Deel via

Kopje koffie, het zwarte goud of gevaar voor je gezondheid?

‘Het zwarte goud’, een bakje troost of gewoon een kopje koffie. Dampend van de hitte en een gezellige geur verspreidend, wie kan eraan weerstaan? Maar is dat nu eigenlijk wel gezond, zo’n kop koffie? En mogen dat dan enkele koppen zijn of houden we ons maar beter bij een kopje per dag? Apotheker Piet Solie gaat op zoek naar antwoorden.

architecture-building-city-1530259Welke stoffen bevatten cafeïne?

Cafeïne vinden we vooral in koffie en thee, maar ook in chocolade, frisdranken en bepaalde geneesmiddelen. We drinken er met z'n allen een heleboel van: De hoeveelheid cafeïne die jaarlijks geconsumeerd wordt, is gelijk aan het gewicht van veertien Eiffeltorens.

Cafeïne in de natuur

Over de effecten van cafeïne wordt de laatste jaren sterk gespeculeerd. Jarenlang onderzoek bracht zowel positieve als negatieve effecten aan het licht. Elke dag een kopje koffie drinken, kan een positieve invloed hebben op onze gezondheid. Al moet dat meteen even genuanceerd worden: het hangt ervan af of we kiezen voor producten die van nature cafeïne bevatten of waar de cafeïne pas na bewerking in te vinden is. En wie denkt dat cafeïne een slaapvervanger is, kan toch maar beter dat kopje koffie achterwege laten.

Cafeïne, coffeïne of theïne komen van nature voor in koffiebonen, thee, kolanoten en cacao. De zuivere cafeïne is een wit poeder met een bittere smaak. Planten maken het aan ter verdediging tegen insectenvraat, de stof verlamt dan ook bepaalde insecten. Daarnaast doet het dienst als feromoon: de bloem lokt zo bijen, waardoor de bestuiving bevorderd wordt.

cafeine

Ben je moe? Drink koffie!

Dat wordt weleens gezegd, maar hoe komt dat nu? Naarmate de dag vordert, word je steeds vermoeider. Die vermoeidheid wordt veroorzaakt door de stof adenosine. Die stof zweeft rond in de hersenen en wanneer die zich bindt aan bepaalde eiwitten (hersenreceptoren), neemt je hersenactiviteit af. Als je slaapt, gebeurt het omgekeerde: de concentratie adenosine in de hersenen neemt af en de hersenactiviteit gaat omhoog.

De cafeïne uit onze koffie lijkt op die adenosine en wil zich ook vasthechten aan de hersenreceptoren. Als dat gebeurt, voelen we ons niet meer moe. Het werkt dus effectief tegen vermoeidheid.

Afkicken van koffie? Reken dan maar op hoofdpijn, een slecht humeur of slaapproblemen.

Let op! Drink je (te) veel koffie?

beverage-blur-caffeine-1797108Dan zal je lichaam steeds meer adenosinereceptoren maken, waardoor er nog meer koffie nodig is om hetzelfde effect te krijgen. Zo dreig je verslaafd te geraken. Stop je dan van de ene op de andere dag cafeïne in te nemen, kunnen er onttrekkingssymptomen optreden. Dat kan gaan van hoofdpijn tot een slecht humeur en slaapproblemen. Deze problemen treden op wanneer je meer dan vier koppen instantkoffie per dag drinkt. Gelukkig normaliseert het aantal adenosinereceptoren zich al na enkele dagen zonder cafeïne, zodat de symptomen snel weer verdwijnen.

Positieve effecten van cafeïne

Cafeïne kan fysieke inspanningen verbeteren. Het stond niet voor niets tot 2004 op de dopinglijst. Niet dat een professionele renner geen koffie mocht drinken, maar vanaf 8 tot 12 kopjes werd het product toch als doping beschouwd. Vandaag is er nog steeds discussie om de stof terug op de lijst te zetten.

Zowel de ziekte van Parkinson als de ziekte van Alzheimer zouden met cafeïne voorkomen of uitgesteld kunnen worden. Gary Arendash, hoogleraar van het Alzheimer’s Disease Research Center in Florida deed onderzoek bij muizen. Hij gaf de oudere muizen cafeïne en dat had wel degelijk effect. Maar voordat we met zekerheid kunnen zeggen ‘drink koffie en stel dementie uit’, is er nog meer onderzoek nodig.

Cafeïne kan geheugenproblemen uitstellen bij muizen. Of dat ook bij mensen het geval is, moet nog onderzocht worden.

Koffie, geen drank voor iedereen

Als je koffie drinkt, kunnen je bloeddruk en je hartslag stijgen. Daarom wordt aan hartpatiënten aanbevolen om hun cafeïne-inname te beperken. In hoge dosissen kan cafeïne dan weer laxerend en vochtafdrijvend werken en bij sommige mensen kan het zelfs angstige gevoelens uitlokken.

brigitte-tohm-388991-unsplashOok aan zwangere vrouwen en moeders die borstvoeding geven, wordt afgeraden om cafeïne in te nemen. Het wordt niet alleen minder snel verwijderd uit de bloedbaan als je zwanger bent, het kan ook het embryo bereiken. Tot de leeftijd van drie maanden is een kind niet in staat om cafeïne af te breken, waardoor het kan opstapelen in het lichaam. Veel moeders in spe kiezen dan voor deca koffie. Ook in zo’n koffie is cafeïne aanwezig, zij het in veel lagere concentratie. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie kan zo’n kopje per dag dan weer wel.

Cafeïne op doktersvoorschrift

Ook bij de apotheker kan je cafeïne krijgen. Daar wordt het vooral afgeleverd in combinatie met pijnstillers. Het versterkt de pijnstillende werking van de stoffen acetylsalicylzuur en paracetamol, stoffen die te vinden zijn in aspirine en in Dafalgan.

Capsules met cafeïne werden vroeger dan weer voorgeschreven om gewicht te verliezen omdat cafeïne een laxerend en vochtafdrijvend effect heeft. Vandaag weten we dat het geen correcte behandeling is om overgewicht effectief aan te pakken.

 

Niets missen van SeniorenNet? Volg ons op Facebook en schrijf je gratis in voor onze digitale nieuwsbrief, SenNet Magazine!

Auteur: Piet Sollie

18 reacties

moemoe
81j ben ik, én fervente koffiedrinker.... Zichtbare of voelbare voor-of nadelen voel ik helemaal niet, en al die studies zijn soms wat overdreven, de ene dag zijn de bestudeerde producten goed, de andere dag kunnen ze je gezondheid schaden.
Iedereen voelt wel zelf aan wat té veel of té weinig voor zijn eigen lichaam is.
Liever verslaafd aan een gezellig tasje koffie dan aan alcohol of drugs, dàt is miserie.....
22/04/19 16:35 REAGEER
ALFO
100% akkoord moemoe ! Wijs gesproken !
22/04/19 16:52 REAGEER
karel1402
Hallo,
Als men over koffie praat moet men wel onderscheid maken tussen instant koffie, filterkoffie en espressokoffie. Dat ligt in het verschil van de bereiding over de hele lijn. Instant koffie is een "ersatz" dat wel bereid wordt uit koffie, en dat op verschillende manieren. Volgens mij de minst goede koffie, ook wat de gezondheid betreft. Filterkoffie en espressokoffie zijn fundamenteel ook verschillend. De bonen waaruit (echte) espresso bereid wordt worden "gebrand" op een hogere temperatuur dan de gewone (filter) koffie: espressopoeder is daarom ook donkerder gekleurd dan filterpoeder. Door deze hogere temperatuur zijn de twee producten verschillend. Bovendien wordt espresso gemaakt met oververhit water, warmer dan het water dat in de filter gebruikt wordt. Hierdoor zijn de eindproducten erg verschillend. Vaak heeft men slaapproblemen van gewone (filter) koffie daar waar men van espresso vaak geen slaapbeperkingen heeft. Espresso kan dan wel "straffer" zijn, maar is fundamenteel verschillend van gewone koffie, en voor veel mensen minder slaapwerend. Anderen denken dan dat die "sterkere espresso" toch "zwaarder moet zijn" maar dat is vaak een vooroordeel.
Veel leesgenot!
Karel
22/04/19 17:27 REAGEER
Cyper
koffie die heel zwart gebrand is, bevat een veel gevaarlijker stof dan cafeïne: acrylamide! Dat is regelrecht kankerverwekkend. Het is hetzelfde spul als waar ze ons voor waarschuwen bij barbecue of grill: alles wat zwart wordt, of met rook in aanraking komt, bevat acrylamide en is af te raden. De zwarte randen van je verbrande toast gooi je weg, ook omdat het vies smaakt, maar vooral omdat het giftig is.
Jij zegt wel dat espresso koffie "verschillend" is, maar dat verklaart niks. Het klinkt of je espresso veel beter vindt dan filter, alleen doordat het minder slaapverstorend is; maar volgens mij is kanker toch ietsjes gevaarlijker dan slaperigheid...
22/04/19 18:39 REAGEER
gginckels
2 kopjes koffie van vers gemalen boontjes is zoals alles met mate - gewoon doen als je dat lekker vind. Wel eens nadenken als je van die pads of aluminium potjes a la senseo gebruikt over wat de ecologische voetafdruk van die spullen is en wat je er per kopje voor betaald ten opzichte van dat vers kopje koffie.
22/04/19 17:58 REAGEER
Hugoo
De ''koffie-industrie'' is weer zo een van die big business, zeg maar: een miljarden industrie.
Alle middelen zijn dus goed om de verkoop te ''stimuleren'' en de winst op te krikken. Dat het spul verslavend werkt is mooi meegenomen. Maar zoals altijd zal de teler aan de bron het minste verdienen. De arme boeren ginds drinken zelfs geen koffie, omdat ze het niet kunnen betalen van hun ''loon''. Zij drinken ersatz...
Maar daarover géén woord.
22/04/19 20:16 REAGEER
Hubken
Waarom altijd die negatieve reacties, het gaat hier over KOFFIE niet over POLITIEK
22/04/19 23:48 REAGEER
Hugoo

Inderdaad: Waarom zouden we ons ook maar iets aantrekken van die domme boeren ginds ? Als we maar koffie kunnen slurpen !
23/04/19 10:52 REAGEER
paradelta
Niets zo gezellig, zo lekker dan een tasje koffie. Mocht het me afgaan dan zou ik er zeker ook van willen genieten. Onlangs las ik dat een man tot zijn 81ste alle dagen gerookt heeft zonder kanker te krijgen, ' tja...

22/04/19 20:51 REAGEER
ACHILLE
Ik heb eens gehoord dat oploskoffie minder slecht zou zijn weet iemand daar meer over ?
23/04/19 01:32 REAGEER
Ottobelg
Ik drink al van kleinsaf aan elke dag koffie, ben bijna 70 en nog elke dag zonder overdrijven zeker 3 a 4 liter koffie, is mijn enige drank, ook als ik om gelijk welke reden de stad in moet ga ik niet naar huis zonder een gezellig kopje koffie te nuttigen, en nee ik ben niet verslaafd, ik vind het gewoon een godendrank. Is dus voor elk mens verschillend.
23/04/19 03:23 REAGEER
aronjaco
Kijk , als ik s'nachts moeite heb met slapen , wel , dan sta ik op en ik drink één of twee kopjes sterke koffie met honing. Daarna , direct inslapen is zeker en voor langere tijd.
Zo zie je maar dat iedereen anders reageert op bepaalde zaken.
Ik heb moeite met al die gemeenplaatsen die telkens weer persaandacht krijgen. Iedereen wordt voor alles en nog wat bang gemaakt. Dat is , zo zeg ik dan , de nieuwste religie.Wat goed is vandaag is morgen slecht en omgekeerd. Lunteren naar het eigen lichaam is de kunst.
23/04/19 10:04 REAGEER
ALFO
tja Moemoe, 't is zoals met de meeste zaken tegenwoordig, in de titel staat "Kopje koffie, het zwarte goud of gevaar voor je gezondheid?" Volgens mij is het geen zwart goud, maar ook geen gevaar voor de gezondheid, het is niet goed maar 't is ook niet slecht ... wordt het niet tijd dat we gewoon de gulden middenweg gaan bewandelen zonder alles tot op het bot uit te spitten en uitspraken te doen alsof we de wijsheid en kennis in pacht hebben ...?
Gewoon een tasje koffie drinken en genieten, geen overdaad en luisteren naar je lichaam.
Het altijd beter willen weten en alles ter discussie zetten verhindert ons om gewoon gelukkig te zijn en te genieten van kleine dingen ... en daar mag een lekker kopje koffie bij zijn maar het moet niet ...
23/04/19 11:34 REAGEER
bert maas
Beste allemaal,
Een oud spreekwoord: Uit de botsing der meningen wordt de waarheid geboren. Ik zou het woord botsen liever vervangen door het begrip "aanvulling".En die aanvulling vraag ik van iemand die specialist is op "transitie/of doorlatendheid van de wandstructuur (membraam?) der menselijke cellen en vliezenstructuren.
Eerst ter inleiding:
Ook wij gebruiken veel koffie en we kopen pakken gemalen koffie en daarvan doen wij per 2 koppen een schepje koffie in een papieren filter in het koffie zet apparaat en gebruiken ook geen gewone, maar "ingedikte" of romiger koffiemelk erbij en een tablet als zoetje.
Geconstateerd:
Kijkend in onze lege kopjes zie ik geen grof korrelig koffiedras zoals vroeger veroorzaakt door met de koffiemolen gemalen koffiebonen , maar zie ik bruine neerslag van een minuscule meelachtige substantie,ja zelfs microscopisch kleine partikels ,denk ik.
Verschil: Vroeger:
Met de oude koffiemolen uit mijn prille jeugd, (ik ben nu ca. 82+)konden wij de korrelgrootte instellen door de conische notenbreker iets enger in de van scherpe rille voorziene contra conus omhoog te schroeven.
Huidige situatie .
Een elektrische koffiemolen met een mesje dat gierend ronddraait en door het doorzichtige kapje kun je zien hoe ver de verkleining je wenst, korrelig of meelachtig.Maar dat onderscheid is er niet. Tussen de minuscule korreltjes is er ook koffiemeel ontstaan.
Mijn technische vraag:
Welke maalmethode gebruikt de koffie pakken fabrikant? Ik denk de laatste,want delfs tegen de zijkanten van de kopjes hangt dat niet zomaar weg veegbaar spul.
Mijn "medische "vraag"
In welke mate kan dat misschien wel nano nietige spul de membraam functies van cellen en vliezen verstoppen of doordringen en ook eventueel de hersenmassa bereiken en bijv. seniliteit veroorzaken?
Alvast hartelijk dank voor deskundig antwoord.
Bert Maas Landgraaf (NL)
23/04/19 19:59 REAGEER
Hugoo
Dat laatste blijkt alvast juist, afgaande op sommige reacties die je hier te lezen krijgt.
Of toch zeker ''nano nietig''...
24/04/19 12:36 REAGEER
Donkey
Je moet inderdaad datgene doen waarbij je jezelf goed voelt. Het kan dan ook geen kwaad als je bepaalde symptomen merkt, zoals minder goed slapen of andere, dat je eens naar je gewoontes kijkt en die eventueel aanpast. Ik heb 4 jaar geleden mijn aantal kopjes gewone koffie vervangen door deca koffie en voel me daar zeker niet slechter bij. Ik had ook de gewoonte om dagelijks minstens 1 biertje te drinken maar ook daarmee ben ik 2 jaar geleden gestopt. Eerlijk gezegd voel ik me bij die matiger consumptie van alcohol ook een stuk fitter. Mijn bloeddruk is bvb lager bij al de metingen sindsdien. De boodschap is dus eigenlijk : voel je bepaalde ongemakken dan kan het geen kwaad om je gewoontes eens te bekijken en eventueel wat aan te passen. Dat hoeft niet spectaculair te zijn maar kleine aanpassingen kunnen al een gunstig effect hebben. Grote plotse aanpassingen liggen meestal veel moeilijker. Conclusie is dus ook : voel je je goed hoef je niet te veranderen.
25/04/19 10:24 REAGEER
Hugoo
Vandaag (30/04) in De Tijd: "AB-Inbev families halen 1,71 miljard op uit... KOFFIE, in 2018." Dat is € 1.710.000.000,00. Mooi, toch ?
Ik dacht dat dat bierbrouwers waren ? Wat verdienen dan de echte koffie-miljardairs ? Zou dat evenveel zijn als de koffieboeren in Afrika of Zuid-Amerika ?

Laatst las ik ook dat het inkomen van miljardairs in 2018 is gestegen met 22%, (en dat is 2,5 miljard per dag) terwijl dat van de armsten met 12% gedaald is. Ook mooi ?

Zo zie je maar...
30/04/19 16:40 REAGEER
Hugoo
Wie biedt meer ?
8/05/19 10:45 REAGEER

Login Registreer

Piet Sollie

Apotheker
Apotheker
Piet Sollie is afgestudeerd als apotheker in 1989. Hij specialiseerde zich in natuurlijke geneeswijzen zoals fytotherapie, orthomoleculaire geneeskunde en homeopathie. In 2005 schoolde hij zich bij in infectieziekten op het Instituut voor Tropische Geneeskunde. ‘Sinds de oprichting in 1957 is het onze filosofie om elke patiënt individueel gezond advies te geven. Essentieel hierbij is dat we het traject begeleiden dat de patiënt kiest: polymedicatie bij chronische en bejaarde patiënten, interacties tussen voedingssupplementen en geneesmiddelen, dermatologie, natuurlijke geneeswijzen, sport, ... of een doorverwijzing naar een arts, psycholoog, kinesist of andere gezondheidswerker.’ Sollie apothekers vind je in Antwerpen, Wilrijk, Kapellen en online op www.sollie-apothekers.be

Meer artikels van Piet Sollie

Recente Artikels

Gerelateerde Artikels