Deel via

‘Ik ben niet alleen. Toch slaat de eenzaamheid soms ongenadig toe’

Eenzaamheid, het is iets van alle tijden en het kent heel wat vormen en varianten. In het dossier ‘Niet alleen, wel eenzaam’ vragen we Luc Goossens om verduidelijking. Hij is professor in de psychologie aan de KU Leuven en het bestuderen van eenzaamheid is zijn specialiteit. Hij heeft het met ons over maatschappelijke trends, taboes en manieren om eenzaamheid te doorbreken. Getuigenissen van onze lezers vormen de leidraad van het gesprek.

Dossier ‘Niet alleen, wel eenzaam’ - Eenzaamheid, nog steeds taboe

‘Ben dame van 71 jaar met meestal het gevoel nog 55 jaar te zijn. Heb een resem goede vrienden met wie ik regelmatig afspreek. Heb super toffe buren met wie ik vlot optrek en op zondagavond een kaartje leg, meer voor de fun dan voor de winst. Ben lid van UDL en Davidsfonds en probeer zoveel mogelijk activiteiten mee te pikken. Fiets regelmatig, doe terrasjes, ga naar concerten en toneel en sla nooit het voorstel af om ergens iets te gaan eten. Kortom een drukbezette madam met een kwinkslag en met humor.

Maar …

Het eenzaamheidsgevoel kan soms zo ongenadig toeslaan en me zo terneerdrukken dat ik er kan bij huilen. Ik benijd op zulke momenten zij die er niet alleen voor staan en het ogenschijnlijk een stuk gemakkelijker hebben. Moet mezelf troosten met een glaasje wijn (medicijn, haha). Dan wordt het plots koud in mijn gezellig knus appartement, komen de muren op me af en is er geen enkel tv-programma dat me kan boeien. Zelfs radio of cd bekoort me niet en dus duik ik in bed op een ongelofelijk vroeg uur. Kruip als een muis onder de dekens en probeer mezelf in slaap te lezen met mijn e-reader. Kortom, ik ontvlucht de werkelijkheid.

Al weet ik wel dat velen die niet alleen leven ook dit soort van ‘downmomentjes’ hebben en dat het zo is dat we niet gemaakt zijn om constant gelukkig te zijn. Want al zeg ik het zelf, ik heb daar recht op, op die shit-momenten.’

Professor Goossens: 'Recht op shit-momenten, dat is oké, iedereen mag wel eens zo’n momentje hebben. Maar niemand heeft het recht, of beter het onrecht, om eenzaam te zijn.'

Wat is dat nu juist, eenzaamheid?

'We maken, soms onbewust, steeds inschattingen van wat er gaat komen in ons leven of in een bepaalde situatie. Als die verwachting niet ingelost wordt, kan er een gevoel van eenzaamheid ontstaan. Zo kan iemand die na lang wachten opnieuw een partner vindt, zich toch plots eenzaam gaan voelen in de nieuwe relatie. Dat komt omdat de verwachtingen die er waren bij het aangaan van een nieuwe relatie niet stroken met wat die relatie in werkelijkheid is. Ook mensen met een druk sociaal leven, kunnen verwachtingen hebben die niet ingevuld worden. Bij deze dame gaat het om emotionele eenzaamheid. Ze is dan wel de hele dag in de weer, ze wil ’s avonds misschien haar belevenissen wel met iemand delen.'

Toegeven dat je eenzaam bent, betekent ook toegeven dat het niet goed met je gaat. Dat is moeilijk.Is eenzaam zijn sowieso iets negatief?

'Eenzaamheid is eigenlijk de negatieve kant van iets positiefs. De mens is van nature sociaal, mensen voelen zich nu eenmaal graag verbonden. Dat is positief, maar als die nood niet opgevuld wordt, voel je je eenzaam. Eenzaamheid is daarmee echt wel altijd negatief. Eenzaamheid ontstaat wanneer mensen zich aan de kant geschoven of in de steek gelaten voelen. Daarmee wil ik meteen aantonen dat eenzaamheid iets helemaal anders is dan alleen zijn. Alleen zijn is een toestand die sommige mensen zelfs gelukkig maakt. Denk maar aan een kunstenaar die de meest creatieve ideeën krijgt als die alleen is. Maar eenzaamheid is een gevoel dat ontstaat in een negatieve situatie.'

Hangt er nog een taboesfeer rond eenzaamheid?

'Zeker wel. Er wordt pas sinds een tiental jaar echt onderzoek gevoerd naar eenzaamheid. Dat wil zeggen dat het nog niet zo lang als een erkend probleem gezien wordt.

Mensen die eenzaamheid ervaren, durven het vandaag helemaal nog niet toegeven. Dat komt omdat ze daarmee ook toegeven dat het eigenlijk niet goed gaat. Mensen die zich eenzaam voelen in hun relatie moeten eigenlijk bekennen dat het niet goed gaat als ze zeggen dat ze eenzaam zijn. Maar evengoed in de relatie met de kinderen geldt dat: je voelt je eenzaam omdat de relatie met de kinderen misschien niet meer is wat je ervan verwacht had.

Jongeren kunnen makkelijker over eenzaamheid praten omdat het bij hen meestal tijdelijk is. Mochten er mensen zijn die het toch willen toegeven, waar kunnen ze er dan mee terecht? Met wie kan je erover praten? Waar kan je het melden als je iemand kent die eenzaam is? Er bestaan helemaal nog niet veel voorzieningen voor. Het taboe rond eenzaamheid bij jongeren wordt stilletjes maar zeker doorbroken. In de meeste gevallen gaat het daar om tijdelijke eenzaamheid: ze gaan bijvoorbeeld op kot en die nieuwe situatie maakt hen eenzaam. Ze kunnen er gemakkelijker over praten omdat die situatie niet voor altijd is. Bij ouderen ligt dat toch nog moeilijker.'

Mogen we niet af en toe eens eenzaam zijn?

'Een Amerikaanse filosoof beweert dat eenzaam zijn niet slecht is. We zijn sociale wezens, maar als we voelen dat er iets niet goed gaat, als we ons eenzaam voelen dus, hebben we ook de nood om er iets aan te doen. Het gevoel van eenzaamheid zou ons dus helpen om actie te ondernemen en er iets aan te doen. Bovendien hoort tijdelijke eenzaamheid nu eenmaal bij het leven. Bijvoorbeeld wanneer je verhuist naar een omgeving waar je niemand kent. Dan voel je je in het begin wat eenzaam maar dan ga je eens aankloppen bij de buren en probeer je om een nieuwe vriendenkring op te bouwen. Langdurige eenzaamheid daarentegen, moeten we in alle geval proberen te voorkomen.'

Dankjewel, professor. Volgende keer hebben we het met jou over die langdurige eenzaamheid.

 

Niets missen van SeniorenNet? Volg ons op Facebook en schrijf je gratis in voor onze digitale nieuwsbrief, SenNet Magazine!

Auteur: Katrijn De Bleser

23 reacties

SUPEROMI
VERLOREN ......

‘k Loop verloren
in de donkerte van ’n woud
met een gevoel
dat niemand van me houdt

‘k Loop verloren
struikel keer op keer
waarom doet eenzaamheid
zo verdomd zeer ?

‘k Loop verloren
maar heb één boom herkend
die hou ik vast
ik weet dat JIJ het bent !

(Omi – 30.10.10)


Ik probeer de "eenzaamheid" van me af te schrijven. Ik ben wel een pak ouder en al lang alleen, vaak eenzaam. Want je kan in gezelschap ook "alleen" zijn, veel alleen zelfs.
Naar concerten gaan enz. kan ik niet meer wegens wat te slecht te been, geen auto, dus gebruik moeten maken van het openbaar vervoer dat niet altijd een oplossing biedt en niet zo evident is als je wat wankel op je benen staat.
Op papier is het allemaal gemakkelijk te zeggen, schrijven hoe/wat je zou moeten doen, maar de realiteit is helemaal anders.
M'n gezondheid, vooral mentaal dan, is nog prima (behalve de ouderdomskwaaltjes dan, maar die tel ik niet) en, alhoewel ik me geen 82 voel, vertelt m'n lichaam me wat anders. En toch wil ik niet klagen, er zijn véél ergere dingen.
En eenzaamheid geeft ook aanleiding tot veel "denken", en dàt is minder goed - je begint dan in 't verleden te graven en te vergelijken, dàn begint de eenzaamheid toe te slaan. Maar zoals gezegd, ik probeer het van me af te schrijven en totnutoe lukt 't me aardig.
Ben al nieuwsgierig naar het artikel over "langdurige eenzaamheid".....daar ben ik sowieso lid van.
OMI/Els
13/05/19 16:26 REAGEER
nicolevandeghinste
Uw gedicht vindt ik zo mooi Superomi, de rest is wel goed verwoord. :-) Groetjes Nicky
14/05/19 04:05 REAGEER
bollebieterken
Per toeval deze teksten gelezen,doet wel goed aan mijn eenzaam en ziek hartje.
Normaal ben ik nogal positief ingesteld maar de laatste weken heb ik het héél moeilijk!
Deze "downdagen"duwen me in een depressie, ik wil ERUIT!!!!!!
Welke mailgroep raden jullie me aan??
groetjes bolleken
21/05/19 09:55 REAGEER
bollebieterken
Per toeval deze teksten gelezen,doet wel goed aan mijn eenzaam en ziek hartje.
Normaal ben ik nogal positief ingesteld maar de laatste weken heb ik het héél moeilijk!
Deze "downdagen"duwen me in een depressie, ik wil ERUIT!!!!!!
Welke mailgroep raden jullie me aan??
groetjes bolleken
21/05/19 11:06 REAGEER
Helena van Troje
Maar evengoed in de relatie met de kinderen geldt dat: je voelt je eenzaam omdat de relatie met de kinderen misschien niet meer is wat je ervan verwacht had.

Voila perfect verwoord wat ik voel
13/05/19 18:28 REAGEER
nicolevandeghinste
Is in vele gevallen zo, helaas
14/05/19 04:07 REAGEER
SUPEROMI
O ja, dat klopt.....ook kinderen en eventueel kleinkinderen kunnen je je "eenzaam" laten voelen. Zelfs als je gevraagd wordt om één of andere reden. Er kans "naast" je gepraat worden, je niet in het gesprek betrekken of over zaken praten waarover je niet kan meepraten (ze hebben uiteraard een heel ander leven). Het doet pijn als ze geen rekening houden met je eventueel minder gehoor of zo....ook dàt is eenzaamheid, en dat kan "allener" zijn dan alleen ! Later gaan ze dat wel beseffen....zelf waren we toch ook zo, zonder het te beseffen en dat doen zij ook niet. De geschiedenis herhaalt zich voortdurend.
OMI/Els
13/05/19 21:11 REAGEER
nicolevandeghinste
Kan niet beter beschreven worden. Zelf zit ik min of meer in zulk situatie . Verschil is dat ik er niet zwaar aan til, ben dolgraag alleen, vrijheid blijheid. Iedereen is anders, al goed. Moed aan allebei, en veel liefs uit Antwerpen :-)
14/05/19 04:12 REAGEER
SUPEROMI
Hallo Nicole, bedankt voor 't complimentje. Ik til er ook niet zo zwaar aan hoor, meestal toch niet. Maar soms begint het moleke te draaien, begin ik teveel te denken, en dan durft het eens even fout te gaan. Ik heb geleerd te relativeren en vooral "los te laten"....want daar begint het. Als je dat niet kan, dan zit je gevangen in het verleden en hoopt op een toekomst die toch niet komt. Dag per dag leven en dankbaar zijn om iedere nieuwe morgen die je mag begroeten en om alles wat je nog wèl hebt.
Uiteraard is iedereen anders in het aanvaarden en beleven van verleden en toekomst, daar zijn we mensen voor.....ik wens iedereen een zo aangenaam mogelijke "toekomende tijd" en.....probeer te leven in de "tevreden tijd".
Hierbij nog een "toemaatje" .... (deleten mag oor)

DIEP GAAN M’N GEDACHTEN

Diep gaan m’n gedachten
als ’t begint te
rommelen in m’n geest
Herinneringen van nu en toen
mooie en minder mooie dingen
die er zijn geweest

Diep gaan m’n gedachten
tot in m’n vroege,
vroegste kindertijd
’t Is haast niet te geloven
nog zoveel te weten
tot in de kleinste kleinigheid

Diep gaan m’n gedachten
over leven, liefde,
verdriet wegnemen, houden van
Ach…’t staat weer opgeschreven
’t rommelt al wat minder
‘k word er rustig van.

Omi - mei '14
14/05/19 09:23 REAGEER
nicolevandeghinste
Niks deleten.....het is weer zo mooi beschreven, en je hebt wel moed Superomi , wens je welgemeend geluk toe. Groetjes :-)
14/05/19 17:02 REAGEER
Leen123
Dag Omi,
Je schrijft héél mooie gedichten, heel herkenbaar. Ik zat met tranen in mijn ogen doordat je woorden me zo pakten. Ik vind dat je ook een prachtige ingesteldheid hebt om met het leven zoals het komt om te gaan.
Vele groetjes
Leen
19/05/19 08:18 REAGEER
SUPEROMI
Bedankt Leen om je reactie. Het leven heeft me geleerd los te laten waar nodig, te genieten van de kleine dingen, het mooie in iedereen te zoeken en vaak ook te vinden. En als de muze dan komt laat ik ze graag toe....al m'n verzen zijn uit m'n hart geschreven, dikwijls naar aanleiding van een lied, een herinnering, een gedachte, de natuur en hopen "hoop".....
Ook ik heb moeilijke dagen hoor, hier is het ook niet altijd rozengeur en maneschijn. Ik heb geleerd met vallen, véél vallen en na iedere val kom ik sterker recht. Ik maakte lief en leed mee zoals de meesten, leerde er mee omgaan en schrijf het van me af als 't even te veel wordt.
Lees je nog graag iets.....niks moèt hé.....

‘K WOU ….

‘k wou
nog éénmaal
je armen om me heen
zittend op je zachte,
veilige schoot

‘k wou
je nog ééns
willen danken
voor de warmte
die je me bood

‘k wou
je nog zoveel
liefs willen zeggen
maar je bent zò ver
al ben ik heel nabij

‘k wou
nog één dag,
zoals weleer….
maar die onzichtbare grens
geraak ik niet voorbij

OMI -feb. '15
19/05/19 11:14 REAGEER
nikskepaulagreif
Ik ben invalide , en moeder en oma word vaak gevraagd al oppas voor de kleindochters voor de twee andere is het een andere zaak een paar jaar geleden nog veel meer dan nu ,omdat alles niet meer zo gemakkelijk gaat dan toe . Je word niet beter elk jaar een beetje moeilijker bij mij toch. Ik ben gehuwd en heb een overbezorgde echtgenoot een schatje hoor. Hij werkt en doet thuis dan ook nog zijn best! Maar toch voel ik me heel vaak eenzaam , ik ga naar de kapper als het lukt word dan wel gebracht of gehaald en voor de rest een feestje een barbecue een bezoekje de thuishulp en verpleging en dat is dan mijn sociale leven , ik heb mijn tv en mijn diegenen daar ben ik heel blij mee die maken al heel veel goed ! Maar ze praten niet tenminste niet met woorden. Maar ach ik wil ook niet klagen er zijn mensen die het nog veel eenzamer zijn dan ik. Heel mooi en zo waar gedicht . Groetjes
14/05/19 07:36 REAGEER
nicolevandeghinste
Je doet het wel zeer goed voor uw situatie, vind ik. Bravo Paula :-)
14/05/19 17:06 REAGEER
guidodelforge
Over zeven jaar werd er bij me copd=een chronische longziekte vastgesteld,opeens kon ik niets meer,wandelen lopen etc was uit de boze,mijn toenmalige vriendin heeft me laten stikken
Ben natuurlijk reeds 6jr en 5 maanden gestopt met roken..maar toen stak de eenzaamheid op..ben gaan zoeken..naar iemand anders,maar tot en met heden is dit hopeloos op niets uitgedraaid.

De laatste jaren,ga ik ook vroeg slapen,om de avond te overwinnen..en op naar de volgende eenzame dag.

Het is niet aangenaam,ben nu sinds januari met pensioen.

Groetjes
14/05/19 10:12 REAGEER
SUPEROMI
Beste,

Waarom overweeg je het niet om je in te schrijven in een groep van seniorennet....? Wat schrijven, wat lezen, wat commentaar geven in alle vriendschap. Ik kan je verzekeren dat het helpt om de eenzaamheid een beetje te doorbreken. Ik ben in 3 groepen, doe daar elke morgen m'n zegje,. 'k Ken er al veel persoonlijk van, heb er een paar goede vriendschappen aan overgehouden. Er is geen enkele verplichting om dagelijks te schrijven, je vertelt wat je zelf kwijt wilt - 't is gewoon ontspannend en je bouwt een virtuele vriendenkring op waar altijd wel een luisterend oor tussenzit. Er wordt gelachen gehuild, kortom meegeleefd.....ik ben er zeker van dat dit iets voor jou zou zijn.....proberen kan altijd, uitschrijven ook.... Ik zou zeggen : geef het een kans en kies een goeie groep....Mij kan je vinden bij de babbelbox en bij de cyclaampjes. Bij de vriendinnen zijn enkel dames toegelaten. Er is ook nog "alleenstaanden", maar daar ben ik uitgegaan wegens wat heibel, lang geleden. Hoe het daar nu is weet ik niet..... Ach, er zijn zoveel groepen, je moet maar eens een kijkje gaan nemen, er zit vast wat tussen dat je aanspreekt..... - vee succes hoor moest je je geroepen voelen...... OMI/Els
14/05/19 10:22 REAGEER
nicolevandeghinste
Fijn van u Omi om dit mee te delen....hopelijk iets voor Guido, en anderen in zulk geval :-)
14/05/19 17:12 REAGEER
nicolevandeghinste
Jammer voor u, probeer desondanks ''n beetje geluk te vinden. Ik duim alvast . Groetjes :-)
14/05/19 17:09 REAGEER
mlobelle27
Toen ik te horen kreeg dat ik diabetes type 2 heb, viel ik in een diepe gat. Ineens moest ik anders leven, anders eten, meer bewegen. Ik zit op wandelvereniging en kom ik onder de mensen. Op me werk kreeg ik ook niet altijd begrip. Naast diabetes heb ik ook reumatische aandoeningen. Dan word al gezegd tegen mij dat ik te weinig beweegt. Dat voelt als een mes in je rug. Zelfs als er geroddeld word kan ik me knap eenzaam voelen, omdat mijn ziekte niet altijd word erkend.
14/05/19 10:27 REAGEER
nicolevandeghinste
En al is de troost zo mager, ik begrijp u zeer goed, daar herken ik mij in . Liefs Nicky Moed voor u :-)
14/05/19 17:19 REAGEER
SUPEROMI
Al die reacties, zoeken om een beetje begrip, troostwoorden, luisterende oren......ze doen me des te meer beseffen dat ik geen klagen heb.
In de groepen van sennet zijn er zoveel mensen, ook zoveel jonger dan ik, die te kampen hebben met serieuze kwalen, ongeneeslijke ziektes, vaak ook emotionele problemen, en àltijd, àltijd is er wel iemand die nèt diè reactie kan geven die de persoon in kwestie terug wat hoop, moed, zelfvertrouwen geeft. Dàt is er zo fijn aan allemaal.....zonder elkaar te kennen langs buiten, kennen we elkaar vanbinnen....en die binnenkant kan zò mooi zijn.
Elkaar steunen in lief en leed, er gewoon ZIJN......het maakt het leven allemaal 't leven waard......
OMI/Els
14/05/19 18:01 REAGEER
MacLivinus
Eenzaamheid, een gevaarlijk beestje, die met de jaren zwaar kan beginnen doorwegen. 38j in het groot-vervoer, eerst in het toerisme, enkele jaren later over op internationaal transport, dit viel me enorm zwaar daar ik eerst met mensen reisde en dan van de ene dag op de ander alle dagen moederziel alleen, ik ben uiteindelijk terug in het toerisme beland, wat me ook best lag. Nu ben ik met rustpensioen en heb als hobby alles wat rond Schotland draait. Mijn vrouw is invalide pijnpatiënte en kan niet mee naar al die evenementen. Zij gunt mij dit 100%, geniet er met volle teugen van zegt ze, naar mij moet je niet kijken. Ik ga naar veel evenementen en ik ken daar ook veel mensen en heb veel aanspraak, maar toch voel ik mij eenzaam, gewoon omdat zij er niet bij is.
18/05/19 17:29 REAGEER
SUPEROMI
Ja hoor, helemaal mee akkoord ! De eenzaamheid kan toeslaan op de meest onverwachte ogenblikken.
Jij vond een alternatief om ze wat te doorbreken, en toch, en toch weegt ze soms zwaar omdat je, zelfs in groot, waarschijnlijk fijn gezelschap, die éne mist omdat het niet anders kan.
Dat is dan weer een andere soort eenzaamheid. Ieder ervaart ze op haar eigen manier.....
Sterkte gewenst !

OMI/Els
19/05/19 11:18 REAGEER

Login Registreer

Katrijn De Bleser

Katrijn De Bleser is schrijver, copywriter en journalist. Ze werkte acht jaar als freelance journalist voor de krant Het Laatste Nieuws en voor verschillende magazines. Vandaag heeft ze haar eigen bedrijfje ‘Notes & Quotes’ waarmee ze schrijft voor bedrijven, organisaties en particulieren. Wat haar bezighoudt? De maatschappij, met al haar gebreken maar vooral met haar mensen die elk hun eigen verhaal hebben.

Meer artikels van Katrijn De Bleser

Recente Artikels

Gerelateerde Artikels