Latijn

Dit is de plaats voor cultuur en historie. Ook voor nostalgie en geschiedenis van steden, dorpen, kerken, rivieren, enz. kan je hier terecht.

julesmartingulio
Lid geworden op: 26 jan 2005, 20:39
Locatie: Gent

12 jun 2012, 13:33

Dag Senioren,
kan er mij iemand helpen aan de vertaling van volgende latijnse zin?

"Hoc proles nata est extra domus patruam sub provincial Gandavensis"

met hartelijken dank bij voorbaat.

Paca
Lid geworden op: 28 sep 2006, 01:58
Locatie: Suzhou

12 jun 2012, 14:11

In uw stamboom gekropen Jules? :D

Mijn Latijn is ten zeerste verroest en daarom denk ik zelfs aan verschillende nuances ... alleen maar een algemeen idee.

"Dit kind/nakomeling is geboren uit het huis van de tante onder de provincie Gent".
"Dit kind/nakomeling is geboren buiten(?) het huis van de tante en behoort tot het gebied van de provinciaal te Gent".

Het kind is m.i. een meisje (nata=vrouwelijk voor natus).
"Provincial" kan o.a. een gebied zijn of een hogere religieuse verantwoordelijke.

Wie mij wil verbeteren ... AUB doe dit en geneer u niet, heb geen enkele ondervinding met oude doopregisters en officiële akten.

julesmartingulio
Lid geworden op: 26 jan 2005, 20:39
Locatie: Gent

12 jun 2012, 15:49

Bedankt Paca voor uw snelle reactie en ja ik zit al jaren met mijn stamboom bezig, ik ben er om zo te zeggen een beetje aan verslaafd (beweerdt mijn vrouw)

Paca
Lid geworden op: 28 sep 2006, 01:58
Locatie: Suzhou

12 jun 2012, 19:01

Jules, ik kan u niet veel verder helpen, maar wat ik wel weet is dat dit "potjeslatijn" is. Een vereenvoudigde taal, ook wel "kerklatijn" genoemd. Om u een idee te geven ... wij waren al content als we de titel van een te vertalen tekst correct hadden tijdens een examen ... het is altijd gemakkelijk om te weten waarover de te vertalen tekst ongeveer gaat. Een half uur per volzin was geen uitzondering bij de kameraden van toen, het is alleen maar betrekkelijk gemakkelijk voor de latinist en de gebetene die er zijn hobby van maakte. Succes en als je meent dat ik nog ooit iets kan bijdragen aan uw queeste ... geneer u niet!

kwezelein
Lid geworden op: 13 aug 2011, 22:37

12 jun 2012, 19:05

...broer van zijn vader (oom) bedoelen ze...

Een buitenechtelijk kind

Door omstandigheden geboren uit de broer van zijn vader (oompje)in de Provincie Gent.
niks is eeuwig!

Paca
Lid geworden op: 28 sep 2006, 01:58
Locatie: Suzhou

12 jun 2012, 20:25

kwezelein schreef:...broer van zijn vader (oom) bedoelen ze...

Een buitenechtelijk kind

Door omstandigheden geboren uit de broer van zijn vader (oompje)in de Provincie Gent.
Kwezelein, met alle permissie ... "patruus" is "oom", geen twijfel daarover. Maar dacht dat de "a" in patruam" duidt op de vrouwelijke versie ..."tante" dus. "Patruum" is voor mij de acusatief van "patruus" ... "patruam" de vruwelijke oom (tante dus). Zoals gezegd ... mijn Latijn is verloren gegaan sinds 1961. Niet om uw bewering in twijfel te trekken ... ik tracht gewoon te begrijpen.
Ik weet niet van wanneer Jules zijn tekst dateert maar het zou me niet verwonderen dat dit vanuit de tijd is dat er tamelijk wat buitenechtelijke- of vondelingkinderen wat opdoken. Voor het weinige (echt waar) dat ik er van weet is dat iemand met een naam zoals " Van den derpel (durpel)" voorzekers een vondeling zal aantreffen in zijn/haar stamboom (op de drempel des huizes achtergelaten dus). Is het niet zo dat de meeste genaeologen zuksoortige namen aantreffen tussen 1700 en 1800? Het is gewoonweg wat één van mijn mentors me ooit uitgelegd heeft.

kwezelein
Lid geworden op: 13 aug 2011, 22:37

12 jun 2012, 21:06

Inderdaad, het is de tante die ze bedoelen!

Nata is hier de bedoeling: door omstandigheden.

Ik veronderstel dat de tante de moeder is van het kind. En waarschijnlijk door het sterven van die moeder gewoon aan haar zus of broer gegeven heeft.

In de moderne tijden van de vorige eeuw heb ik dit al eens gehoord en gezien waar het kind eigenlijk tante moet zeggen maar opgegroeid is als een zus van haar.

Ook heb ik al meegemaakt dat voorhuwelijkse kinderen aanvaard werden en gewoon de naam van de nieuwe vader kregen omdat de echte onbekend was.
niks is eeuwig!

kwezelein
Lid geworden op: 13 aug 2011, 22:37

13 jun 2012, 19:35

Dit laatstgenoemde kind (vrucht) werd geboren uit het geslacht van Vangendt uit de zus van de vader (broer en zus? incest?)

Nata zou vrouwelijke boreling zijn maar omdat er proles voor staat wordt het geslacht niet gegeven en staat nata voor omstandigheden.
Provincial zou dan kunnen staan voor hoofd van de familie die zijn goede wil liet blijken en het kind erkende als het zijne.

Misschien toch nog een goede ziel ergens in de regio Gent geweest?
niks is eeuwig!

Joris
Lid geworden op: 12 mar 2003, 19:01

13 jun 2012, 20:01

kwezelein schreef:Dit laatstgenoemde kind (vrucht) werd geboren uit het geslacht van Vangendt uit de zus van de vader (broer en zus? incest?)

Nata zou vrouwelijke boreling zijn maar omdat er proles voor staat wordt het geslacht niet gegeven en staat nata voor omstandigheden.
Provincial zou dan kunnen staan voor hoofd van de familie die zijn goede wil liet blijken en het kind erkende als het zijne.

Misschien toch nog een goede ziel ergens in de regio Gent geweest?
betekent 'sub' dan dat de tante 'onder' gelegen heeft? :lol: :roll:
L'homme n'est ni ange ni bête, mais celui qui veut faire l'ange, fait la bête (Blaise Pascal)

Paca
Lid geworden op: 28 sep 2006, 01:58
Locatie: Suzhou

14 jun 2012, 01:33

Met permissie gezegd ... de teneur van de vertaling schijnt me tamelijk vrij en ik kan me niet van de indruk ontdoen dat dit enkel mogelijk kan zijn als men de (latijnse?) omringende tekst ook onder ogen heeft.

kwezelein
Lid geworden op: 13 aug 2011, 22:37

14 jun 2012, 16:41

Paca,

Dat weten we ondertussen wel allemaal dat er te weinig staat om in een bepaalde contex te kunnen vertalen.

acc.,abl. en dat. kunnen soms een anders betekenis aan een woord geven.

Ook moesten wij altijd marita gebruiken om de zus van je vader aan te duiden.

Maar het is nog altijd interessanter hierover te praten dan over wormen of over een str.nt. :wink:
niks is eeuwig!

Joris
Lid geworden op: 12 mar 2003, 19:01

15 jun 2012, 10:21

mensen toch! het is kerklatijn. M.a.w. potjeslatijn. Zoek geen verbanden die er niet zijn.
Als dit een tekst is van voor het concordaat met Napo, dan kan men er van uit gaan dat de pastoor die het schreef, het confiteor en het sanctus van buiten kende en dat was dan de limliet van zijn vreemde talenkennis.
Men schreef maar wat, als het maar enigszins op latijn trok. :wink:
L'homme n'est ni ange ni bête, mais celui qui veut faire l'ange, fait la bête (Blaise Pascal)

kwezelein
Lid geworden op: 13 aug 2011, 22:37

15 jun 2012, 15:37

Dàt klopt als een bus Joris!

Ik denk niet dat er vroeger gemeentehuizen of stadshuizen in de buurt lagen die vlug bereikbaar waren om een boreling aan te geven.

Het speelde toen ook geen rol of het binnen de week of binnen het jaar was.
niks is eeuwig!

Joris
Lid geworden op: 12 mar 2003, 19:01

15 jun 2012, 20:16

kwezelein schreef:Dàt klopt als een bus Joris!

Ik denk niet dat er vroeger gemeentehuizen of stadshuizen in de buurt lagen die vlug bereikbaar waren om een boreling aan te geven.

Het speelde toen ook geen rol of het binnen de week of binnen het jaar was.
volgens de overlevering is de 3 dagen tijd voor de aangifte, berekend op de afstand die de vader te paard (een boerentrekpaard!) kon afleggen in die tijd om een gemeentehuis te bereiken.
L'homme n'est ni ange ni bête, mais celui qui veut faire l'ange, fait la bête (Blaise Pascal)

kwezelein
Lid geworden op: 13 aug 2011, 22:37

15 jun 2012, 21:03

Joris,

Tussen denken en doen, ligt een hemelsbreed verschil in opvattingen.

En in de broes, hoe deden het die dan met hun aangifte?
niks is eeuwig!