Actueel - Bent u al verzekerd voor uw oude dag?

Archief

Waarschijnlijk hebt u een spaarboekje. Misschien ook wel
een levensverzekering. U denkt goed te zitten voor uw ouwe
dag. Maar hebt u er al aan gedacht dat een zorgverzekering
ook van pas kan komen? Een zorgverzekering geeft u recht op
een uitkering zodra u niet meer voor uzelf kan zorgen. Dat
kan helpen als u een thuisverpleegster nodig hebt, of naar
een rusthuis moet. Een zorgverzekering is geen levensverzekering:
het is niet zo dat u een bedrag opspaart dat beschikbaar wordt
vanaf een bepaalde leeftijd. Een zorgverzekering is eerder
als een autoverzekering: u dekt zich in tegen het risico op
een dag hulp nodig te hebben. Blijft u fit en gezond, dan
bent u uw geld kwijt.

Velen denken dat hun kinderen later voor hen zullen zorgen.
Maar in het moderne gezin gaan steeds vaker beide partners
buitenhuis werken, en hebben ze geen tijd voor hun vader of
moeder. Het is zelfs omgekeerd: de grootouders helpen hun
kinderen, zij letten op de kleinkinderen.

Vanaf 1 juli 2001 wordt de zorgverzekering verplicht in Vlaanderen.
De regeling is nog omgeven door juridische onzekerheden. Toch
moeten alle Vlamingen vanaf dan maandelijks een bijdrage betalen.
Verwacht wordt dat de Vlaamse zorgverzekering tegen 2003 over
een bedrag van 4,3 miljard per jaar beschikt.

De zorgverzekering moet een oplossing bieden voor financiële
tekorten op de oude dag. Maar ze kent zoals ze vandaag bestaat,
niet veel succes. De meeste mensen denken pas op oudere leeftijd
aan hun te verwachten gezondheidsproblemen en aan het feit
dat ze op een dag misschien niet meer voor zichzelf kunnen
zorgen. Sommige beslissen, eenmaal ze vijftig of zestig jaar
oud zijn, een zorgverzekering af te sluiten, maar dan worden
ze afgeschrikt door de hoge premies die de verzekeringsmaatschappijen
vragen.

Volgens de Belgische Vereniging der Verzekeringsondernemingen
(BVVO) wordt het risico hulpbehoevend te worden, verkeerd
ingeschat en denken de senioren te laat aan een zorgverzekering.
Wie er vroeg bij is, betaalt minder premie voor zijn verzekering
omdat hij jonger is en dus minder snel het risico loopt afhankelijk
te worden. Hij betaalt wel tijdens een langere periode, maar
dat weegt volgens de BVVO niet op tegen de stukken goedkopere
premie.

De jongste tijd krijgt het onderwerp weer wat meer aandacht.
Dat heeft ondermeer als voordeel dat het de bevolking wat
bewuster maakt voor het probleem.

De zorgverzekering bestaat vandaag onder twee vormen die men
kan vergelijken met de pijlers van het pensioenstelsel. Naar
analogie met de tweede pijler van het pensioenstelsel kan
een werkgever naast de groepsverzekering ook een zorgverzekering
aan zijn werknemers aanbieden. Weinig werknemers doen daar
echter een beroep op. De werkgevers moedigen deze verzekering
ook niet aan, omdat ze er niet direct baat bij hebben. De
zorgverzekering is namelijk slechts van toepassing eenmaal
de mensen de onderneming hebben verlaten.

De tweede vorm van zorgverzekering sluit aan bij de derde
pijler, het gaat om de individuele zorgverzekeringen. Alleen
de verzekeringsmaatschappijen bieden vandaag zorg- of afhankelijkheidsverzekeringen
aan. De ziekenfondsen hebben deze producten niet.

Voor een zorgverzekering betaalt de verzekerde een eenmalige
premie of een reeks bijdragen, afhankelijk van het contract
dat hij afsluit. Wanneer de persoon hulpbehoevend wordt, stelt
zijn arts op basis van verschillende criteria vast hoe afhankelijk
hij is. De dokter gaat na welke handelingen zijn patiënt
in het dagelijks leven nog kan uitvoeren. Kan hij zich nog
alleen verplaatsen en zichzelf voeden? In functie van de afhankelijkheidsgraad
krijgt de verzekeringsnemer dan maandelijks een vaste uitkering.
Het kan gebeuren dat de verzekerde nooit een beroep hoeft
te doen op zijn zorgverzekering. Het geld dat hij in de premies
stak, is dan meestal verloren. (Sommige verzekeringsmaatschappijen
betalen wel een deel terug bij overlijden.)

Aanbod

Verschillende verzekeraars bieden in België een zorgverzekering
aan voor particulieren. Wij bekeken de formules van P&V,
DVV Verzekeringen en DKV. Bij alle drie is het commercieel
succes van de zorg- of afhankelijkheidsverzekering beperkt.

P&V nam de zorgverzekering in 1998 in zijn productengamma
op. Volgens de woordvoerder van P&V verkoopt de groep
maar enkele polissen per jaar. De verzekering, Ideal Care,
is gekoppeld aan een overlijdensverzekering. Alleen mensen
tussen 50 en 70 jaar oud kunnen de verzekering nemen. Ze moeten
de eenmalige premie volledig betalen bij het afsluiten van
het contract. De polis is dus vooral bestemd voor mensen met
een beetje spaargeld, want niet iedereen kan zomaar een grote
som op tafel leggen.

De premie varieert naargelang de maandelijkse uitkering die
de verzekerde wil ontvangen (hoe meer rente hij maandelijks
wil krijgen, hoe hoger de premie), de leeftijd van de verzekeringsnemer
(hoe ouder, hoe meer men betaalt) en het geslacht. Een vrouw
betaalt meer premie dan een man omdat haar levensverwachting
hoger ligt. Volgens de statistieken is een vrouw bovendien
langer hulpbehoevend. Een man die ziek is, sterft doorgaans
sneller dan een vrouw die aan dezelfde kwaal lijdt.

Daarnaast kan de verzekerde ook om een indexering van zijn
maandelijkse uitkering vragen. Die bedraagt bij P&V twee
procent per jaar. De premies zijn fiscaal niet aftrekbaar.

P&V betaalt alleen een uitkering aan mensen die definitief
zorgbehoevend zijn. Slachtoffers van een ongeval die tijdelijk
afhankelijk zijn van derden, komen niet in aanmerking. De
graad van afhankelijkheid wordt bepaald door de schaal van
Katz, die de meeste artsen hanteren. De zorgbehoevende moet
aan minstens vier van zes criteria voldoen. De criteria zijn:
kan de persoon zich wassen, zich kleden, zich verplaatsen,
naar het toilet gaan, continent zijn en zich voeden? Seniele
dementie en de ziekte van Alzheimer geven ook recht op een
maandelijkse uitkering.

Zodra een dokter de afhankelijkheid van een verzekerde heeft
vastgesteld, krijgt deze bij de zorgverzekering van P&V
een bedrag gelijk aan twee keer de maandelijkse rente. Dat
bedrag is eigenlijk de overlijdensdekking, die dan meteen
vervalt. Als de verzekerde geen beroep moet doen op zijn zorgverzekering
bij P&V, ontvangt zijn nalatenschap twee keer de maandelijkse
rente bij het overlijden van de verzekerde.

Een voorbeeld: een man heeft voor een uitkering van 20.000
frank per maand gekozen. Hij wordt hulpbehoevend, hij ontvangt
als startkapitaal 40.000 frank. Geld dat hem misschien helpt
zijn woning aan te passen. Een andere man die voor dezelfde
uitkering heeft gekozen, wordt niet hulpbehoevend maar sterft
plots: zijn familie krijgt 40.000 frank.

Naast het startkapitaal wordt na drie maanden afhankelijkheid
een som gelijk aan zes keer de rente gestort. Na de vierde
maand ontvangt de zorgbehoevende dan de maandelijkse uitkering.

Goed om te weten is dat er bij het afsluiten van een zorgverzekering
wachttijden van toepassing zijn. Een verzekerde kan bij P&V
niet onmiddellijk van een uitkering genieten, tenzij zijn
afhankelijkheid het gevolg is van een ongeval. Iemand die
door ziekte afhankelijk wordt, moet een jaar wachten. Voor
mensen die dement worden of lijden aan de ziekte van Alzheimer
is er zelfs een wachttijd van drie jaar.

Er zitten ook nog enkele addertjes onder het gras: een overlijdensdekking
wordt bijvoorbeeld niet terugbetaald bij oorlog, een verzekerde
die hulp nodig heeft na een zelfmoordpoging kan geen beroep
doen op zijn verzekering en een slachtoffer van een of andere
natuurramp al evenmin.

DVV Verzekeringen

De zorgverzekering van DVV Verzekeringen zit iets anders in
elkaar. Het is een aanvullende verzekering op een levensverzekering.
Ook bij DVV kent het product weinig succes: sinds de lancering
van zijn comfortverzekering, drie jaar geleden, verkocht de
verzekeraar ongeveer 150 polissen. Tegenover de andere spelers
op de Belgische markt is dat resultaat niet slecht, maar het
situeert zich fors beneden de verwachtingen.

Er is geen minimumleeftijd om een zorgverzekering bij DVV
af te sluiten. Zelfs een achttienjarige kan dus al een zorgverzekering
nemen, maar daar denkt hij hoogstwaarschijnlijk nog niet aan.
De maximumleeftijd van 70 jaar is ook hier van toepassing.
DVV vraagt een periodieke betaling van de premie: jaarlijks
of maandelijks. De maandelijkse uitkering die de verzekeringsnemer
wenst te ontvangen mag niet meer dan 30.000 frank per maand
bedragen. Hiermee doet de verzekerde wat hij wil, er moeten
aan DVV geen facturen worden voorgelegd. Hij kan het geld
dus evengoed gebruiken om de buurvrouw te betalen die dagelijks
eten voor hem klaarmaakt, als de kosten in een rusthuis.

Wanneer de verzekerde afhankelijk wordt, hoeft hij geen volledige
premie meer te betalen. Er hangt wel een regeltje aan vast:
hij moet nog premies betalen voor de afhankelijkheid die nog
komen kan. Met andere woorden, iemand die 70 procent zorgbehoevend
wordt, ontvangt van DVV 70 procent van de maandelijkse uitkering
die hij gekozen had, maar moet nog 30 procent van zijn premie
betalen. Eenmaal hij 100 procent afhankelijk wordt van derden
en de volledige maandelijkse rente krijgt, hoeft hij geen
premie meer te betalen.

De te betalen premie varieert bij DVV ook in functie van de
uitkering die de verzekerde wenst te ontvangen, de leeftijd
van de verzekerde, het geslacht en de looptijd van het contract.
Hoe jonger men zich aansluit, hoe goedkoper de verzekering.
Daarnaast is een maandelijkse premie iets duurder dan een
jaarlijkse.

De afhankelijksgraad van de verzekerde wordt bepaald aan de
hand van zes criteria en drie mogelijkheden. De arts kijkt
dus naar de dagelijkse handelingen die de verzekerde kan uitvoeren
maar beoordeelt ook hoe ernstig ieder criterium is: minder
ernstig, ernstig of zeer ernstig. Een voorbeeld: iemand kan
zich niet meer verplaatsen. Kan hij dat wel nog met een stok
(minder ernstig), met hulp van een derde persoon (ernstig)
of is hij bedlegerig (zeer ernstig)? DVV gaat dus iets verder
dan P&V in het bepalen van de afhankelijksgraad van de
verzekerde.

De comfortverzekering keert niets uit in geval van overlijden.
De verzekerde is zijn geld dan kwijt. Net zoals een autoverzekering
tot niets dient als men geen auto-ongeval heeft. De wachttijd
is bij DVV drie jaar, met uitzondering van een ongeval, de
verzekerde heeft dan onmiddellijk recht op een vergoeding.
Bovendien moet men minimum drie maanden afhankelijk zijn voor
men een rente kan ontvangen.

Aan een paar dat voor beiden een verzekering neemt, biedt
DVV een korting.

DKV International

DKV is al het langst met een zorgverzekering aanwezig op de
Belgische markt. De verzekeringsmaatschappij biedt ze al sinds
1992 aan. Bovendien is de zorgverzekering in Duitsland, thuisland
van DKV, verplicht. Die jarenlange ervaring vertaalt zich
in de cijfers: DKV verkoopt jaarlijks meer dan 600 zorgverzekeringen.
Tegenover de ziektezorgverzekering is dat resultaat te verwaarlozen,
maar de jongste tijd zit de verkoop volgens de organisatie
in een stroomversnelling.

De zorgverzekering van DKV lijkt over het algemeen sterk op
die van P&V en DVV. De voornaamste verschillen schuilen
in de beoordeling van de afhankelijkheidsgraad van de verzekerde.
Vier aspecten worden onderzocht: de hygiënische verzorging,
de hulp bij verplaatsing, de hulp bij voeding en de huishoudelijke
hulp. Net zoals DVV kijkt DKV naar de mate van ernst van de
problemen en past het de maandelijkse uitkering aan deze bevindingen
aan. De maandelijkse rente mag maximum 60.000 frank halen.

Een prijsvergelijking: een vrouw van 50 jaar wenst een zorgverzekering
af te sluiten met een maandelijkse uitkering tussen de 10.000
en 15.000 frank. Bij P&V betaalt ze daarvoor een eenmalige
som van ongeveer 110.000 frank. DVV vraagt haar jaarlijks
een premie van ongeveer 20.000 frank te storten en bij DKV
moet ze maandelijks een premie van 634 frank betalen. De tariefverschillen
zijn opmerkelijk, maar ze kunnen ook misleiden, want wat wordt
verzekerd, verschilt sterk van verzekeraar tot verzekeraar.

De zorgverzekering zoals ze vandaag bestaat is niet dé
oplossing voor een mooie oude dag. Maar ze helpt wel. Toch
wordt het tijd dat er een wettelijk kader voor de vergrijzingsproblematiek
in België wordt gevonden. De verzekeringsmaatschappijen
willen ook naar een algemene aanpak evolueren en zullen waarschijnlijk
meer en meer een omvattend care-pakket aanbieden, net zoals
in Nederland. Daar leveren de verzekeringen niet alleen financiële
steun maar doen ze ook aan preventie door ondermeer turnlessen
en jaarlijks een check-up bij de dokter voor te stellen.

Bron: de Financieel Economische Tijd, 14-3-01