Kippen hebben een veilig nachthok en ruimte om te scharrelen nodig, met elke dag goed voer en vers water. Als je alles vooraf handig inricht, wordt de dagelijkse verzorging gemakkelijker. Met deze checklist maak je het hok en de ren klaar en weet je wat je elke dag moet doen.
Wat regel je voor je kippen koopt?
Kippen zijn groepsdieren. Je kan beginnen met drie hennen, als je er voldoende ruimte voor hebt. Daar hoeft geen haan bij. Kies kippen die qua grootte en beweeglijkheid passen bij de ruimte die je hebt. De gids over kippenrassen helpt je bij die keuze.
- Vraag bij je gemeente na welke plaatselijke regels gelden voor een kippenhok en het houden van kippen.
- Maak het hok en de ren helemaal klaar voordat je de kippen ophaalt.
- Spreek af wie de kippen dagelijks komt verzorgen wanneer je weg bent, ook tijdens een weekend.
- Vraag de verkoper hoe oud de kippen zijn en welk voer ze krijgen. Vraag ook of het zeker hennen zijn.
In advertenties staat het aantal hanen vaak vooraan, gevolgd door het aantal hennen. 1-0 betekent één haan en 0-1 één hen. Bij 1-1 koop je een koppel en bij 1-2 een haan met twee hennen. Vraag bij twijfel welke kippen de verkoper precies aanbiedt.
Probeer de verzorging vooraf eens uit in het lege hok en kijk of je overal gemakkelijk bij kan. Zo merk je waar je diep moet bukken of op je knieën moet kruipen. Een ruime deur en uitneembare onderdelen maken het schoonmaken veel gemakkelijker. Kijk ook of je gemakkelijk water van de kraan naar het hok kan dragen.
Maak het nachthok droog en bereikbaar
Zet het hok op een plek waar regenwater wegloopt, met beschutting tegen wind en zomerzon. Binnen moet verse lucht kunnen doorstromen zonder dat de kippen op de tocht zitten. Een hok zonder voldoende verluchting wordt vochtig, ook wanneer het dak nergens lekt.
- Zorg dat er naast de inrichting voldoende vrije vloerruimte overblijft om te bewegen.
- Kies een vloer die je goed kan schoonmaken. Gebruik strooisel dat vocht opneemt en weinig stof afgeeft, en hou het droog.
- Maak de ingang breed genoeg voor je kippen en voorzie zo nodig een loopplank.
- Zet legnesten op een rustige, wat donkere plek, met droog nestmateriaal en ruimte om te draaien.

Voor de vloer van het nachthok adviseert de dierenwelzijnsorganisatie RSPCA waar mogelijk 1 m² per kip. Dat is een advies voor het welzijn van de kippen. Het is geen Belgische wettelijke minimummaat en de buitenren komt daar nog bij. Kijk als je een hok koopt dus naar de bruikbare ruimte en de inrichting, ook als er volgens de verpakking veel kippen in passen.
Gebruik stevige zitstokken met een breed steunvlak en afgeronde kanten. Alle kippen moeten tegelijk kunnen zitten zonder tegen elkaar gedrongen te worden. Voor zware of minder beweeglijke kippen plaats je de stokken laag en zorg je dat ze er gemakkelijk op geraken. Zorg ook dat ze bij het afspringen nergens tegenaan botsen.
Geef de ren beschutting en scharrelruimte
Kippen krabben met hun poten in de bodem en pikken naar wat ze vinden. Dat doen ze ook wanneer hun voerbak gevuld is. Voorzie daarom een ruime ren met losse grond en beschutting. Verwacht niet dat gras of jonge aanplant heel blijft waar kippen voortdurend scharrelen.
- Gebruik stevig, gelast gaas en controleer of er nergens openingen zitten bij deuren of tussen aansluitende onderdelen.
- Beveilig de onderrand tegen gravende roofdieren, bijvoorbeeld met een strook gaas die aan de buitenkant plat op de grond ligt.
- Voorzie een overdekt gedeelte dat droog blijft bij regen en schaduw biedt bij warmte.
- Zorg dat de kippen altijd een plek met droge, losse aarde of zand hebben voor een stofbad.
- Maak schuilplekken waar kippen elkaar kunnen ontwijken, zonder dat een dier ingesloten raakt.
Bij een stofbad werkt een kip losse aarde tussen haar veren om ze te verzorgen. Hou de plek voor het stofbad dus ook tijdens natte weken droog.
Kippen hebben een pikorde, een rangorde binnen de groep. Kijk vooral of elke kip bij het voer en water geraakt. Extra voer- en drinkplekken die ver genoeg uit elkaar staan, helpen voorkomen dat één kip alles bewaakt. Over kippen die elkaar blijven opjagen en verwondingen lees je meer in het deel over ziekte en afwijkend gedrag.
Hou rekening met vogelgriep
Maak de ren zo dat je wilde vogels buiten kan houden. Geef voer en water binnen of onder een afscherming en gebruik leidingwater. Controleer bij het FAVV, het voedselagentschap, welke maatregelen gelden voordat je kippen koopt of verplaatst. Kijk daarbij ook naar de maatregelen voor jouw gemeente.

Wat geef je elke dag te eten?
Kies volledig kippenvoer dat past bij de leeftijd en het soort kippen dat je houdt. Voor leggende hennen is volledig legmeel of een volledige legkorrel geschikt. Een graanmengeling alleen bevat niet alle voedingsstoffen in de juiste verhouding. Ook kippen die in de tuin voedsel zoeken, hebben hun volledige voer nodig.
Begin met de hoeveelheid die op de verpakking staat aangegeven. Hoeveel je kippen nodig hebben, hangt af van hun grootte en hoeveel ze bewegen. Vraag bij aankoop welk voer ze gewend zijn, zodat je geleidelijk op ander voer kan overschakelen.
- Vervang het volledige voer niet door dagelijkse handenvol graan. Geef graan hoogstens als kleine aanvulling.
- Geef geen keukenafval of tafelresten. Dat is ook voor hobbykippen verboden.
- Laat voer niet vochtig worden en gebruik geen beschimmeld voer.
- Laat kippen nooit zonder drinkwater staan.
Bied maagkiezel en schelpengrit aan die bedoeld zijn voor kippen. Maagkiezel helpt voedsel vermalen in de spiermaag. Schelpengrit levert calcium voor de eierschalen. Het ene vervangt het andere dus niet.
Bewaar de voervoorraad droog in een goed afsluitbare bak. Zet de drinkbak stevig en beschut, zodat er weinig strooisel in terechtkomt. Controleer bij vorst of het water niet bevroren is en kijk bij warm weer vaker of er nog voldoende water is.
Zo ziet je dagelijkse ronde eruit
Ga op vaste momenten kijken, 's morgens en tegen de avond. Blijf even staan bij de groep voordat je begint. Zo leer je hoe je kippen gewoonlijk bewegen en eten, en valt een verandering sneller op.
- Kijk 's morgens of alle kippen naar buiten komen en normaal bewegen.
- Maak de drinkbak proper en geef vers water. Vul het volledige voer aan.
- Haal nat strooisel en opgehoopte mest weg, vooral onder de zitstokken.
- Raap de eieren en controleer of het nestmateriaal droog en proper is.
- Tel 's avonds je kippen en sluit het nachthok zodra ze allemaal binnen zijn.
Plan daarnaast regelmatig een grondige schoonmaak. Vervang nat strooisel of strooisel dat naar ammoniak ruikt meteen, ook als je pas later zou schoonmaken. Controleer tijdens het schoonmaken ook de zitstokken en de sluitingen.
Een automatische hokdeur kan werk besparen, maar blijf controleren of ze goed sluit en alle kippen binnen zijn. Schrijf voor wie je kippen komt verzorgen op waar het materiaal staat en hoe je het hok sluit. Was na de verzorging je handen met water en zeep.









