Deel via

Flashback naar een huis van de jaren ’50: 8 nostalgische weetjes

Tegenover pakweg 70 jaar geleden is ons wooncomfort spectaculair toegenomen. Nu is het meer dan normaal dat we een verfrissende douche nemen na een lange dag, en dat onze billen er niet afvriezen op het toilet. Gelukkig maar! De statige interieurs die je in sommige huizen nog terugvindt, lijken wel een museum van het verleden. Herinner jij je deze 8 feitjes over wonen in de jaren ‘50 nog?

Wonen in de jaren ‘50

1. Druk in huis

Ook al waren de huizen kleiner dan nu, er woonden meer mensen onder één dak. Een gezin telde meer kinderen, en soms woonde er nog een ander familielid in, meestal een (groot)ouder. Woonzorgcentra bestonden toen nauwelijks, en oma of opa woonde in bij de kinderen.

2. Pronken met ‘beste kamer’

beste-kamerOok al was er heel wat minder ruimte in huis dan we nu gewend zijn, vaak was er nog een ‘beste kamer’ of een salon met chique fauteuils en stoelen, erfstukken, kunst ... De kamer was een statussymbool: een deftig gezin had een pronksalon. Maar ... de kamer werd bijna nooit gebruikt. Terwijl de kinderen bij wijze van spreken opgestapeld lagen in kleine slaapkamers, werd dat vertrek niet benut.

3. Twee emmertjes water halen

Drie op de tien gezinnen hadden geen stromend water in huis. Water kwam via een handpomp of elektrische pomp uit een grond- en regenwaterput of uit een bak die het regenwater opving. Kwam er toch stromend water uit de kraan, dan was dat veelal koud water. Een boiler zag je toen nog niet vaak.

4. Een badkamer? Trendsetter!

Wie in de jaren ’50 een aparte badkamer had, was voor op zijn tijd. In meer dan acht op de tien gezinnen waste men zich met een washandje aan de pomp, de lavabo of bij een teiltje. Een keer per week verzamelde iedereen zich in de keuken of woonkamer voor ‘de grote wasbeurt’. Moeder zette een grote tobbe klaar met warm water, en een voor een ging men daarin om zich van top tot teen te wassen.

5. Toilet op de koer

In 1957 was de wc slechts in vier op de tien huizen aangesloten op de riolering. In de meeste gezinnen moest je ‘op de koer’ naar het toilet.

6. Het mysterieuze hartje

toiletdeurKen je het typische hartvormige gat in de toiletdeur nog? Waarom dat er precies was, is niet helemaal zeker. Misschien was het gat er om op die manier daglicht binnen te krijgen op toilet. Of was het een verluchtingsgat? Of een kijkgat om te zien of de wc bezet was?

En waarom een hartje? Het kan verwijzen naar het hartje op speelkaarten: een toiletbezoek was ooit taboe, net als spelen met kaarten. Het hart kan ook verwijzen naar de ‘innerlijke’ mens. Sommige mensen zeggen dat een goede stoelgang ‘deugd doet aan het hart’. In Limburg spreekt men zelfs van een waarschuwing om niet te hard te ‘duwen’: ‘Sjiet diech het hart nit oet.’ Misschien is het zelfs geen hartje, maar een achterwerk?

7. IJsbloemen op de ramen

Nu zet je de verwarming aan en klaar. Als je het vroeger koud had in huis, moest je hard werken om de kolenkachel aan te steken. Eenmaal dat gelukt was, werd de woonkamer wel de gezelligste plek in huis. Iedereen zat ’s avonds dicht bij de kachel, want de andere ruimtes in huis waren niet verwarmd. Het bracht iedereen dichter bij elkaar.

8. Kolen scheppen tot je zwart ziet

Kolen scheppen was een vuil werkje. Stof en as overal. Iemand vroeg in 1957 aan Libelle of de redactie geen goede tip had om hem te beschermen tegen het roet. Het antwoord: ‘Vraag aan uw vrouw een of meerdere oude nylonkousen en trek deze overheen uw hoofd, zó ver dat ook uw nek goed bedekt wordt. Het overblijvende gedeelte van de kous, alsmede uw haren, kunt ge dan bedekken met bijvoorbeeld een alpinopetje. (...) Succes, mijnheer!’

Vroeger was alles anders, ook het eten. Herinner je je deze 10 feitjes over eten nog?


vroeger_was_alles

Deze weetjes komen uit ‘Vroeger was alles anders’ van Korneel De Rynck. Dit boek gaat over schepjes cichorei in de koffie, buurtcinema's en stoffige kolenkachels. Maar ook over telegrammen, bedevaarten naar Lourdes en toiletten buiten het huis. Vroeger was alles anders. Of toch zeer veel.

Verrassend voor jongere generaties, en heel herkenbaar voor wie een dagje ouder is.

Korneel de Rynck, Vroeger was alles anders, Angèle, 300 p., 22,50 euro

 

Niets missen van SeniorenNet? Volg ons op Facebook en schrijf je gratis in voor onze wekelijkse digitale nieuwsbrief, SenNet Magazine!

Auteur: Inneke De Corte

7 reacties

Hugoo
De goede oude tijd.
Rond de Leuvense stoof.
En buiten ''op het huisje'' gaan. Als de (beer)put vol was, met emmer uitscheppen en de hof ''bemesten''. Heerlijk ! (Ik bedoel de groenten achteraf. Eigen kweek...)
22/04/19 20:44 REAGEER
paradelta
Korneel, ik ben 72 en wat je schrijft herken ik bij mijn grootouders, de grauwe revolutie, de tijd van Kardijn.

Gisteren reed ik in Spanje doorheen cabodegata. Een heel mooi gebied, ter hoogte van Nijar zag ik de slecht ingepakte kartonnen/plastieke dozen waar de vele mingranten in leven.
22/04/19 21:41 REAGEER
SUPEROMI
En of ik het me herinner.....'k ben bijna 82 en bracht een deel van de na-oorlogse jaren door op "den buiten", bij familie, keuterboerkes. Ik wist niet beter of ik moest me wassen aan de pomp, naar 't toilet gaan op die vreselijke plank met een gat er in, stukjes gazet aan een nagel om je een beetje proper te maken, de koeien ('k had m'n eigen koe die ik mocht melken), de varkens, de kippen......de boeren op 't veld : werkend in 't zweet huns aanschijns, de korenbloemen en de klaprozen tussen 't koren. Mijn wereldje beperkte zich toen tot spelen rondom het huisjes, waar het roodstenen paadje rondom op vrijdagavond geschuurd werd en kunstig met wit zand bestrooid.....in de zomer in 't gras liggen op de berm naast het uitgedroogde beekje luisterend naar de verhalen van de boeren en de boerinnen onder elkaar, M'n uitgebreid wasfestijn in een teil naast de Leuvense stoof in de winter, 'k moest blinken van de Marseille-zeep, dan naar boven naar 't kamertje onder de pannen, ijs- en ijskoud, dik gedekt met dekens, pelsen, mantels.....een pispot naast 't bed, een wijwatervatje aan de muur, een houten stoel, een mini-mini raampje.....de wind waaide door de pannen en blies sneeuwvlokjes in m'n gezicht.....appels op een stuk krantenpapier in een hoekje van 't zolderkamerke. 's Morgens een dikbesmeerde boterham met goede boter en een kom warme melk, het bakhuis waarin wel 5 à 6 broden gelijk werden in gebakken....die geur, 'k kwam hem nooit meer tegen.....ach, er is zòveel dat ik me nog herinner. Al hadden we de luxe van nu niet, we kènden het niet en misten die ook niet, we waren gelukkig, tevreden met een kleinigheid, altijd goedgezind......dat wàs idd. de "goede oude tijd" van Wim Sonneveld....."ik was een kind, hoe kon ik weten dat 't ooit voorbij zou gaan"......maar àl die herinneringen kan niemand me afpakken.....tenminste zo lang m'n geest gezond blijft.
OMI/Els
23/04/19 11:00 REAGEER
eurocent
Heerlijk je verslag te lezen, vol levenswijsheid. Toen staakte men voor echte redenen, en had geen tijd/geld om achteraf te gaan drinken, men liep niet te lachen en te zeveren.
28/04/19 12:50 REAGEER
gigi2
gewone huizen, wc buiten plank met gat in, geen douche of bad , zich wassen in grote kom of emmer , voorplaats werd niet gebruikt , ik sliep tamelijk goed in aparte kamer waar de kat binnen kon .een Hoover wasmachine waar ge apart in kuipen moest spoelen,
koken butagas zeer klein vuurtje .
gigi2
24/04/19 10:24 REAGEER
SUPEROMI
Ik herinner me 't wassen met de hand, zwaar werk toen.....en bleken op het gras. Die grote lakens als witte vlaggen op een groene ondergrond, 'k zie ze nog liggen. 'k Hoor nog tante Marie roepen als de kat er op gelopen had en ze opnieuw kon beginnen.
En yep, de voorplaats werd niet gebruikt, die was voor speciale gelegenheden.
Maar 't was zo gezellig warm in de winter rond die roodgloeiende Leuvense stoof - nonkel Frans dampend aan z'n pijpke, tante naarstig sokken stoppend, de grootmoe in haar rieten zetel rozenkransjes biddend.....en ik aan de grote tafel onder de petroleumlamp (elektriciteit, wat was da ?) peuzelend van de gepofte kastanjes die boven op de stoof lagen en een heerlijke reuk verspreidden. Dan was er Roza, m'n nicht die zat te lezen in het parochieblad en Jos, m'n 4j. oudere neef die me leren fietsen heeft. Op zo'n grote, zware fiets.....ik kon niet op het zadel, dus trappend, zwaaiend van links naar rechts op het zandwegeltje met z'n vele putten en uitstekende stenen. Hoe vaak zou ik gevallen zijn, hoe vaak zouden m'n knieën gebloed hebben, maar 'k gaf niet op. 'k Probeerde steeds opnieuw, Jos achter me aan, zwetend en roepend : 't lukt, je kan het en boem, daar lag ik weer. 't Zijn allemaal zo'n zalige herinneringen - 'k kan nog uren doorgaan als 't moet.....ik zou een boek gemakkelijk vol krijgen.....maar wie interesseert zich daar nog voor ? Dus soms verwoord ik m'n herinneringen in een gedicht of zo, of een stuk proza, dat lucht op want ècht verloren gaan mogen die herinneringen niet.
Ook over de oorlog weet ik nog zoveel, goed, minder goed, beangstigend, spannend, maar altijd nog levensecht. Als ik vertel over 't éne, komt er al een ander verhaal door m'n geest geglipt....
Memories are made of this !
30/04/19 10:48 REAGEER
Hugoo
Indien sommige bevolkingsgroepen, waar ook ter wereld, de bedenkelijke ''luxe'' konden genieten zoals de onze in de jaren 50 en hierboven bloemrijk en met veel nostalgie beschreven, het zou voor hen een significante levensverbetering zijn...
25/04/19 19:58 REAGEER

Login Registreer

Inneke De Corte

Hoofdredactrice
Hoofdredactrice
Inneke De Corte werkt sinds 2015 bij SeniorenNet. Ze is de hoofdredactrice van SenNet Magazine.

Meer artikels van Inneke De Corte

Recente Artikels

Gerelateerde Artikels