Het einde van het geld

[YYZ]

Ik zou graag concrete, bijna tastbare antwoorden krijgen. Kan dat?

Dat kan zeker, op voorwaarde dat het huidige systeem op orde gesteld wordt, zal geld voor ons werken, niet andersom. Dit wil zeggen dat allerhande (geld)onzekerheden worden weggenomen, het wordt dan een co-creatieve maatschappij waarbij de hoogte van een bankrekening irrelevant is. Dit is onvergelijkbaar anders dan vandaag maar op zich niet ongekend.

Zowel de klant als de bakker zijn hier dan ook geen slaven meer van 'het systeem', het betalen en de registratie daarvan komt dan in een grote database van waaruit beleidsbeslissingen kunnen genomen worden. Op deze manier wordt een waarachtig sociaal duurzame economie realiteit, derhalve niet langer het sociale drama dat we nu - willens nillens - moeten ondergaan. Het gezond (economisch) verstand is wat primeert dan, veel eenvoudiger om te begrijpen.

Dit is wat Vesselin ook bedoeld met zijn 'clowd', in andere woorden gezegd het 'einde van geld'.

[YYZ]

Een bakker werkt zich 's nachts uit de naad om brood te bakken. Een klant komt 's morgens in zijn winkel en vraagt om een brood. Hij zal de bakker betalen met het digitale wereldgeld dat op simpele aanvraag kan worden bijgemaakt om alle schulden te voldoen. Zal de bakker dat geld aanvaarden? Neen. Hij zal zich afvragen waarom hij nog zou werken 's nachts. Het zou voor hem immers veel gemakkelijker zijn om niet te werken en 's anderendaags zelf naar een winkel te gaan om daar zijn brood te kopen. Hij betaalt met digitaal geld en als hij te kort komt, dan vraagt hij om extra digitaal geld op zijn 'betaalpas'. Dat krijgt hij natuurlijk want het geld is gratis. Vervolgens gaat hij naar de elektronicawinkel en koopt zich een nieuwe stereo-installatie, die hij ook betaalt met digitaal geld. Is het op? Geen nood. Geld kan uit het niets worden bijgemaakt. Hij laadt zijn betaalpas even op en klaar is kees.

Had deze nog gemist, sorry. Ja, zo eenvoudig is dat uiteindelijk, op die manier komen we terug tot een normale economie waar mens en milieu centraal staan. Tijdens deze transformatie zullen we rekening dienen te houden met wat we 'afkickverschijnselen' kunnen noemen, dit is het risico op herval in evolutionair achterhaalde denkpatronen. We leven vandaag dan ook in het zogeheten 'chaosvenster'.

[Loran]

Ik ben maar een leek in economie en heb met grote bewondering de discussies hier op dit forum gevolgd. Op de vraag die ik mij stelde, heb ik echter nog nergens een geruststellend antwoord gevonden en dus wil ik die vraag hier eens stellen met het risico van belachelijk over te komen.
Ik heb namelijk een klein kapitaaltje (een 100.000-tal euro) op de bank staan dat ik graag zou veilig stellen tegen rampen, geldcrisissen, en roofzuchtige regeringen. Zo heb ik al dikwijls berichten opgevangen dat men wel eens beslag zou kunnen gaan leggen op 10% van de mensen hun spaargeld om de staatsschuld af te betalen, of is er soms spraak dat de euro eraan zal gaan, of dat het papierengeld eens zou kunnen opgevorderd worden en in te wisselen voor nieuw geld enz... Maw, met mijn spaargeld op de bank zit ik volledig in handen van derden die mij naar believen kunnen beroven. Waar zou ik mijn spaargeld nu best insteken om het te vrijwaren van dat soort beroving ? Speculeren of beleggen interesseert mij niet, alleen bewaren wat ik heb voor tijden van nood interesseert mij. Is goud daarvoor best of zijn er andere betrouwbare alternatieven ?

[YYZ]

Ik ben maar een leek in economie en heb met grote bewondering de discussies hier op dit forum gevolgd. Op de vraag die ik mij stelde, heb ik echter nog nergens een geruststellend antwoord gevonden en dus wil ik die vraag hier eens stellen met het risico van belachelijk over te komen. Ik heb namelijk een klein kapitaaltje (een 100.000-tal euro) op de bank staan dat ik graag zou veilig stellen tegen rampen, geldcrisissen, en roofzuchtige regeringen. Zo heb ik al dikwijls berichten opgevangen dat men wel eens beslag zou kunnen gaan leggen op 10% van de mensen hun spaargeld om de staatsschuld af te betalen, of is er soms spraak dat de euro eraan zal gaan, of dat het papierengeld eens zou kunnen opgevorderd worden en in te wisselen voor nieuw geld enz... Maw, met mijn spaargeld op de bank zit ik volledig in handen van derden die mij naar believen kunnen beroven. Waar zou ik mijn spaargeld nu best insteken om het te vrijwaren van dat soort beroving ? Speculeren of beleggen interesseert mij niet, alleen bewaren wat ik heb voor tijden van nood interesseert mij. Is goud daarvoor best of zijn er andere betrouwbare alternatieven ?

Als politiek haar verantwoordelijkheid neemt dan hoef je geen schrik te hebben voor je spaargeld, integendeel. Met 'nieuw geld' wordt bedoeld dat een wereldmunt z'n ingang kent, net zoals het IMF aanbeveelt om de sociale cohesie te bevorderen en het mondiale herstel in te luiden. Hieronder hoe de besluitvorming verloopt op basis van gezond economisch verstand, ook de Belgische staatshervorming kan je hierin weerspiegeld zien.

Besluitvorming

In het nieuwe besluitvormingsbestel wordt het subsidiariteitsbeginsel geëerbiedigd, beslissingen worden genomen op het laagste niveau waarop ze effectief zijn.

Het mondiale niveau is het hoogst niveau in het besluitvormingsbestel maar het is tevens het laagste niveau waarop vrede en veiligheid kunnen worden gewaarborgd en de mondiale stromen van goederen, technologie en geld in banen worden geleid. Dit is het niveau voor het coördineren van de informatie die door de wereldomspannende communicatiekanalen stroomt. Tevens is dit het niveau waarop de harmonisatie of wederkerige afstemming van internationale en nationale beleidslijnen, gericht op het bewaken van de integriteit en heelheid van de biosfeer, moet plaatsvinden.

Het internationale niveau is het niveau voor beslissingen die tot doel hebben de maatschappelijke en politieke aspiraties en belangen van naties in een bepaald deel van de wereld te coördineren. De economische en sociale organisaties van de ertoe behorende naties vormen het forum waarin gekozen vertegenwoordigers zich bezighouden met de afweging van de belangen en aspiraties van hun volken, met het doel deze te harmoniseren.

Het nationale niveau is gereserveerd voor de functies die per traditie door nationale grenzen werden uitgeoefend, zonder dat de desbetreffende instanties aanspraak maken op absolute soevereiniteit van hun nationale staat, terwijl er rekening wordt gehouden met de in andere fora genomen beslissingen, niet alleen boven, maar ook beneden het niveau van hun nationale staat.

Het plaatselijke niveau van besluitvorming is een forum dat uit de gekozen vertegenwoordigers van steden en plattelandsgemeenschappen bestaat. Zij coördineren de werkzaamheden van maatschappelijke en politieke instanties in regio’s, dorpen en steden, in rechtstreekse ruggespraak met hun electoraat.

Alle schulden kunnen gewoon technisch opgelost worden, dit volgens een billijk transformatieplan dat getuigt van financiële ethiek. Aan informatie en plannen geen gebrek.

[Vesselin]

@Loran,
Koop iets dat echt bestaat en zijn waarde behoudt, zoals bouwgrond.

Euh... ik ben ook maar een leek... vraag het aan Wil. "Wil. Weet van Wanten!"

Als ik je zou antwoorden alla Hörmann, wordt je meteen depressief!
Volgens die man, heeft geld al lang geen waarde meer, alleen maar een symbolische. De reële dekking van het geld dat in omloop is, is namelijk: schuld die nooit gaat terugbetaald worden!

[Loran]

Beste YYZ, bedankt voor uw uitgebreide uitleg. Maar mijn geld dat op mijn bankrekening staat heb ik uitgeleend aan de bank en zit dus niet meer in mijn handen. Als de bank failliet gaat is mijn geld ook weg. Bovendien kan een overheid maatregelen aan de banken opleggen zoals bijvoorbeeld hogere taksen enz.. Ook aan bankbiljetten in de kluis kan geraakt worden door ze te doen omwisselen voor nieuw geld enz.. Het geld steken in onroerend goed is ook al niet veilig want een regering kan dat goed belasten en zo vat hebben. Ik weet dat de meest courante oplossing die gebruikt wordt dingen zijn zoals goud en roerende voorwerpen. Die dingen kunnen wel gestolen worden, maar dat heb je dan wel volledig zelf in de hand. Maar welk roerend goed geeft de beste zekerheid, is dat goud, is dat zilver, zijn dat schilderijen.... ? Wat zijn betrouwbare alternatieven ?

[Loran]

@Loran,
Koop iets dat echt bestaat en zijn waarde behoudt, zoals bouwgrond.

Euh... ik ben ook maar een leek... vraag het aan Wil. "Wil. Weet van Wanten!"

Als ik je zou antwoorden alla Hörmann, wordt je meteen depressief!
Volgens die man, heeft geld al lang geen waarde meer, alleen maar een symbolische. De reële dekking van het geld dat in omloop is, is namelijk: schuld die nooit gaat terugbetaald worden!
[i

Beste Vesselin, bouwgrond kan ook belast worden naar believen en dus heb je de netto waarde ook nooit zelf in de hand !
Dat geld alleen maar een symbolische waarde heeft kan ik niet ernstig nemen. Ik heb namelijk zopas nog een nieuwe dure computer gekocht, en die zou ik hier niet in huis gekregen hebben zonder mijn geld !!

[Wil.]

Ik ben maar een leek in economie en heb met grote bewondering de discussies hier op dit forum gevolgd. Op de vraag die ik mij stelde, heb ik echter nog nergens een geruststellend antwoord gevonden en dus wil ik die vraag hier eens stellen met het risico van belachelijk over te komen.
Ik heb namelijk een klein kapitaaltje (een 100.000-tal euro) op de bank staan dat ik graag zou veilig stellen tegen rampen, geldcrisissen, en roofzuchtige regeringen. Zo heb ik al dikwijls berichten opgevangen dat men wel eens beslag zou kunnen gaan leggen op 10% van de mensen hun spaargeld om de staatsschuld af te betalen, of is er soms spraak dat de euro eraan zal gaan, of dat het papierengeld eens zou kunnen opgevorderd worden en in te wisselen voor nieuw geld enz... Maw, met mijn spaargeld op de bank zit ik volledig in handen van derden die mij naar believen kunnen beroven. Waar zou ik mijn spaargeld nu best insteken om het te vrijwaren van dat soort beroving ? Speculeren of beleggen interesseert mij niet, alleen bewaren wat ik heb voor tijden van nood interesseert mij. Is goud daarvoor best of zijn er andere betrouwbare alternatieven ?

Loran, de vraag is helemaal niet belachelijk. Integendeel. Ze is voor heel wat mensen een echte knoop die ze moeten doorhakken.

Jammer dat je schreef "Speculeren of beleggen interesseert me niet", want via het beleggen in goede bedrijven, kun je grotendeels ontsnappen aan allerlei onheil zoals je hierboven hebt opgenoemd.

Als je bijna niets wil doen en toch wil beschermd zijn, dan is het omzetten van je spaarpot in goud (gouden munten of gouden baren) geen slecht idee. Toch zul je ook dan de beweging van de goudprijs moeten accepteren. Wie anderhalf jaar geleden goud kocht, zit nu met een serieuze minderwaarde indien hij dat goud nu zou moeten omzetten in geld omwille van ziekte of een natuurramp bv.
Goud heeft echter doorheen de eeuwen waarde behouden. Goud is nooit naar nul gegaan. Papieren geld wel.

Om beschermd te zijn tegen de grijpgrage vingers van de staat, kun je je geld ook in iets tastbaars stoppen dat behoorlijk waardevast is: grond of een gebouw voldoet aan die eis. Datzelfde doel kun je ook bereiken door aandeelhouder te worden van een vastgoedbedrijf. Je bezit dan een stukje van alle gebouwen die dat vastgoedbedrijf bezit. In Belgie zijn een paar goede vastgoedbedrijven te koop via de beurs. Ook daar zijn schommelingen mogelijk.

Je geld in cash opnemen is een mogelijkheid, maar je moet dan zorgen dat het ergens veilig opgeborgen is (ook met goud moet dat). Het zal dan helemaal niets opbrengen en omwille van de inflatie nog stilletjes aan waarde verliezen, maar de staat kan er niet aan.

Als je vreest voor een "operatie Gutt" waarbij het oude geld wordt omgezet in een nieuw soort geld, dan ben je wellicht ook gezien. In die operatie Gutt kreeg iedereen immers maar een beperkte hoeveelheid nieuw geld in ruil voor het oude geld. Wie toen aandelen van bedrijven bezat heeft niets verloren. Ik zou toch maar eens nadenken over verstandig beleggen.

[YYZ]

Beste YYZ, bedankt voor uw uitgebreide uitleg. Maar mijn geld dat op mijn bankrekening staat heb ik uitgeleend aan de bank en zit dus niet meer in mijn handen. Als de bank failliet gaat is mijn geld ook weg. Bovendien kan een overheid maatregelen aan de banken opleggen zoals bijvoorbeeld hogere taksen enz.. Ook aan bankbiljetten in de kluis kan geraakt worden door ze te doen omwisselen voor nieuw geld enz.. Het geld steken in onroerend goed is ook al niet veilig want een regering kan dat goed belasten en zo vat hebben. Ik weet dat de meest courante oplossing die gebruikt wordt dingen zijn zoals goud en roerende voorwerpen. Die dingen kunnen wel gestolen worden, maar dat heb je dan wel volledig zelf in de hand. Maar welk roerend goed geeft de beste zekerheid, is dat goud, is dat zilver, zijn dat schilderijen.... ? Wat zijn betrouwbare alternatieven ?

De knop omdraaien en je niet laten ringeloren door al die bangmakerij, dit is enkel afhankelijk van hoe bang we al zijn. Banken kunnen niet failliet gaan, dat is slechts een getuigenis van economische nonsens. Media en politiek zullen je natuurlijk anders zeggen, een goed boek kan alvast helpen.

[YYZ]

Als ik je zou antwoorden alla Hörmann, wordt je meteen depressief! Volgens die man, heeft geld al lang geen waarde meer, alleen maar een symbolische. De reële dekking van het geld dat in omloop is, is namelijk: schuld die nooit gaat terugbetaald worden!

Je krijgt een probleem niet opgelost binnen hetzelfde denken dan waarin ze veroorzaakt worden (dixit Einstein). Tiens, wat als we het dan eens andersom proberen?
Opgeruimd staat netjes
Anno 2014, we vliegen met een ijskast naar een komeet 5.000.000 km (??)verder in de ruimte, een aantal getallen van plaats verzetten lukt blijkbaar niet. Hoezo?

[Wil.]

Een bakker werkt zich 's nachts uit de naad om brood te bakken. Een klant komt 's morgens in zijn winkel en vraagt om een brood. Hij zal de bakker betalen met het digitale wereldgeld dat op simpele aanvraag kan worden bijgemaakt om alle schulden te voldoen. Zal de bakker dat geld aanvaarden? Neen. Hij zal zich afvragen waarom hij nog zou werken 's nachts. Het zou voor hem immers veel gemakkelijker zijn om niet te werken en 's anderendaags zelf naar een winkel te gaan om daar zijn brood te kopen. Hij betaalt met digitaal geld en als hij te kort komt, dan vraagt hij om extra digitaal geld op zijn 'betaalpas'. Dat krijgt hij natuurlijk want het geld is gratis. Vervolgens gaat hij naar de elektronicawinkel en koopt zich een nieuwe stereo-installatie, die hij ook betaalt met digitaal geld. Is het op? Geen nood. Geld kan uit het niets worden bijgemaakt. Hij laadt zijn betaalpas even op en klaar is kees.

Had deze nog gemist, sorry. Ja, zo eenvoudig is dat uiteindelijk, op die manier komen we terug tot een normale economie waar mens en milieu centraal staan. Tijdens deze transformatie zullen we rekening dienen te houden met wat we 'afkickverschijnselen' kunnen noemen, dit is het risico op herval in evolutionair achterhaalde denkpatronen. We leven vandaag dan ook in het zogeheten 'chaosvenster'.

Ik vrees dat deze 'economie' heel snel zal ophouden te bestaan. Laten we het bij de realiteit houden. Waarom zou die bakker nog moeite doen om 'snachts te werken en om 's zondags te werken terwijl anderen rustig genieten van hun weekend?
Die bakker zal heel snel de beslissing maken om een betaalpas aan te vragen waarmee hij ongeremd en zonder limieten kan aankopen wat hij wil en kan gaan genieten van opera- en toneelvoorstellingen, evenals van dure wagens. Elke schuld die hij aangaat wordt immers door het nieuwe systeem weer op nul gezet. Schulden kunnen met 1 klik weer verdwijnen.

Maar niet alleeen de bakker denkt zo. Ook de beenhouwer, de groenteboer, de man van de lokale supermarkt, de restauranthouder, de garagist, de loodgieter en alle anderen zullen ophouden om hun werk nog te doen. Al deze jobs zijn immers activiteiten die behoorlijk wat inspanning kosten en die mensen hoofdzakelijk doen omdat ze geld opbrengen.

Ik laat dan nog de 100.000den loontrekkenden en ambtenaren buiten beschouwing want daarvan gaat de grote meerderheid niet werken omdat het zo plezant is. Neen. Het is wérk. Geen ontspanning.

Nu zou ik van jou willen horen welke motivatie deze mensen ertoe zou brengen om toch hun job te blijven voortzetten. Indien ze dat niet doen, dan valt de economie stil.

[Loran]

Wil en YYZ, bedankt voor de waardevolle info. Ik ga dat allemaal eens rustig overwegen want door dit onderwerp te volgen hier op Sennet weet ik dat ik hier met specialisten te doen heb. Ik blijf jullie verder op de achtergrond volgen want ik ben maar een leek in deze materie en ik leer hier dus veel bij.

[YYZ]

Ik vrees dat deze 'economie' heel snel zal ophouden te bestaan. Laten we het bij de realiteit houden. Waarom zou die bakker nog moeite doen om 'snachts te werken en om 's zondags te werken terwijl anderen rustig genieten van hun weekend? Die bakker zal heel snel de beslissing maken om een betaalpas aan te vragen waarmee hij ongeremd en zonder limieten kan aankopen wat hij wil en kan gaan genieten van opera- en toneelvoorstellingen, evenals van dure wagens. Elke schuld die hij aangaat wordt immers door het nieuwe systeem weer op nul gezet. Schulden kunnen met 1 klik weer verdwijnen. Maar niet alleeen de bakker denkt zo. Ook de beenhouwer, de groenteboer, de man van de lokale supermarkt, de restauranthouder, de garagist, de loodgieter en alle anderen zullen ophouden om hun werk nog te doen. Al deze jobs zijn immers activiteiten die behoorlijk wat inspanning kosten en die mensen hoofdzakelijk doen omdat ze geld opbrengen. Ik laat dan nog de 100.000den loontrekkenden en ambtenaren buiten beschouwing want daarvan gaat de grote meerderheid niet werken omdat het zo plezant is. Neen. Het is wérk. Geen ontspanning. Nu zou ik van jou willen horen welke motivatie deze mensen ertoe zou brengen om toch hun job te blijven voortzetten. Indien ze dat niet doen, dan valt de economie stil.

Als je denkt dat mensen sterven als ze niet met de zweep geleid worden dan zal je gelijk krijgen. Niet iedereen denkt daar zo over, integendeel.

Ook op het gebied van de moraliteit is er eenheid in verscheidenheid ontstaan. Doordat ethische kwesties vanuit de marge van zondagspreken en weekend-discussies zijn verhuisd naar het brandpunt van het dagelijks leven, liggen morele overwegingen aan de basis van de beslissing die mensen nemen, niet alleen in de privé-sfeer, maar ook in het beroeps- en bedrijfsleven.

De ethiek van iemands gedrag wordt nog steeds beoordeeld in het licht van de waarden en overtuigingen van zijn of haar gemeenschap en cultuur maar onder de verscheidenheid van morele begrippen gaat een diepere eenheid schuil, mensen zijn het erover eens dat het immoreel is om op een manier te leven die ten koste gaat van andermans toegang tot hulpbronnen die nodig zijn voor een leven in waardigheid en welzijn. De nieuwe moraal is geworteld in een universeel principe - het leven en handelen op een manier die ook anderen daartoe in staat stelt. Niet dat het nodig zou zijn allemaal op dezelfde manier te leven, het gaat om een levenswijze met een reële mogelijkheid tot het bevredigen van fundamentele behoeften en het nastreven van welzijn en geluk.

De nieuwe ethiek vervangt – in navolging van de natuur als een zichzelf ontwikkelend integraal systeem, in plaats van een arena voor worsteling op leven en dood – onze nietsontziende onderlinge wedijver door een gezonde rivaliteit binnen de context van gemeenschappelijke waarden en belangen. Dit is de basis voor bewuster en verantwoordelijker koopgedrag van consumenten, waarin de voorkeur wordt gegeven aan producten met een geringe grondstoffeninhoud en een hoger informatiegehalte, alsmede aan diensten die de persoonlijke ontwikkeling vergemakkelijken en in goede banen leiden. Hierdoor ondergaat de kwaliteit van het leven een verbetering zonder dat de materiële noden van het leven toenemen.

[Wil.]

Ik vrees dat deze 'economie' heel snel zal ophouden te bestaan. Laten we het bij de realiteit houden. Waarom zou die bakker nog moeite doen om 'snachts te werken en om 's zondags te werken terwijl anderen rustig genieten van hun weekend? Die bakker zal heel snel de beslissing maken om een betaalpas aan te vragen waarmee hij ongeremd en zonder limieten kan aankopen wat hij wil en kan gaan genieten van opera- en toneelvoorstellingen, evenals van dure wagens. Elke schuld die hij aangaat wordt immers door het nieuwe systeem weer op nul gezet. Schulden kunnen met 1 klik weer verdwijnen. Maar niet alleeen de bakker denkt zo. Ook de beenhouwer, de groenteboer, de man van de lokale supermarkt, de restauranthouder, de garagist, de loodgieter en alle anderen zullen ophouden om hun werk nog te doen. Al deze jobs zijn immers activiteiten die behoorlijk wat inspanning kosten en die mensen hoofdzakelijk doen omdat ze geld opbrengen. Ik laat dan nog de 100.000den loontrekkenden en ambtenaren buiten beschouwing want daarvan gaat de grote meerderheid niet werken omdat het zo plezant is. Neen. Het is wérk. Geen ontspanning. Nu zou ik van jou willen horen welke motivatie deze mensen ertoe zou brengen om toch hun job te blijven voortzetten. Indien ze dat niet doen, dan valt de economie stil.

Als je denkt dat mensen sterven als ze niet met de zweep geleid worden dan zal je gelijk krijgen. Niet iedereen denkt daar zo over, integendeel.

Ook op het gebied van de moraliteit is er eenheid in verscheidenheid ontstaan. Doordat ethische kwesties vanuit de marge van zondagspreken en weekend-discussies zijn verhuisd naar het brandpunt van het dagelijks leven, liggen morele overwegingen aan de basis van de beslissing die mensen nemen, niet alleen in de privé-sfeer, maar ook in het beroeps- en bedrijfsleven.

De ethiek van iemands gedrag wordt nog steeds beoordeeld in het licht van de waarden en overtuigingen van zijn of haar gemeenschap en cultuur maar onder de verscheidenheid van morele begrippen gaat een diepere eenheid schuil, mensen zijn het erover eens dat het immoreel is om op een manier te leven die ten koste gaat van andermans toegang tot hulpbronnen die nodig zijn voor een leven in waardigheid en welzijn. De nieuwe moraal is geworteld in een universeel principe - het leven en handelen op een manier die ook anderen daartoe in staat stelt. Niet dat het nodig zou zijn allemaal op dezelfde manier te leven, het gaat om een levenswijze met een reële mogelijkheid tot het bevredigen van fundamentele behoeften en het nastreven van welzijn en geluk.

De nieuwe ethiek vervangt – in navolging van de natuur als een zichzelf ontwikkelend integraal systeem, in plaats van een arena voor worsteling op leven en dood – onze nietsontziende onderlinge wedijver door een gezonde rivaliteit binnen de context van gemeenschappelijke waarden en belangen. Dit is de basis voor bewuster en verantwoordelijker koopgedrag van consumenten, waarin de voorkeur wordt gegeven aan producten met een geringe grondstoffeninhoud en een hoger informatiegehalte, alsmede aan diensten die de persoonlijke ontwikkeling vergemakkelijken en in goede banen leiden. Hierdoor ondergaat de kwaliteit van het leven een verbetering zonder dat de materiële noden van het leven toenemen.

Het spijt me, maar je antwoordt m.i. niet op de vraag.

Waarom zou iemand nog werk doen dat gevaarlijk is, dat geestdodende is, dat heel inspannend is? Wie wil er nog in de mijnen gaan werken? Wie wil er nog een vissersboot bemannen? Wie wil er nog aan een machine staan die je 8 u. per dag dezelfde repetitieve arbeid laat doen?

Bovendien, je spreekt over moraliteit, maar gewoon naar de winkel gaan en kopen wat je hartje wil en vervolgens diep in de schulden belanden hoeft echt niet meer immoreel te zijn. Schulden kunnen immers weggestreept worden door een simpele technische ingreep. Waarom zou daar een moreel principe bij om de hoek komen kijken?

Ik herhaal de vraag: waarom zou iemand nog de vis uit de zee gaan halen als je simpelweg je betaalpas kunt bovenhalen om die vis elders te gaan kopen? Visvangst en bosbouw eist jaarlijks 24 mensenlevens op 100.000 werknemers in belgië. Het is een gevaarlijk beroep.

[Vesselin]

Het meest hallucinante in de uitleg van Hörmann is: dat banken, bij het verlenen van krediet een schuldvordering laten tekenen door de klant, maar dat ze zich tegelijkertijd ook tegenover die klant verschuldigen, in de betekenis dat ze beweren dat het geld dat ze lenen echt is, gedekt is. En dat is helemaal niet zo! Het wordt 'gedekt' door schulden die nog moeten terugbetaald worden. Maar het werkt, zolang iedereen in het fabeltje gelooft en doet alsof het geld, dat de banken verlenen echt gedekt is. In de praktijk zal de bank, in het geval dat de klant de lening met samengestelde rente niet kan terugbetalen, hem/haar onteigenen.
Hij vergelijkt dat sarcastisch met het "hoedjesspel" op de volkskermissen van weleer. Onder één van drie hoedjes ligt een gouden balletje. De mensen mogen geld inzetten en raden onder welk hoedje het balletje ligt. De man, die het spel bedient, en er zijn boterham mee verdient, schuift de hoedjes razendsnel door elkaar en dan mag degene die ingezet heeft gokken onder welk hoedje het gouden balletje ligt. Die 'klant' doet dat, omdat hij ervan overtuigd is dat dat balletje inderdaad onder één van de hoedjes ligt. "Wel", zegt Hörmann, "het huidig bankbedrijf doet net hetzelfde! Alleen ligt er geen gouden balletje meer onder de hoedjes. Maar iedereen doet wel alsof!"