,,De crisis komt sowieso”, voorspelt Steeman. Daar kunnen alle hulpmaatregelen van de overheid niets aan veranderen. Na vier weken coronacrisis kun je al spreken van een ravage in de economie. En dat is nog maar het begin.
De ellende komt volgens hem in vier grote golven.
,,Eerst had je China dat stil viel en waar wij ook last van ondervonden omdat producten niet meer kwamen. Daarna lock downs in Europa en fabrieken die dichtgingen. Zoals een belangrijke Franse toeleverancier van onderdelen voor vrachtwagenfabriek Scania in Zwolle die daardoor de truckproductie moest staken.
Nu plaagt acute financiële nood bedrijven die ineens geen werk meer hebben.
In het najaar zul je zien dat bedrijven investeringen uitstellen en bezuinigingen doorvoeren. Ze moeten hun omzetverliezen goed maken en trappen op de rem omdat de toekomst op onzeker staat. Dan gaan we de crisis pas echt voelen.
In de vierde golf knakt de schuldenberg veel landen, met de VS voorop, die gaan in feite failliet. Veel landen zijn nog niet hersteld van de financiële crisis in 2008. Daar komt ‘corona’ nu bovenop.’’
Die laatste tsunami komt volgend jaar en het jaar erop, verwacht Steeman. ,,Nederland staat goed opgesteld, die steunmaatregelen kunnen wij gemakkelijk betalen. Maar als de hele wereld wankelt, merken wij dat ook.”
Massieve veranderingen
En dan, als de rook optrekt? Steeman spreekt niet over ‘hoop’, ‘licht aan de horizon’ of ‘kansen’. Wel over ‘massieve veranderingen’ en ‘het nieuwe normaal na de crisis’. Of dat dan kansen zijn, mag iedereen voor zichzelf uitmaken.
In onze ‘nieuwe wereld’ gaan we snel veel meer webshoppen, online boodschappen doen komt in een versnelling. ,,Dat zie je nu heel erg opkomen door de anderhalvemeter-economie en omdat veel fysieke winkels op slot gingen. Een deel van die ‘nieuwe webshoppers’ zal dat blijven doen.’’
Er komt een trek naar het platteland. De stad raakt tenminste een beetje ‘uit’. ,,Corona sluit nu mensen op in een ‘lege’ stad; zo voelen mensen dat. Dat willen ze niet nog eens meemaken. Want het kan maar zo dat zoiets nog eens gebeurt.”
De wereld wordt weer ‘kleiner’. We gaan meer lokaal produceren. ,,De coronacrisis laat ons zien hoe afhankelijk we zijn van lagelonenlanden, zelfs als het gaat om belangrijke medicijnen of om medische apparatuur. Digitalisering en datadeling gaan naar een hogere versnelling omdat we sneller willen weten waar we materialen of goederen kunnen kopen als dat nodig is.”
In het ‘nieuwe normaal na de crisis’ bestaat er volgens hem een groter besef dat er gemakkelijk en vaker ‘nieuwe disrupties’ kunnen komen. ,,Risicomanagement krijgt een grotere focus. Politieke situaties in de wereld, het klimaat, natuurrampen, een nieuw virus... er liggen veel risico's op de loer die in ‘no time’ alles overhoop gooien. Daar gaan we ons op voorbereiden.
In diezelfde lijn krijgen ook duurzaamheid en inclusiviteit een extra lift. Want als ‘corona’ iets duidelijk maakt is dat we ‘in het nieuwe normaal’ anders moeten omgaan met elkaar en de wereld.”
Hans Wesselink, oud-directeur van Rabobank Apeldoorn en voorzitter van de ondernemersorganisatie Centrummanagement Apeldoorn, ziet ‘na vier weken corona’ ondernemers al weer creatief opstaan, maar voorspelt ook dat de binnenstad voor altijd gaat veranderen.
In de eerste weken gingen deuren dicht, nu gaan winkels weer voorzichtig open. ,,Ze bieden personal shopping, leveren aan huis, richten zich in op een anderhalve meter economie. Heel goed natuurlijk. Zo verdien je meer dan als je niets doet.” Tegelijk: er zullen beslist bedrijven failliet gaan, zegt hij.
Dat komt ook omdat er veel winkels een broze basis hebben. ,,Er zit geen vet op de botten. Veel ondernemers leefden van de linker- naar de rechter broekzak. We hebben in Nederland een klimaat gecreëerd waarin je geen groot vermogen kan opbouwen. Alles draait om korting. Het is tijd dat we elkaar meer winst gunnen.” 'Vet op de botten’ moet het nieuwe normaal worden.
Hij voorspelt dat binnensteden na ‘corona’ in verhoogd tempo gaan veranderen. ,,De stad als winkelstad wordt compacter. We gaan meer bij webshops kopen; die trend zag je al en die zal nu versnellen. Dus krijgt de binnenstad een andere invulling. Met misschien meer groen, meer ruimte voor wonen, spelen en kunstateliers.”
Met haar ‘coronabrigade’, een virtuele centrale hulppost voor ondernemers, valt voorzitter Trudy Huisman van Economic Board Regio Zwolle voorbeeldig op in bulletins van de Europese Unie over de coronacrisis. Zo wijs je bedrijven de weg.
De economic board bundelt de economische slagkracht van 22 gemeenten, vier provincies, ondernemers, onderwijs en cultuursector. De coronabrigade is het jongste initiatief van de board (zie ook Samenuitdecrisisregiozwolle.nl). ,,We zitten nu in de fase van brandblussen”, schetst Huisman.
,,Daarna richten we de ‘anderhalve meter-economie’ in. Ik zie dat ondernemers er al mee bezig zijn. Ze gooien de boel naar buiten, schilderen, richten hun zaken anders in.”
Ze spreekt van ‘mentale schapruimte’. ,,Die heb je nodig om tot nieuwe ideeën te komen. De ruimte wordt nu nog in beslag genomen door brandblussen en ‘anderhalve meter-economie’. Als dat voorbij is en ruimte tot reflectie ontstaat, ontdekken we dat we de samenleving en economie niet zo toekomstvast hebben ingericht.”
In ‘het nieuwe normaal’ staan verre reizen misschien iets minder prominent op onze bucketlist en zal er eerder ruimte komen voor een circulaire (kringloop) economie en duurzaamheid. ,,Dat zijn thema’s die wij als Regio Zwolle toch al omarmen en die straks zeker in een stroomversnelling komen.”
https://www.destentor.nl/regio/in-het-n ... ~af14f15b/