Mijn roots
Merksem is sedert het einde van de 18de eeuw altijd al een
bloeiende nijverheidsgemeente geweest,met talrijke fabrieken
van uiteenlopende aard,die langsheen het Albertkanaal,heel
vlot bereikbaar waren zowel langs de weg als via het water.
De 'Stroboeren' zoals men de Merksemnaars sinds de vroege
middeleeuwen noemde,omwille het vele stro dat ze leverden
aan de stad Antwerpen,gaven vanaf dan op economisch vlak
mede de toon aan in Vlaanderens welvaart.
Wie vanuit Antwerpen verder wil naar bvb.Schoten,Brasschaat,
Kapellen,Wuustwezel en zo naar Nederland toe,moet altijd in
Merksem de Bredabaan passeren.Een kilometerlange baan,
met aan weerszijden tientallen winkels,de ene naast de ander
met een grote diversiteit aan koopwaar.De Bredabaan is de
grote slagader van de gemeente Merksem,die via haar vele
zijstraten de bevolking enerzijds naar zich toetrekt,anderzijds
de gelegenheid biedt zich met tram,bus of wagen comfortabel
naar de stad Antwerpen of de buitengemeenten te begeven.
't Is in dat Merksem dat ik geboren ben,en er tijdens het slijten
van mijn jeugd heel wat kattekwaad heb uitgehaald.Gelukkig
was er toen nog lang geen sprake van 'n GAS-boete.Het waren
andere tijden,de oorlogsjaren zinderden nog na,veel mensen
hadden het niet breed,bleken toen nog veel toleranter ook,
zeker daar waar wij woonden,in zowat de achterbuurt van
Merksem,gemeenzaam de 'Tuinwijk' genoemd.Mijn ouders
betrokken er 'n eenvoudige eengezinswoning op een der vele
pleintjes waar iedereen iedereen kende,en waar het buurten
alshetware gemeengoed was geworden.Met evenveel respect
als zouden wij,ik en mijn twee broers,onze ouders Ma en Pa
noemen,zo spraken wij gewoonweg over onze Va en ons Moe.
Onze Va,van socialistische signatuur,was in zijn jonge jaren
keurturner bij de 'Rode Turners' en gereputeerd fondloper.
Tot bij het uitbreken van de oorlog in 1940 was hij werkzaam
als graveur bij 'Goudsmederij-Horlogerie Willekens' op de
Bredabaan,maar de oorlogsomstandigheden brachten met zich
dat er practisch geen werk meer was in die branche.Trouwens
werd hij door de bezetter opgeeist om te gaan werken in de
'ERLA-fabriek' te Mortsel,waar de Duitsers hun vliegtuigen
herstelden.'t Is deze fabriek die de Amerikanen zo jammerlijk
misten bij hun bombardement op Mortsel,met het noodlottig
trieste gevolg van tientallen gedode inwoners aldaar.
Zodra de oorlog beeindigd was is onze Va aan de Antwerpse
Haven gaan werken.Wilde je in het onderhoud van een jong
gezin kunnen voorzien,dan moest je toen werk aanvaarden
waar het te krijgen was,en aan de haven was er werk genoeg.
In 1948 is hij daar dan het slachtoffer van een zwaar ongeval.
Een 'hijs' - dat is een lading zware zakken die met de kraan
omhoog getrokken wordt - valt uiteen,en onze Va krijgt daar
een deel van op zich.Gevolg,zowat alles gebroken wat er kan
geknakt worden,weken ziekenhuis en maanden revalidatie.
Ons Moe,met een kroost bengels van 9,8 en 7 jaar,houdt zich
kranig,en bereddert het huishouden naar best vermogen,wat
gezien de omstandigheden ook van haar zware offers vraagt.
Maar klagen deed ze niet,daarvoor was ze te opgewekt van
aard,en haar katholieke opvoeding hielp wellicht te berusten.
Haar ouders,Moemoe en Vava,die heb ik altijd bij ons weten
inwonen,en dat was voor ons Moe toen wel een grote steun.
Mijn vader kwam er door,weliswaar toch met enige blijvende
invaliditeit,maar hij kon de havenarbeid toch weer hervatten.
Na een geslaagd examen is hij dan 'markeur' geworden,wat
wil zeggen dat hij zorgvuldig moest noteren wat aan of van
boord ging bij het laden of lossen van een schip.Een taak die
ernst en schrijfvaardigheid vereiste,maar daar had onze Va
geen gebrek aan,'t is van hem dat ik mijn 'schrijftalent' heb.
In zijn jonge jaren schreef hij ook artikels in de socialistische
partijkrant,samen met zijn toenmalige vrienden die het later
tot ver in de nationale politiek gebracht hebben.Het lot wilde
dat onze Va uit zekerheid gewoonweg havenarbeider werd
en bleef,oorlog,ongeval,gezin,speelden hier 'n bepalende rol.
Wij,de jongens,genoten met volle teugen van onze jeugd,we
konden ravotten op straat of amuseerden ons met 'helpen'
op de 'Boerenschuur',een van de boerderijen in onze buurt.
Soms gingen we,samen met enkele andere gezinnen van ons
pleintje op pick-nick naar 't Peerdsbos of de Kattekensberg
in Brasschaat,of we gingen zwemmen in het toen bestaande
Noordkasteel aan de Schelde.Met de Flandriaboot staken we
de Schelde over om op St.Anneke op de 'plage' te zonnen.
We bezochten met Va en Moe de Dierentuin in Antwerpen,
gingen op kamp met de Chiro en op schoolreis met de hele
klas.Ons Moe was lid van de SVV,dat waren de Socialistische
Vooruitziende Vrouwen,en daarvan mochten de kinderen
elk jaar op 14-daagse vakantie naar Spa,Mettet,Nieuwpoort
of St.Idesbald gaan,en wij konden daar dus ook met mee.
Ik spreek hier dan over de jaren begin '50,ik weet nu zijn er
veel andere vermakelijkheden voor de jeugd,maar voor ons
was hetgeen we hadden ruim voldoende om gelukkig te zijn.
Een auto hebben wij thuis nooit gehad,onze verplaatsingen
deden we per fiets of te voet.Van bij ons thuis tot 't centrum
van Merksem,dat was een kwart-uur goed doorstappen tot
we aan de Bredabaan waren.Er was geen tekort aan winkels
in onze onmiddellijke omgeving met bakkers,beenhouwers,
of voedingswinkels,maar voor specifieke zaken als kleding
en schoenen bvb. moest men toch wel op de Bredabaan zijn.
Wilde je naar de cinema,Merksem telde er toen maar liefst 6,
en die waren allemaal op de Bredabaan,of als je met de tram
naar de stad wou,dan moesten we dus wel vaker die kant op.
Die hele lange Dr.Maurice Timmermanslaan,of de Kroonlaan
zoals de ouderen ze noemden.En mochten The Beatles ze al
gekend hebben hun lied hadden ze nooit Penny Lane maar
Crown Lane genoemd.Die lange brede laan,met hoge statige
'trapjes-op' herenhuizen,met zo'n 'afrit-inrij-garage' onder,
daar woonden in onze ogen de rijke mensen.Het was voor
ons de laatste etappe naar de Bredabaan,en 'k heb er toen
in het midden van die Kroonlaan bij 'Drukkerij B' wel eens
voor de etalage blijven kijken,naar het mooi verzorgde druk-
werk en de prachtige beeldekens die er tentoon lagen.Zeker
niet voor de meisjes daar ten huize,want 'k had er geen
flauw benul van dat daar toen ene Ria woonde,die ik nu in
Brasschaat ontmoet en die ik met plezier lees hier bij ons op
ons aller SeniorenNet.Dag Ria,toen ik twaalf was en jouw
woonst passeerde was jij ook twaalf,toen ik vijftien was ...
Toen ik zestien was had ik kennis met een meisje dat boven
de bakker woonde,zo'n honderd meter voorbij je woonst.
Nu wonen jij en ik in de herfst van ons leven in Brasschaat.
Alterego
To be or not to be,that's the question
Niemands meester,niemands knecht
Niemands meester,niemands knecht








