Het bestaan der dingen

[Zondervrees]

Hier zou een verklaring worden gegeven voor visuele schoonheid. Maar wat dan met auditieve schoonheid? Waarom is het Chinese oordeel over schoonheid in dat verband compleet anders dan het Arabische of het Westerse? Als het over diep in de genen ingegrifte patronen gaat, dan zou je verwachten dat ze allemaal dezelfde 'roots' hebben.

Misschien nog even wachten tot ook hier een antwoord voor is.
Of misschien werd het al onderzocht, maar ben ik het gewoon nog niet tegengekomen. :)

Ook op muziek kan je die regeltjes van Ramachandran toepassen. Nu ben ik muziektechnisch niet echt goed onderlegd, maar de symmetrie van een canon spreekt de meeste mensen toch aan, of een fuga, het feit dat de eerste noot van een stuk gewoonlijk ook de laatste is, en waarom beginnen een heleboel mensen te wiegen als ze iets in 3/4 maat horen?
Natuurlijk is er ook een culturele factor die aangeeft waarom verschillende populaties verschillende voorkeuren hebben. Andere volkeren hebben andere connotaties bij bepaalde kleuren. En ons gevoel voor schoonheid evolueert ook in de tijd. Bij de eerste opvoering van LvB's Quartet No. 13 in B major (Op. 130) liepen de mensen bij de vierde beweging verward de zaal uit: men 'begreep' het niet. Die vierde beweging staat nu bekend als 'Die Grosse Fugue' (Op. 133). Le Sacre du Printemps: het publiek liep scheldend weg. Twee stukken die we nu -terecht- als meesterwerken beschouwen. En elke nieuwe muziekstijl (die door onze kinderen gesmaakt wordt) is voor de oudere generaties gewoon maar boenke boenk.

[Gast]

Er is een verschil tussen ' kunst ' en ' kunstig '. Het is niet omdat iets kunstig ( vakmanschap ) gemaakt is, dat het daarom kunst is. Kunst is de meerwaarde die men aan kunstig toevoegd.

[Wil.]

Ook met kleur doet het brein iets gelijkaardigs. We hebben een 'basisversie' van bv. groen in ons hoofd zitten. Die hebben we verworven doorheen de jaren. Genetisch gezien, geloof ik niet dat de standaardkenmerken 'groen' in ons erfelijk materiaal aanwezig zijn.

Zodra gereflecteerde straling geregistreerd wordt door het brein, vergelijkt het brein die nieuwe waarneming met het gamma elementen die reeds aanwezig zijn om groen te bepalen en geeft dan de uitspraak weer: dit is een groene trui.

Het feit dat er miljarden groentinten zijn, maakt het mogelijk dat in het overgangsgebied met de naastliggende kleur een verschil van mening kan optreden met andere mensen.

Op zich is een voorwerp daarom niet groen. Voorwerpen hebben op zichzelf wellicht géén kleur. Sommige voorwerpen slorpen simpelweg de gele straling van het licht niet op, maar weerkaatsen die en ons brein herkent de kleur als geel.

Kleur ontstaat daarom pas in het brein.

[Wil.]

Ook op muziek kan je die regeltjes van Ramachandran toepassen. Nu ben ik muziektechnisch niet echt goed onderlegd, maar de symmetrie van een canon spreekt de meeste mensen toch aan, of een fuga, het feit dat de eerste noot van een stuk gewoonlijk ook de laatste is, en waarom beginnen een heleboel mensen te wiegen als ze iets in 3/4 maat horen?
Natuurlijk is er ook een culturele factor die aangeeft waarom verschillende populaties verschillende voorkeuren hebben. Andere volkeren hebben andere connotaties bij bepaalde kleuren. En ons gevoel voor schoonheid evolueert ook in de tijd. Bij de eerste opvoering van LvB's Quartet No. 13 in B major (Op. 130) liepen de mensen bij de vierde beweging verward de zaal uit: men 'begreep' het niet.

Omdat het brein die elementen nog niet in zich had opgestapeld. Pas later, als het nieuwe element was verworven, kon het opgenomen worden in het gamma elementen waaraan schoonheid wordt afgetoetst.

[Wil.]

Er is een verschil tussen ' kunst ' en ' kunstig '. Het is niet omdat iets kunstig ( vakmanschap ) gemaakt is, dat het daarom kunst is. Kunst is de meerwaarde die men aan kunstig toevoegd.

Kunst kan compleet los staan van schoonheid. Iets behoeft zelfs geen vakmanschap om toch kunst te zijn.

De mosselpot van Broodthaers die de Vlaamse overheid heeft aangekocht (maar véél te duur - 10 euro was genoeg geweest), bevat nul% vakmanschap, maar ik noem het wel kunst omdat het de Vlaamse volksaard heel scherp symboliseert.

De prijs die voor kunst wordt betaald, staat compleet los van de discussie, voor mijn part.

[rolija]

De grootste belemmering voor het doorgronden van een kunstwerk is de poging om het te begrijpen.

[Gast]

Er is een verschil tussen ' kunst ' en ' kunstig '. Het is niet omdat iets kunstig ( vakmanschap ) gemaakt is, dat het daarom kunst is. Kunst is de meerwaarde die men aan kunstig toevoegd.

Kunst kan compleet los staan van schoonheid. Iets behoeft zelfs geen vakmanschap om toch kunst te zijn.

Schoonheid is een relatief begrip en heeft met ' kunst ' niks te maken, net zomin als ' kunstig '.

De mosselpot van Broodthaers die de Vlaamse overheid heeft aangekocht (maar véél te duur - 10 euro was genoeg geweest), bevat nul% vakmanschap, maar ik noem het wel kunst omdat het de Vlaamse volksaard heel scherp symboliseert.

Dat is een ( school-)voorbeeld voor wat geen kunst is. Er is aan die mosselpot niks aan toegevoegd. Het kan wél een symbool zijn, zoals een zakje fritten, maar is daarom nog geen kunst. En met volksverlakkerij heeft het zeker alles te maken.

[socrates]

Vermits "schoonheid" per definitie een totaal subjectief begrip is; kan dat volgens mij niet de dingen eigen zijn. Bijgevolg kan enkel de individuele waarnemer die eigenschap toekennen aan zijn omgeving. Iets "schoon" vinden- bv een "toccata en fuga" van J.S. Bach- vereist al een zekere mate van doorzicht in het geniale werk van die auteur. Het is dus weinig waarschijnlijk dat het kunnen waarderen van dat soort wiskundige capriolen in onze genen zou zijn ingebouwd.

[Wil.]

M.i. staat het vaststellen van schoonheid los van het begrijpen van de technische opbouw (in brede zin) ervan. Als de bouwstenen in je hersenen reeds een voldoende brede fundering vormen, dan kan elke schoonheidservaring daaraan getoetst worden. Is het intellectuele begrijpen ervan een toemaatje of eerder een hinderpaal?

De aanvang van dit stukje is voor heel veel senioren in al zijn simpelheid qua schoonheid, gelijk aan het werk van Bach. Dat denk ik toch.
Ook dit begin is van een onthutsende eenvoud.

[Henriette 2]

Is het intellectuele begrijpen ervan een toemaatje of eerder een hinderpaal?

[socrates]

Muziek schijnt wel rechtstreeks de hersenstam aan te spreken, wellicht kan ze daarom zo ontroeren.

[Wil.]

Muziek heeft het kenmerk dat ze slechts even bestaat. Een noot wordt gezongen of gespeeld en ze is bijna onmiddellijk weer weg.

Dat heb je ook met gedichten die gelezen worden: ze zijn er en ze verdwijnen.

Een schilderij blijft voor je ogen staan en je kunt het blijvend aanschouwen. Daardoor wordt de ervaring afgezwakt, meen ik. De pieken die je bij muziek ervaart, zijn voor je brein wellicht onhoudbaar op lange termijn zonder dat een afzwakkingseffect optreedt. Je went eraan.

[Wil.]

Een tekst die je leest van het blad dat voor je ligt, kan ontroerend mooi zijn. Zodra je de eerste woorden leest, ontstaat de ervaring.

Die ervaring is er niet voor iemand die de taal niet kent waarin de tekst geschreven is. Wie geen Fins kent zal bij het lezen van een Finse tekst niets aan schoonheid ervaren.
De tekst op zich bevat dus geen schoonheid, anders zou iedereen die schoonheid moeten opmerken bij het lezen. Het is pas wanneer de woorden "vergeleken worden" met het arsenaal aan woorden en contexten die de hersenen reeds in zich hebben, dat de schoonheid al dan niet ontstaat.

Wanneer je doorheen je leven geen Fins woordenarsenaal hebt opgebouwd, dan kun je de schoonheid niet ervaren.

Zo is het m.i. met elk aspect waar schoonheid mee gemoeid is. Je verzamelt vanaf je geboorte (eerder ook?) "schoonheidsbouwstenen". Nadien evalueer je feiten en fenomenen aan de hand van jouw eigenste verzameling. Daardoor is er geen schoonheid op zich. Ze ontstaat in de mens.

[cappa]

Daardoor is er geen schoonheid op zich. Ze ontstaat in de mens.

Nogal voor de hand liggend, niet?
Uiteindelijk ontstaat elke waarneming in de mens.
Een emotie als gevolg van die waarneming dus zeker.

[socrates]

Is muziek dan misschien toch dé uitzondering ?