hobby-blogger
Dolf Van Wijk

De eerste 'groene' supermarkt in België, zonder plastic verpakkingen, is onlangs geopend in Antwerpen. 'Moeten we daar nu echt blij mee zijn?', vraagt SenNet blogger Dolf van Wijk zich af? Bestaat door zo'n winkel afval niet meer? Zijn de recyclageproducten in zo'n winkel beter voor het milieu? Is plastic dan slecht? Deel jij Dolf's mening over de zogeheten 'circulaire economie'?

Maakt de groene winkel gelukkig?

De eerste supermarkt in België zonder plastic verpakkingen is onlangs geopend in Antwerpen. Een 'goed-gevoel winkel', als het ware. Mensen die er gaan kopen en klakkeloos media-praatjes geloven zullen er zeker en vast een warm, 'red-de-aarde-gevoel' aan over houden. Je kunt er ook spullen kopen waardoor je 'ecologischer' kunt leven. Als voorbeeld noemt Gazet van Antwerpen 'rietjes en lunchdoosjes uit roestvrij staal' (sic) Ze hebben ook herbruikbare watjes. Lang-leve de vooruitgang in hygiëne?

Groen? Duurzaam ? Of duurzaam groen?

Zero Waste: bestaat afval nu niet meer?

Combineer aanhoudend media geweld dat ons een schuldgevoel aanpraat met zijn - al dan niet correcte - simpele boodschappen over de eindige aarde, met een bestaand begrip dat je verkoopt als nieuw en je hebt een behoefte gecreëerd. En daarmee meteen een markt geschapen. En of die echt is of niet, er zullen altijd wel ondernemers instappen. 'Robuust, the Zero Waste shop' heet de nieuwe groene winkel. Bestaat afval nu niet meer? Is plastic slecht? Heeft de aarde koorts en is dat uw schuld'? De verlossing moet er komen door iets 'nieuws', de zogeheten 'circulaire economie'.

Heel even serieus over de alternatieven.

De nieuwe groene winkel heeft geen plastic zakken, maar linnen zakken en glazen bokalen om etenswaren in mee te nemen voor als je je eigen pot vergeet. Heb je al eens nagegaan hoeveel energie het kost om glazen potten te maken en naar de winkel te vervoeren in vergelijking met plastic zakken? Of hoeveel energie er kruipt in het maken van roestvrij staal?

Dit soort toestanden krijg je als duurzaamheid uit balans raakt, als er geen economische toetsing is, als ideologie de ratio verdringt. Oorspronkelijk was het duurzaamheidsidee bedoeld als een evenwicht tussen economisch, ecologisch en sociaal, maar de laatste decennia is dit begrip gekaapt door groen.

Creëren we weer een nieuwe subsidiemarkt?

Dat geldt ook voor de hype van de 'circulaire economie' die inmiddels ook in Brusselse burelen 'circuleert'. Zoals ik al zei is circulaire economie niets nieuws. Hergebruik van afval is al zo oud als de mensheid. Maar recycleren is nu in de (duurzaamheids-) mode en wordt dus per definitie als 'goed' betitelt.

Er is natuurlijk niets tegen hergebruik. Maar als dat economisch niet rendabel is, is recyclage niet duurzaam en wordt het nooit wat. Als hergebruik dan toch 'moet' van 'Brussel' moeten we geld toeleggen op recycleren en creëren we meteen weer een nieuwe subsidiemarkt; zoals bij de windenergie.

In één van de oudste supermarktketens van Nederland, de Gruyter, was vroeger ook nog alles groen...

'Plastic fantastic'!

En wat is er toch mis met plastic? Dat is een fantastisch product! Akkoord, plastic kan afvalproblemen geven, evenals vele andere materialen overigens, en die moeten we tegengaan. Maar de vele nuttige functies van plastic zijn een geweldige vooruitgang, denk maar aan de gewichtsbesparing die ze oplevert en de voordelen qua hygiëne. Die troeven zullen we hard nodig hebben in de toekomst. Inderdaad, om duurzaam te zijn.

Van de 'circulaire economie' mogen we plastic nu ook niet meer verbranden, las ik zopas. Dat is zonde van de grondstof. Maar lang niet alle plastic is geschikt voor hergebruik en met verbranding haal je er nog nuttige energie uit.

Slechts 5% van de olie heeft vóór verbranding als plastic een nuttig leven.

Wat de logica helemaal tart is dat tegenstanders van het verbranden van plastic er vaak geen probleem mee hebben om met de auto naar de verpakkingsloze winkel te rijden. Ofwel om 'olie' rechtstreeks op te stoken aan transport, terwijl 'plastic' olie is die eerst nog een nuttige maatschappelijke functie vervult en daarna pas verbrand wordt. Van de gewonnen olie wordt 95% rechtstreeks gebruikt als brandstof, slechts 5% heeft als plastic een nuttig tussenleven.

Het ligt niet aan de jonge ondernemers.

De jonge ondernemers van de verpakkingsloze winkel kan ik hun initiatief niet kwalijk nemen; elk ondernemerschap in de EUrocratie moeten we toejuichen. Bovendien zijn zij het niet die de valse behoefte creëren, dat doen overheid en mainstream media voor hen. Want och, de mensheid schijnt toch een zwak te hebben voor mooie praatjes tegen beter weten in, er zijn tenslotte vele illusie-markten. De homeopathie en reformwinkels floreren ook. Als je maar hard in een product gelooft helpt het wel. En dan mag het ook wel iets meer kosten.

Of liggen de prijzen lager?

Ik ben trouwens benieuwd of de prijs van bijvoorbeeld de onverpakte pasta in de groene supermarkt nu ook lager zal zijn dan die van de in plastic-verpakte supermarkt pasta. Je betaalt tenslotte niet meer voor de verpakking. Maar als er echt slimme marketeers aan de groene supermarkt te pas komen, zal de onverpakte pasta wel duurder zijn. Een 'goed gevoel' heeft immers marktwaarde bij een 'goed-gevoelig' publiek.

Goede raad is niet duur bij mij.

Tenslotte heb ik nog een tip voor de winkel. Om het allemaal nòg ecologischer te maken stel ik voor dat de klanten wordt gevraagd om hun aankopen ook zelf handmatig uit de vooraadbakken te halen. Die briljante ecologische ingeving kreeg ik toen ik las dat de winkel ook mayonaise verkoopt...

hobby-blogger Dolf Van Wijk
SenNet gelegenheidsblogger Dolf Van Wijk werkt fulltime, is milieuminnaar, zeezeiler, echtgenoot, vader van 2 volwassen zoons. Hij houdt van reizen, maar zijn hobby is vooral schrijven. Hij heeft ook een eigen blog.