Clair-obscur

[uvi]

Zo dichtbij als een kind



hier ligt lapland
onder mijn hand
zo groot

en ginder
door het open venster
reizen sterren

zo dichtbij
is het heelal
voor hem en mij

in een zetel
ligt
de ganse wereld




uvi

[uvi]

De boze jager



Zondige gedachten zijn het.
OK, ik geef het meteen toe.
Ik bad zelfs tot een god waarin ik niet geloof.

En nog blijven ze 'ontoelaatbaar'.
Want in gedachten kun je ook zondigen, leerde de Mechelse Catechismus.
Ik denk veel.

Ze kloppen niet binnen het referentiekader. Mijn hoop en wanhoop.
Niet volgens het boekje dat de literatuur en het leven doceert.
Over een opa en oma. De charmante heiligen van de derde leeftijd.

Volgens mij ongedoseerd. Preconciliair.
En aangelengd met romantiek.
Zoals vroeger de melk. Maar ik ben dan ook een zondaar.

Ik ken er die het doen met de glimlach.
Met kennis van zaken en een hart van goud.
Dat zijn de échten. De engelen in een sprookje.

Ik ben eerder de boze jager.
Mijn God, laat hem nog een uurtje slapen.




uvi

[uvi]

Spel



Ik hoor het hijgen van zijn stappen.
Luister naar de echo van z'n stem. Doorheen de muren.
Hij huppelt door de wereld
die ik niet dragen kan. Noch sturen.

Hoe licht is het verdriet van kind'ren.
In tijd. Het lijkt wel ebbe en vloed
langsheen de kustlijn van hun tranen.
Ik moet me baden in hun verlaten angst.

Maar in mijn handen rust een zachte onrust.
Een sprei van twijfel dekt de tafel van m'n dag.
Hoe, m'n God, kan ik het kind in mij weer baren.
Om hem te troosten als een spel. Met kameraden.







uvi

[uvi]

Ochtendlicht in een kopje.



Neen, een kopje staat er niet zomaar.
Zelfs leeg heeft het een tweede leven.
Het bewaart ochtend of verzamelt herinnering.

Zo ook, kan dat gebeuren met het licht.
Het ligt dan zonder ogen te wachten op een boek.
Gebundelde aarzeling van woorden.

Het betasten van het leven.
Wat nog moet komen. De dood. Als een oefening.
En het leven. Om te leren verliezen.

Daarom staat er een kopje. Ook al is het leeg.
Op de daartoe bestemde plaats. Na genot, een etalage van gemis.
En licht. Gevangen om te lezen. Wat een ander reeds wist.



uvi

[uvi]

Matin bleu



Hoe de morgen reeds tekeer gaat.
Met slaande deuren. Een wekkerradio en kinderstemmen op een fiets.
Terwijl ik nog hoop verzamel op een ochtend.
Badend in de leegte van geluid.

In mijn handen dobberen dichters over een blad.
Leven in wit water.
Uren turen naar letters in de verte. Achtergelaten dagen.
Verteerd door herinnering.

En ik wil slapen in de armen van hun gestamel.
Onder de blauwe wasem van hun inkt.



uvi

[uvi]

Mijn stad heeft mooie benen ... Stef Bos




Mijn stad, mijn stad ...

Ik heb ze lief.
Haar wijsheid en haar waters.


De adem van haar huizen
en de rimpels van haar luiken.
De gedichten van haar gevels
gemetseld in gestorven eeuwen.


De stappen in vermoeide straten
verhalen vreemde talen.
Geloken ogen kijken langs me heen
en onbekende monden praten.
Afwezige handen en verlaten gebaren.
Zo alleen. Maar altijd met zo veel.

Haar parken en haar poorten
leggen zich plomp verloren
langs geborduurde stenen.

Vreemd maar zo vertrouwd.
Altijd anders en toch weer steeds hetzelfde.
Je kan in haar verdwijnen en verdwalen.

Terrasjes en toeristen,
met pleintjes als begijntjes,
kralen van kapelletjes
en kerken als kathedralen.

Beroemde beelden
en duiven om hun eenvoud te bewaren.
Brede boulevards en bourgoisie
als luxe sjalen om haar hals geslagen.

Plaveitjes van verdriet
en hier en daar een lied
van een stadsmus of klokken in een toren.

Het bakkeleien langs de togen
van aangeschoten filosofen
en profeten dronken van denken en van woorden.

Mijn stad, mijn stad ...
mijn lief, mijn leven en mijn graf.



uvi

[GIVE]

Ben even komen buurten, uvi, de vaat moet maar zichzelf doen, heb hem een spons gegeven. En die laatste stoel mag het stof bewaren, dan zie ik of er iemand geweest is. Het is al wat geleden hé uvi! Mijn tijd verdaan met 't bekijken van lange zomerdagen zonder zon. Maar 't is er gezellig bij jou: de kopjes op de tafel nog met een likje herinnering aan gisteren en vrienden. Heb door je morgenraam de stad gevoeld waarvan de hartslag nooit verlaagt en de duiven op het standbeeld. Stef Bos.. wat hoor ik hem graag. Dag uvi.. tot nog eens, ik breng dan een fles mee..

Hoe doet het de kleinzoon, uvi?

[Bosrankje]

blauw,blau,blue,azul,bleu....
van blauw is men nooit beu.
blauw verzacht melancholie
en helpt bij de meditatie.....

Kleur van veel planten en bloemen,
Lavendel, maagdenpalm, cichorei...
Indigo, korenbloem en akelei......
En nog zoveel om op te noemen.

Des bleus à l'âme........

Lang geleden, Uvi... hoe gaat het met jou
en je kleinzoon?

Had ineens zin om te komen lezen over de
kleur van de hemel, de zee, de ogen........

En kon het niet laten om even te rijmen of
versjes schrijven of.... dichten (zou ik het zo
durven noemen ? )

Liefs van Bosrankje

[uvi]

Nooit klokvast




De dag staat al te dralen voor het raam.
Oefent opstaan. Maar de ochtend twijfelt.
Dimt het gloren in een sprei van mist.

Septemberlicht valt spaarzaam door de blad'ren.
Schildert trage schaduw op de straten.
Om die later van de daken op te rapen.

Dag werkt. Aan het ritme van de uren.
Mannen, vrouwen kneden tijd tot brood.
Een huis, een haven. Leven tot dood.


Avond treuzelt langs de horizon.
Hij legt de dag te slapen.





uvi

[uvi]

Als was zij ooit de wind



Licht als een duif
die landt op de nok van een dak.
Plant zij haar vlag
voluptueus op mijn labiele land.

Laat mij jou lezen,
schrijft haar adem in mijn oor.
Ik hoor de zomer
en voel haar golvend koren.

Zij vult de vijvers van m'n leven.
Dobbert naar de kant
van mijn verlangen.
Als was zij ooit de wind.




uvi

[uvi]

H.C.



Hij ligt hier in mijn handen.
Blauw als een geschilderde zee.
Met een lint als een liaan tussen de tanden.

Als het leven van een dichter mag worden afgemeten
aan het aantal pagina's, dan is hij groot en dik. En oud.
En dat is hij ook Hugo Claus. Oud, bedoel ik.

De Bezige Bij verzamelde zijn leven tussen twee covers.
Op 1.109 bladen. Leven en dood behangen met letters.

Na Herman de Conink, jaren lang, Dewulf en Nolens,
begin ik nu de ochtend ook met wat Claus.

Ik hoor zijn voornaam gefrasel. Nederlands om te savoureren.
Heerlijke blauwe ochtend ...



uvi




PS.
Oud is een relatief begrip.
Wanneer ben je dat?
Vanaf zeventig, tachtig, negentig, honderd?
Of daar ergens tussenin?

[uvi]

H.C. terug naar de ongeopende stilte ...



Als een razende ben ik er door gekoerst.
Wel honderd gedichten per uur.
Dat verdient een 'proces verbaal'.
Fout ... ik weet het.

Mààr... ik wist weer meteen waarom
hij nu al jaren naast me ligt. Ongeopend.
Zo blauw, maar zo alleen.
En dan nog met een lint, tussen het één en andere been.
Ach, vergeef me, dat rijmde even.


H. de Coninck bleef ik jarenlang trouw. Hij was m'n ochtend.
Het oosten en het westen. Het noorden en het zuiden.
Koningsblauw.

Dewulf prevel ik, zo traag als ik kan. Als een schildpad over papier.
Telkens opnieuw. Van ginder tot hier.
Tot ik er blauwziek van word.

En Nolens is nog Terra Incognita. Geurt lekker naar inkt.
Die bezinkt op weilanden van woorden.
Ik ontdek en ontdek ... en trek verder...

Maar Claus ... neen, dank je,
die laat ik voor de Nobelprijs ...



uvi

[uvi]

Semper tres!
Klein Seminarie 1953 - 58



Het was verboden. Maar we deden het toch.
Want alles was verboden.

De zondagnamiddag, toen nog met een hoofdletter,
kregen we witte boterhammen met kaas ertussen.
En een blekken kan met chocolademelk. Of iets in die buurt.
Stiekem sopten we onze boterham in dat kopje troost.
Een heldendaad.


Eén keer per week kregen we dat extraatje.
Na een bezoek van thuis. Op zondagnamiddag.
Dàt was enkel realiseerbaar voor de rijken of zij die dichtbij woonden.
M'n ouders zaten ergens tussenin. Veronderstel ik.
Eerst de tram. In '56 een Opel Record.

Op het einde van die visite kwam een surveillant rond met een bel.
Tijd voor de tranen. Van moeders.
En bij dat afscheid was het net of ze de ziel uit je lijf scheurden.
Ze meenamen naar dat verre dorpje met z'n bossen en z'n heide.
Toen nog.

En zelf bleef je verweesd achter. Met een onbeschrijflijke pijn in je borst.
En ze beschrijven kon je niet.
Want elke brief moest open afgegeven worden.

En waar vond je dan wat moederliefde terug?
In de verboden hand van een kameraadje.
In het donker van de filmzaal.
Om die jongensliefde te vermijden: "Semper tres!".


Jawel, een luxe. Op zondagavond. Om je pijn te verdoven.
Een film, zoals de Five Sullivans.
Vijf broers die allemaal stierven in WO II. Voor ons.

Zoiets dat kon je begrijpen.
Want zelf zat je ook te sterven.

Zopas sopte ik m'n witte boterham met kaas in een kopje chocolademelk.
Van échte chocolade.
Ik keek vluchtig rond. Geen surveillant te bemerken.
Oef!



uvi

[GIVE]

Numquam duo...

Ja, uvi, ook grootgeworden op internaat ,geen kleinseminarie maar toch, net 50 jaar geleden. We gaan het deze winter vieren met de mensen van ons rethorica die er nog zijn.
-Wat heeft die Robbe hier herinneringen wakker gemaakt!-
Helemaal nieuw was het niet, er waren me al een paar broers daar voorafgegaan. Maar die eerste keer, uvi.. herinner het me nog alsof het gisteren was. Net of ik naar 't gevang moest. De dag voordien was ik afscheid gaan nemen.. van de buren en de vrienden (het gedichtje zomerkinderen gebeurde die dag) en van mijn geliefkoosde plaatsjes in het veld. En het was toen nog drie maand, uvi.. een eeuwigheid voor een kind. Omwille van de zwarte koffer-die bleef nadien in de school tot na rethorica- zou de koster, de enige die 'n auto bezat in de straat toen, een zwart T-Fordje, mij en m'n broer wegbrengen, hij was laatstejaars. Wij waren er al vroeg. In de oeverloze slaapzaal van de kleintjes zat heel alleen 'n boerenjongen ergens uit de Kempen. Hij was blijkbaar gelukkig dat hij die dag geen patatten moest rapen en blij met gezelschap. Bij elk bed, in drie ellenlange rijen, hingen kaartjes met de namen. Ik lag ergens helemaal achteraan op de derde rij. Frans die zijn nieuwe kameraad niet zomaar wilde laten ontsnappen, wisselde de kaartjes, ook op ons kleerkastje: "Die weten dat toch niet meer, die paters!" orakelde hij. Het klopte nog ook. In plaats van uit te pakken ging wij de hele school en 't klooster verkennen en keken wij als anciens neer op de nieuwe die nu in bosjes, zwaarbeladen binnenvielen. In de traphal stond er eentje tranen met tuiten te huilen in de armen van mama. "Papkinderen" zei Frans en hij haalde een zak boven met 'rode neuzen', weet je nog. Hij is er maar een jaar geweest.. beetje te ondernemend voor een internaat en gewoon van vierkant zijn gedacht te zeggen. Veel later kreeg ik 'n zus van hem als collega in school en 'n broer ontmoette ik als pastoor op een buurtparochie. Stevig, gezond volk. Tja.. maar hij is niet oud geworden hoorde ik later. Maar als ik 'rode neuzen' zie liggen ergens in 'n winkel dan denk ik aan hem en 'papkind' wilde ik niet zijn. Mijn heimwee was over evenals 't dorp en de mensen uit mijn kinderjaren die ik zes jaar later en veertig cm. groter als onbekend terugvond.

De belevenissen daar die zes jaar wil ik de komende maanden eens neerpennen. 'n Boekje met wat oude foto's als herinnering voor de klasgenoten die nog kunnen komen. Give

[uvi]

Dag lieve lezer-es,



Vandaag voel ik me een beetje bezorgd. Bekommerd om jou.
Want wat neem ik van je af? Tijd en illusie?
En wat krijg je in de plaats van me? Niets?
Tenzij een gebrek aan de twee voorgaande?

Wat heb JIJ er aan als ik je schrijf dat
het geluid van motoren over een autostrade binnendringt
in dit 'heilige der heiligen': mijn ochtend?

Trouwens, weet jij wel wat dàt is,
nu de RKK een minuscuul clubje is geworden?
Waarvan de leider als een archaïsche rock-artist
zich tussen z'n groupies laat ronddragen.

Vraagtekens.
Het zijn zo wat de leestekens die mijn witte ruimte bevolken en beheersen.
Twijfel.
Een teken van zwakte? Onmacht? Gebrek aan overtuiging of kennis?

Waarom schrijf ik dan? En jij, waarom lees je dit? Waarom?
Het zal wel nooit duidelijk worden. Voor geen van ons beiden.

Zelf kan ik me amper een ochtend voorstellen
zonder papier tussen m'n vingers.
Het zou dan zijn alsof ik het belangrijkste deel van de dag heb overgeslagen.

Zou het voor mij wel 'een dag' geweest zijn? Dit is puur een oratorische vraag.
Het vraagteken doet er niet toe in dit geval.
Je mag het aftrekken van de voorgaande.
Eentje minder op de lijst van mijn twijfel.

Goed, onderstel dat je de tijd die je spendeerde aan dit stukje
als een verloren deeltje van je leven zou beschouwen dan
zal ik het nog goed trachten te maken.
In de zin van 'herstelling van de geleden schade'. Wiedergutmachung.

Hoe gaat het met je vandaag?

Met je reuma? En je hoofdpijn? Die steek in je heup?
Vergat ik nog wat? Ach ja, de pijn van het zijn en het alleen zijn.

En jij daar.
Ja, jij die zich mateloos moe voelt in dat jonge lichaam van je.
Terwijl je geest ronddanst maar dan op een dansvloer die je verlamt.

Jij die zich bezorgd afvraagt 'hoe breng ik die twee weer in balans' .
Lichaam en ziel.

Hoe gaat het vandaag met je?

Terwijl jij zich angstig afvraagt: wat volgt er nog?
Wat zullen onderzoeken naar boven halen aan analyses en diagnoses ?
Speciaal voor jou: het ga je goed!



Zie, lieve lezer-es,

zo is alles nog niet verloren vandaag.
Want ik had interesse voor je.
Ik informeerde even hoe het met je ging vandaag.

En misschien was ik wel de eerste.


Mooie dag nog.


uvi