Het was een mooie, zonnige zaterdag, zoveel jaar geleden. Ik volgde Parijs-Nice als journalist en we waren met die zeven ritten lange koers al in de buurt van de Azurenkust aangeland. Nog een etmaal en ook die taak zat er alweer op. In afwachting daarvan, was het even genieten van die paar vrije uren, vermits we op zo’n zaterdag weinig of niet moesten werken. Op zondag was er immers geen krant, het kwam er alleen op aan te verzamelen wat er na de finish nog als belangrijk mocht beschouwd worden en voor de rest toch ook eens een beetje genieten van die omgeving, die vooral bestemd lijkt om er… met vakantie naar toe trekken.

Een collega van de ‘Gazet van Antwerpen’ en ik, reporter ter plaatse voor ‘Het Laatste Nieuws’, wij waren recht van de start naar de aankomstplaats gereden. Dat moet Mandelieu geweest zijn, een stadje gelegen niet ver in het achterland van de Riviera en wereldbekend om de mimosa, die net in die tijd telkens weer weelderig bloeit.

We hadden gezellig plaats genomen op een zonnig terras, voor een drankje en misschien wel voor een hapje en nu herinner ik mij verdorie niet meer hoe of van wie we het nieuws vernamen. Dat laatste doet er ook niet toe, wat gebeurd was wel. De renners waren immers… in staking gegaan tegen de verplichting altijd en overal in de koers een volle helm te dragen. Dat was voorheen niet het geval, enkele bange wezels onder de coureurs zetten wel al eens zo’n worstenhoofddeksel op hun kop. Het zal wel niet toevallig geweest zijn dat de nieuwe wet van de UCI (Internationale Wielerunie) gelanceerd werd in Parijs-Nice, een van de eerste grote wedstrijden van het seizoen. Er was daar en voordien immers nog een deelnemer na een val omgekomen en zo ik nu ook weeral zijn naam niet in mijn geheugen kan terugvinden, weet ik nog wel hoe het gebeurde. Bij een gezapig tempo reden de deelnemers naar de officiële start, eentje onder hen, een Belg, viel onhandig, kwam met zijn onbeschermd hoofd tegen het beton terecht en overleed ter plaatse.

Hoe gewichtig de aanleiding tot de verplichting een goed beschermende helm te dragen ook was, de renners gingen daarmee niet akkoord, protesteerden, staakten nog een hele tijd en kregen finaal toch een en ander gedaan. Bijvoorbeeld dat het niet moest in beklimmingen, naar de aankomst bijvoorbeeld. En bij grote hitte.

Nu moet gezegd worden dat de volle helmen die toen in omloop waren, nogal zwaar uitvielen, warm om dragen en niet al te esthetisch op de koop toen. En daaraan werd mettertijd snel en met succes gesleuteld.

Nu wilde het toeval dat ik, net in de pas voorbije dagen waarop ik dit stukje bedacht en schreef, nogal vaak las en hoorde over de talrijke fietsongevallen die bij ons in het gewone verkeer nog gebeuren, te vaak met fatale afloop. En dan is dit wel duidelijk: van een knieletsel of een sleutelbeenbreuk sterf je niet direct en dus vraag ik me af of een helmverplichting niet stilaan zou moeten ingevoerd worden, in het dagdagelijkse verkeer dan. Om onmiddellijk te beseffen dat dit niet zomaar te realiseren is.

De jeugd vooral zou, zoals de renners destijds, met alle middelen verzet aantekenen, zonder te staken dan, hoewel je dat met de meest opstandige geesten wel georganiseerd zou krijgen. En laat nu net die jeugd, in tegenstelling tot oudere mensen, compleet afkerig staan tegenover de dracht van die nochtans levensbelangrijke helm, waaraan net zij de hoogste nood heeft. Ik zie ze maar al te vaak aan het werk in Gent (en in Leuven zal dat niet anders zijn), die studenten die – net zoals de coureurs – in grote groep, soms zigzaggend door mekaar van de ene gevaarlijke oversteek naar het andere kruispunt snellen. Soms lijkt het wel een koersend peloton dat ik, braafjes opgesteld voor het rode licht, aan mij zie voorbijvliegen. De hoge snelheid wordt bij hen dan wel niet ontwikkeld met als doel als eerste aan te komen, wel om niet… al te laat in de aula te verschijnen.

Ik merk verder dat studentinnen zelden of nooit aan dergelijke races deelnemen, maar stel vast dat die blijkbaar nog andere redenen hebben om ook eens een helm op hun kopje te zetten. Ik heb er al meegemaakt die de rijweg, zij aan zij, nogal breed innemen en lijken te paraderen, als fietsten zij op een catwalk, waar dat vrij en zonder gevaar kan gebeuren (zonder fiets natuurlijk), en waar ze helemaal geen rekening moeten houden met achteraankomende of tegemoet rijdende auto’s. Of tramrails. Meer nog: ik heb er zelfs al betrapt die, steeds naast mekaar fietsend, een soort salongesprek voerden, vaak naar mekaar toe zwalpend als ze iets niet verstonden om dan snel weg te zwiepen als dat gebeurd was. Om zo menig automobilist tot brutaal remmen te nopen.

Maar zoals gezegd of laten verstaan: ik zie die jongens en die meisjes niet direct de baan naar school of naar een feestje optrekken met zo’n ding op hun kop en dus ook op hun vaak nogal excentriek kapsel. En dan denk ik maar dat er voor ambitieuze en echt geïnspireerde ondernemers een mooie verdienste te wachten ligt. Stel dat je zo’n ding creëert, waarmee de meisjes wel graag zouden pronken en de jongens nog veel stoerder kunnen lijken dan met die zwarte, hedendaagse potten, die daarbij toch te zeer aan de oorlog doen denken. Bedenk zoiets, laat het door de wet verplichten en het fortuin wenkt.

Wat het ontwerp voor de jongens betreft, misschien toch deze tip: zet er geen hoorns meer op want uit recente studies blijkt dat de Vikings, aan wie ze tot vandaag werden toegeschreven, daar in de verre tijden nooit mee in onze contreien zijn aangeland. Laat geen missers in de geschiedenislessen sluipen.