De wetenschap als misleiding.

[Vesselin]

Ik ontdekte pas gisteren dat "The Science Delusion" besproken wordt in de Engelstalige Wikipedia. Geen behoefte meer dus om de resumés te vertalen. Ik vertaal het artikel in twee delen. Eerst de samenvatting van het boek en dan de kritieken.

[...]"The Science Delusion" werd gepubliceerd in de UK op 1 januari 2012, en op 4 september 2012 in de USA als "Science Set Free". Het bevat veel van Sheldrake's vorige werk en sluit dit in, in een bredere kritiek op het filosofisch materialisme. De titel schijnt "The God Delusion" te imiteren, een boek van een van zijn critici: Richard Dawkins. In een interview met de "Fortean Times" ontkende Sheldrake dat Dawkins' boek het zijne inspireerde. Hij zei: "De titel was op aandringen van mijn uitgevers, en het boek zal in de USA hertiteld worden als "Science Set Free"... Dawkins is een gepassioneerde gelovige in het materialistische dogma, maar het boek is geen antwoord op hem."

In het boek stelt Sheldrake een aantal vragen voor, als thema van elk hoofdstuk, die zijn centrale premisse uitwerken: dat de wetenschap het geloof aanneemt, dat de aard van de materie volledig begrepen wordt en dat enkel nog kleinere details dienen ingevuld te worden. Deze "misleiding", zo beargumenteert Sheldrake, heeft de wetenschap doen veranderen in een serie dogma's, gegrondvest op het filosofische materialisme, en dit in plaats van de benadering, om met een onbevooroordeelde open geest, fenomenen te onderzoeken. Hij beweert dat er vele, krachtige taboes zijn, die omschrijven, waar wetenschappers legitiem hun aandacht mogen op richten.
[De hoofdstroming, binnen de wetenschappelijke visie, is echter, dat ze uitgaat van methodologisch naturalisme en geen behoefte heeft aan filosofisch materialisme.]

Sheldrake stelt het 'behoud van energie' in vraag; hij noemt het "een wetenschappelijk standaard dogma" en zegt dat perpetuum mobile toestellen en inedia (het vermogen om zonder voedsel te leven) zouden moeten onderzocht worden als mogelijke fenomenen en stelt dat "het bewijs voor het behoud van energie in levende organismen" zwak is. Hij argumenteert in het voordeel van alternatieve geneeskunde en psychische fenomenen, zeggende dat het erkennen ervan als legitiem zijnde, verhinderd wordt door een "wetenschappelijk priesterschap" met een "autoritaire mentaliteit".
Zijn eerdere experimenten rond het "psychisch effect van 'staren'", en nog andere redenen, citerend, stelt hij dat geesten (minds) niet begrensd zijn tot breinen en merkt op dat, geesten (minds) bevrijden van hun begrenzing in hoofden, als het zich bevrijden uit een gevangenis is. Hij suggereert dat DNA onvoldoende is om de erfelijkheid te verklaren en dat het overerven van vorm en gedrag bemiddeld wordt door "morfische resonantie". Hij promoot eveneens "morfische resonantie", op een ruimere schaal, als de verklaring van andere fenomenen, zoals het geheugen.[...]

[cappa]

In het boek stelt Sheldrake een aantal vragen voor, als thema van elk hoofdstuk, die zijn centrale premisse uitwerken: dat de wetenschap het geloof aanneemt, dat de aard van de materie volledig begrepen wordt en dat enkel nog kleinere details dienen ingevuld te worden.

Nu geloof ik niet dat je dit vet gedrukt durft schrijven. Dat is letterlijk het standpunt van de wetenschap op het einde van de 18e eeuw, na de triomf van de Newtoniaanse fysica.
En dan kwam de quantumfysica.
Ik vroeg het al, in welk jaar werd dat boek geschreven? 1893?


En tussen haakjes, wat je graag bestempelt als 'het scheermes van Libbrecht', is niets anders dan een uitspraak van Einstein.

If you can't explain it simply, you don't understand it well enough.
Albert Einstein

[Vesselin]

Bedankt voor de informatie, ouwe jongen. Ik vertaal het artikel uit wikipedia.
Ik hoef niks te durven!

[cappa]

Bedankt voor de informatie, ouwe jongen. Ik vertaal het artikel uit wikipedia.
Ik hoef niks te durven!

Schrijf jij hier zonder na te denken wat je schrijft?
Geeft wel een goed beeld van wat we met uw postings aan moeten.

[Vesselin]

Wat bedoel je? Moet ik kritiek geven terwijl ik vertaal?
Een vertaling maken is een neutraal gebeuren. Daarna kunnen we er over discussiëren.

[cappa]

OK, ik heb genoemde bemerkingen op de bold tekst. Wat vind jij ervan?

[cappa]

Geloof mij, wat wij ervaren als "de persoon", die we zijn, zal nooit in het brein gevonden worden, omdat die "persoon" het mentale commentaar is op onze relatie met de wereld rondom ons.
Het brein is wel het substratum dat deze commentaar mogelijk maakt. Maar het gebeuren zelf is niet het brein. Het is een mentale handeling, en volgens mij is een handeling geen orgaan.
Er worden hier niveaus door elkaar gehaald.

Als de persoon het commentaar is, wie geeft dan dat commentaar? En waar bevindt die ‘wie’ zich?

“Maar het gebeuren zelf is niet het brein.”
Hier zeg je dus: het commentaar is niet het brein.
Tja, da’s duidelijk. Ik vrees dat jij hier wat door elkaar haalt.

[Vesselin]

"The Science Delusion". Recensies en kritiek:

[...]Recensies van buiten de wetenschappelijke gemeenschap waren dikwijls positief. Filosofe Mary Midgley, schrijvend voor "The Guardian", verwelkomde het boek als "een nieuw "Geest-lichaam paradigma" dat "het ongelukkige feit aankaart, dat onze huidige vorm van mechanistisch materialisme berust op verwarrende, gedateerde noties over materie." Ze stelde ook dat "Sheldrake's analogie tussen natuurlijke regelmatigheden en gewoonte" terug te vinden is in de geschriften van CS Peirce, Nietzsche, William James an AN Whitehead. In een andere recensie beveelt Deepak Chopra Sheldrake aan als "iemand die de breuk tussen wetenschap en godsdienst wil dichten." Filosoof Martin Cohen schreef in "The Times Higher Educational Supplement" dat "Sheldrake genoeg gaten prikt in zulke zekerheden [van de orthodoxe wetenschap] om dit werk te maken tot een waardevolle bijdrage aan zowel filosofische als wetenschappelijke debatten", alhoewel Cohen noteert dat Sheldrake "een beetje ver gaat, hier en daar."

In een gemengde recensie, gaf Bryan Appleyard, schrijvend voor "The Sunday Times", het commentaar, dat Sheldrake "op zijn scherpst" is als hij "een brede kritiek op de hedendaagse wetenschap en het sciëntisme" geeft, maar over Sheldrake's "eigen wetenschappelijke theorieën" noteert Appleyard dat "morfische resonantie, wijd en zijd, bespot en nauwelijks ondersteund wordt. Het meeste van het experimenteel bewijs wordt tegengesproken, alhoewel Sheldrake beweert dat er 'statistisch significante' resultaten zijn." Appleyard zei verder "het is zeker hogelijk speculatief" en "ik kan eenvoudigweg niet vertellen of het zinvol is of niet."

Andere recensies waren minder gunstig. De afgevaardigde editeur van "New Scientist" karakteriseerde "Science Set Free" als "wollige lichtgelovigheid" en berispte Sheldrake voor het "kritiekloos omarmen van allerlei marginale ideeën."
Een recensie in "Philosophy Now" noemde het boek "ontstellend excentriek" en "een wanordelijke collage van wetenschappelijke feiten en opinies, gecombineerd met een opdringerig maar tegelijk ontwrichtend metafysisch programma."[...]

[cappa]

"The Science Delusion". Recensies en kritiek

Hier is nog een belangrijke kritiek i.v.m. een van Sheldrake's onderzoeken waar hij vrij bekend mee geworden is, namelijk of personen al dan niet kunnen gewaarworden dat er naar hen gestaard wordt. Los van het antwoord op die vraag - ik heb ook wel eigenaardige ervaringen wat dat betreft - gaat de kritiek over het feit dat het onderzoek niet aan de wetenschappelijke vereisten voldeed.
http://www.skepsis.nl/staren.html

[Vesselin]

Ik had Sheldrake gemaild om te vragen of ik de "questions for materialists" en de "summaries" mocht vertalen. En de wakkere borst heeft geantwoord! Zijn antwoord is evenwel veelzeggend:


Dear ....,

Thank you for your promotional work. The book has been translated into most European languages, but no Dutch translation is pending. It seems that Dutch publishers are reluctant to translate books because so many people read them in English. However if you come across any Dutch or Belgium publishers who would like to translate the book, do let me know.

Meanwhile you’re welcome to translate the questions for materialists. But without the context of the chapter that goes before them, they may seem too abrupt and provocative and create a heated debated that sheds more heat than light on the issues. So you might need to summarize the chapters as well

Best wishes,

Rupert Sheldrake

[Vesselin]

Mijn opvattingen over, bewustzijn, geest (mind), geheugen en denken, komen niet van Sheldrake, maar zijn in de eerste plaats sterk beïnvloed door wijlen Thomas Szasz, de beroemde anti-psychiater en filosoof, en dit vooral door zijn boek: "The Meaning of Mind: Language, Morality and Neuroscience". (Ik zou dit kunnen bespreken, maar dat is hier waarschijnlijk verloren tijd). Later spraken de ideeën van Alva Noé mij zeer aan (bepaalde personen, wiens naam ik niet zal noemen, vinden dat hier ook maar niks - dus, waar hou ik mij in godsnaam mee bezig? Ik zal het niet meteen 'parels voor de zwijnen' noemen, want dan zou ik mensen kunnen kwetsen).
In de praktijk, zijn mijn opvattingen over de vrije wil sterk beïnvloed door FM Alexander, wiens techniek ik tijdens mijn zangstudie geleerd heb.

[cappa]

Mijn opvattingen over, bewustzijn, geest (mind), geheugen en denken, komen niet van Sheldrake, maar zijn in de eerste plaats sterk beïnvloed door wijlen Thomas Szasz, de beroemde anti-psychiater en filosoof, … Later spraken de ideeën van Alva Noé mij zeer aan.

Mooi, maar je moet zelf ook eens nadenken natuurlijk, dan ga je zien dat je gedachtengang helemaal niet klopt. In die zin zijn de vragen die Reini en ik stelden verduidelijkend. Ze wijzen op belangrijke hiaten in je visie, maar je geeft blijkbaar de voorkeur in een grote boog rond die elementen te lopen. Struisvogelpolitiek zou ik zeggen. Een gedachtengang met hiaten is waardeloos.

Het brein, en eigenlijk ons hele lichaam, maakt de creatieve interactie met de omgeving mogelijk, maar is niet die creatieve interactie. …

Nogal vanzelfsprekend, meen ik.

Het idee dat je brein beslissingen in jouw plaats neemt en dat jij die daarna 'hinein' interpreteert, is in dat opzicht inderdaad absurd.

Wie is jij, jouw?

Dus: bewustzijn is geen 'ding' dan onderzocht kan worden. Het is interactie met de wereld om ons heen.

Dat bewustzijn geen ding is, dat zal niemand ontkennen, denk ik.

Maar het nemen van beslissingen is geen materie! …
Een handeling is geen materie.

??? Open deuren aan het intrappen?

En de impuls om te handelen is geen materie. Het is een reactie op de omgeving, Een gazelle ziet een leeuw en krijgt een impuls, vanuit zijn brein, om te vluchten. Heeft dat brein voor de gazelle beslist?

Het is gewoon een automatische reactie. Niets met beslissen te maken.

Stel, ik kom thuis en zie dat de kat weer op de mat gescheten heeft. De reflectie van het licht op de kattendrol bereikt mijn ogen en dank zij de elektrische, scheikundige enz. activiteit van mijn brein en het functioneren van mijn geheugen, herken ik het gebeuren. Op die manier kun je inderdaad zeggen dat de activiteiten van mijn brein mijn herkennen van het fenomeen vóór zijn. Maar is het herkennen van het fenomeen alleen maar hersenactiviteit?

Wat anders nog?

neemt dan je brein die beslissing voor jou? Of neem jij, die jezelf ervaart als innerlijke dialoog, die beslissing. Mocht je op dat moment verbonden zijn met de encefalograaf, zou je weer elektrische activiteit in je brein waarnemen. Maar dat is omdat je nadenkt over wat je gaat doen. Je brein 'denkt' niet in jouw plaats, je brein maakt mogelijk dat je kunt denken.

Je maakt er een aardig soepje van. Een aangesloten encefalograaf detecteert elektrische activiteit in je brein omdat je nadenkt, maar je brein denkt niet. Vanwaar dan die elektrische activiteit? En wie is die geheimzinnige ‘je’ dan toch, die mag nadenken zonder brein, maar wel dankzij het brein?

Omdat 'jij': de denkende persoon, de beslissing neemt is je brein actief, niet omgekeerd.

‘Jij’ neemt een beslissing en dan is het brein actief. ‘Jij’ neemt dus een beslissing vóór er activiteit is in het brein. Met wat neem ‘jij’ dan een beslissing? Met je grote teen?

Tot zijn essentie teruggebracht:
De uitspraak: "De ervaring een persoon te zijn die een relatie heeft met een wereld die zich aan hem voordoet is alleen maar het gevolg van elektrische, scheikundige, fysiologische enz. activiteit van een brein" is fundamenteel onjuist!

Die uitspraak is gewoon veel te beperkend om zo’n complexe realiteit weer te geven.

[Vesselin]

Vanuit mijn gezichtspunt voed ik mijzelf op door te lezen, te denken en te schrijven en ontdek al doende dat ik in doodlopende straten terecht kom, waar jij en Reini mij dan op wijzen. Dat is interessant.
Momenteel lees ik Owen Flanagan. Vroeger te moeilijk, maar nu lijkt het te lukken.

Wat het mij moeilijk maakt om op jou te reageren is dat je soms gedrag vertoont van een agressief haantje, met een neiging om mensen te vernederen. Dat veroorzaakt grote innerlijke weerstand bij me om jou te antwoorden. Ik ga dat soort types liever uit de weg.

Verder is het onbegonnen werk alle begrippen van naaldje tot draadje uit te leggen aan mensen die nooit iets lezen (buiten wat artikels misschien), maar toch met hun meningen klaar staan. Mij niet gelaten. Maar wie ernstig is informeert zich, in de eerste plaats, zelf.

Daarenboven is het gebruik van de uitdrukking "een open deur in trappen" op zichzelf nietszeggend. Kan eenvoudig een retorische truc zijn om de ander het zwijgen op te leggen. Wat jij "open deuren" noemt zijn dat in het geheel niet, maar heel fundamentele moeilijke filosofische vragen.

Je nickname "cappa" is goed gekozen: je "kapt" namelijk alles in stukjes en verliest het geheel uit het oog.

[cappa]

Wat het mij moeilijk maakt om op jou te reageren is dat je soms gedrag vertoont van een agressief haantje, met een neiging om mensen te vernederen.

Wat mij ertoe leidde meer aanvallend te reageren was jouw gedrag van een agressief haantje, met een neiging om mensen te vernederen.

[cappa]

Goed, je geraakt er blijkbaar niet uit. Niet goed dus eigenlijk.
Ik vermoed dat de eerste reden van verwarringen het feit is dat je ervan uit gaat dat de mens zijn omgeving rechtstreeks ervaart. Dat heeft tot gevolg dat men het gevaar loopt in de knoei te geraken met ‘diegene die ervaart’ en een beeld vormt van een waarnemend mannetje als 'ik' in het hoofd, of erger, buiten het lichaam.
Veel consistenter is de hypothese dat het brein inwendig een beeld van zijn omgeving creëert, daarnaast een beeld van onszelf als geheel, en dat de relatie van beide een bewust ik doet ontstaan dat zich ook van zijn omgeving bewust kan zijn.

Nu heb ik niet de pretentie een volledig sluitend beeld terzake te hebben; ik beschouw me ook niet als expert. Maar ik probeer wel de informatie die ik heb te ordenen, en er die elementen uit te halen die samen een consistent beeld kunnen vormen. Daarbij is ‘het scheermes van Ockham’ niet onbelangrijk, en sta ik dus nogal weigerachtig tegenover reïncarnaties, geesten, hypothetische velden, buitenlichamelijke ikken en wat men nog zoal uitvindt om theorieën aaneen te lijmen. Meestal blijkt dat onnodig. Noteer wel dat ik zulke ideeën niet noodzakelijk verwerp; ik vraag alleen een meer deugdelijke grondslag alvorens ze te betrekken.
Daarenboven hou ik eigenlijk niet van lange stukken schrijven; eigenlijk vind ik het zelfs tijdverspilling. Geïnteresseerden kunnen zaken beter zelf opzoeken.

Ik ga me momenteel dus beperken tot een copy/paste van enkele citaten uit “De Egotunnel” van Metzinger, waarin ik het voor mij meest volledige en bevredigende model vond van wat ons brein voor ons betekent.


“ Het type bewustzijnsmodel dat zich in onze hersenen heeft ontwikkeld is uniek doordat we hiermee voor onszelf het representatieproces kunnen veraanschouwelijken en aldus beseffen dat we weten. We nemen onszelf in fenomenologische real-time waar als zijnde een representatiesysteem.

…
Als eerste genereren onze hersenen een simulatie van de wereld, die zo volmaakt is dat we niet merken dat het een beeld in ons hoofd is. Vervolgens genereren ze een innerlijk beeld van onszelf als geheel. Dit beeld omvat niet alleen ons lichaam en onze psychologische gemoedstoestand, maar ook onze relatie met het verleden en de toekomst en andere bewuste personen. Het interne beeld van de mens-als-geheel is het fenomenale ego, het 'ik' of het 'zelf' zoals het zich voordoet bij bewuste ervaringen. [Dit] is niet iets mysterieus of een klein mannetje in het hoofd, maar de inhoud van een innerlijk beeld - namelijk het bewuste zelfmodel […]. Door het zelfmodel een plaats te geven in het wereldmodel, wordt er een centrum gecreëerd. Dat […] is wat we ervaren als onszelf, het ego. Het is de oorsprong van wat filosofen vaak het eerstepersoonsperspectief noemen. We staan niet in direct contact met de uitwendige werkelijkheid en met onszelf, maar hebben daarentegen wel een innerlijk perspectief. We kunnen het woord 'ik' gebruiken. We leven ons bewuste leven […].
…
In normale bewustzijnstoestanden is er altijd iemand die de ervaring heeft - iemand die zichzelf bewust ervaart als gericht op de wereld, als een zelf dat weet, begeert, wil en handelt. Hiervoor zijn twee hoofdredenen.
Ten eerste bezitten we een geïntegreerd innerlijk beeld van onszelf dat stevig verankerd is in onze gevoelens en lichamelijke gewaarwordingen; de door onze hersenen gecreëerde simulatie van de wereld omvat de ervaring van een gezichtspunt.
Ten tweede zijn we niet in staat ons zelfmodel te ervaren en introspectief te herkennen als een model; een groot deel van het zelfmodel is, zoals filosofen zouden zeggen, transparant. Transparantheid houdt simpelweg in dat we geen besef hebben van het medium waardoor informatie tot ons komt. We zien niet het raam, alleen de voorbijvliegende vogel. We zien niet de vurende neuronen in onze hersenen, alleen wat ze voor ons aanschouwelijk maken. Een bewust, in de hersenen actief model van de wereld is transparant als de hersenen niet in de gaten hebben dat het een model is - we kijken er dwars doorheen, rechtstreeks naar de wereld, als het ware.

[Antti Revonsuo schreef] Het idee is dat de inhoud van bewustzijn de inhoud van een gesimuleerde wereld in onze hersenen is, en dat het gevoel van er zijn op zichzelf een simulatie is. Onze bewuste ervaring van de wereld wordt systematisch geëxternaliseerd omdat de hersenen voortdurend de ervaring creëren dat ik me bevind in een wereld buiten mijn hersenen.

… het bewustzijn is iets wat dingen met elkaar verbindt in één alomvattend, simultaan geheel. Bezitten we dit geheel, dan verschijnt er een wereld aan ons.

… dat bewustzijn niet meer is dan het verschijnen van een wereld. ”