te brengen. Om een goed in te brengen in het gemeenschappelijk vermogen, moeten de huwelijkspartners bij de notaris een huwelijkscontract laten opstellen. Huwelijkspartners willen vooral een goed ‘inbrengen’ om gebruik te kunnen maken van een ‘keuzebeding’: dat beding laat toe dat de langstlevende echtgenoot kiest wat er met de goederen van het gemeenschappelijk vermogen zal gebeuren eenmaal één van de partners sterft.

In welk vermogen een goed precies zit (eigen vermogen van de koppels, of gemeenschappelijk vermogen) zal een grote invloed spelen. Als het goed in de gemeenschap zit, zal een notaris moeten overgaan tot de vereffening van dit gemeenschappelijk vermogen. Daarbij zal de notaris niet alleen moeten kijken welke goederen zich in welke vermogens bevinden, maar ook welke vergoedingen echtgenoten aan elkaar verschuldigd zijn. Zo kan het zijn dat een woning in het gemeenschappelijk vermogen zit, terwijl één van de partners meer heeft geïnvesteerd in de woning. Bovendien moet er in dat geval rekening gehouden worden met de ‘preferentiële toewijzing’. De preferentiële toewijzing laat een echtgenoot toe om bepaalde gemeenschapsgoederen bij voorrang te ontvangen (bv. wanneer één van de huwelijkspartners een beroepspraktijk heeft aan zijn of haar woning). De echtgenoot die het goed toegewezen krijgt bij voorrang, zal eventueel een opleg moeten betalen. Het wordt dus aangerekend op het deel dat hij of zijn moet ontvangen van het gemeenschappelijk vermogen. De gelijkheid tussen de partners over het vermogen blijft dus behouden.

Aangezien dit een ingewikkelde materie is, laat je je het beste adviseren door een notaris.

En de ‘miserietaks’? 

Bij het regelen van het lot van de woning bij een breuk komen er verschillende kosten kijken. De partners verdelen immers hun eigendomsrechten, en hun verbintenissen bij de bank moeten herzien worden. Bovendien moeten er bij de verdeling van de eigendom registratierechten betaald worden (de ‘miserietaks’).

Voor feitelijk samenwonenden bedragen deze rechten altijd 2,5% van de overeengekomen waarde van het goed, zoals blijkt uit de akte (opgelet, als de reële verkoopwaarde hoger is dan de waarde vermeld in de akte, zullen de registratierechten op de reële verkoopwaarde van het goed geheven worden).

Gehuwden en wettelijk samenwonenden ‘genieten’ van 1% registratierechten, maar voor wettelijk samenwonenden gelden een aantal voorwaarden: het wettelijk samenwonen moet minstens één jaar geduurd hebben en bovendien moet de verdeling van het onroerend goed gebeuren binnen de drie jaar na de beëindiging van de wettelijk samenwoning.

Vergeet de verzekeringen niet! 

Na een relatiebreuk moeten een aantal verzekeringen zoals levensverzekeringen en de brandverzekering opnieuw bekeken worden. Laat die niet onder het stof liggen, want dat kan verregaande gevolgen hebben als er ooit iets misloopt. Had je elkaar als legataris aangesteld in een testament? Dan bekijk je dat beter ook met de notaris. Een aangepaste samenlevingsvorm vraagt met andere woorden dus aangepaste documenten.

Wil je meer informatie over de verdeling van goederen als echtgenoot, wettelijk samenwonende of feitelijk samenwonende? Dan laat je je het best ook informeren door een notaris.

DOSSIER: Onder één dak

icoon huis

Onder één dak, een boeiende reeks over alternatieve woonvormen zoals kangoeroewonen, boemerangwonen, co-wonen, satellietwonen en veel meer. Wat kan je woonsituatie beïnvloeden? Waar hou je rekening mee? Wat zijn je opties? Ook die vraagstukken komen aan bod in dit dossier op SeniorenNet!

Lees verder in het dossier Onder één dak:

Auteur: Notaris.be

0 reacties

Login Registreer

Notaris.be

Info en tips over sleutelmomenten in je privé- en professioneel leven! In alle vertrouwen gaan samenleven, een woning kopen, een eigen zaak starten of een erfenis voorbereiden.

Meer artikels van Notaris.be

Recente Artikels

Gerelateerde Artikels