Anekdotes...

Nondepitjes Piepauw,
Nu was ik nog maar juist aan het bedenken (doe ik soms), het wordt stilaan tijd voor de eindejaarsconference van Piepauw of lap, daar verschijn jij op het toneel. Is dat gedachteoverdracht of wat?
De tijd begint te korten, nog slechts enkele weken!
Bijna klaar, of nog koortsachtig de grijze cellen aan het martelen?

Allemaal goed en wel (komma), dat Nederlandsch diktee (puntkomma); de voorlezer was toch ook een Nederlander (punt). Vandaar waarschijnlijk dat het eindresultaat ook in die richting ging (vraagteken) ?

Net als verschillende Vlaamse deelnemers, had ik ook moeite om sommige woorden te verstaan. De spreektaal en de verstaanbaarheid ervan, maakt nu net het verschil uit tussen Vlaanderen en Nederland. Even de rollen omdraaien, misschien?

Piepauw zegt "Proficiat Herman!" en ik neem aan dat hij veeleer mijn deelname bedoelt en niet zozeer het resultaat, dat er verder weinig toe doet en waar ik niet bepaald fier op ben, dat moet eerst veel beter zijn. Eigenlijk wilde ik eens horen wat eventueel anderen over dit evenement dachten en of er soms nog iemand meedeed, waar zou je dergelijke mensen anders moeten zoeken dan bij diegenen die graag schrijven. Het was voorgelezen eerst door Mulder-Campert en daarna gedicteerd weerom door een Nederlander en zoals ik hier verneem: het was niet schitterend. Wij schrijven nog wel op dezelfde wijze maar ik begin serieus te twijfelen of wij nog wel dezelfde taal spreken, het is nog nauwelijks verstaanbaar. De tekst zelf is trouwens volledig zonder betekenis of die ontgaat mij in elk geval, zoals vandaag bleek in "Man bijt hond" ben ik dan toch niet de enige, verder zat er dubbel gebruik in zoals bv. het woord comicus dat zowel in de eerste als in de laatste zin voorkwam, sms'je en sms'en liggen in dezelfde lijn en op die manier worden fouten opgedreven zonder dat er veel bewezen is, of anders gezegd, ik vond het niet schitterend, het was gewoon een rare poging om een aantal moeilijkheden bij mekaar te brengen zonder veel samenhang.

Herman, rechtuit gezegd, ik kon bij het nazicht, mijn eigen geschrift niet meer lezen. Dat komt ervan met dat verbeteringsprogramma altijd maar te gebruiken. Nu zag ik pas wat een hanenpoten ik op papier zet.

Ik heb maar een klein stukje gevolgd. Eerlijk gezegd verstond ik niet wat ze wilden zeggen met die tekst. Ik heb hem vandaag in de krant nog eens gelezen maar ik begreep er nog niet veel van. Zo veel woorden om te zeggen dat dat meisje haar dij liet zien.
De voorlezer vergat hier en daar wat leestekens.

Men zegt dikwijls, dat de Nederlanders hun taal beter onder controle hebben dan de Vlamingen. Dat zij verbaal stukken beter zijn. Tot voor enkele jaren was dit waar. Nu heb ik de indruk, dat de Nederlanders hun spreektaal zodanig verloederd hebben onder invloed van de"verengelsing(?)", dat er niets of weinig meer overschiet van het origineel.

Neem het mij niet kwalijk, beste Nederlandse vrienden, die dit ook zouden lezen. Wanneer ik naar jullie tv-praatprogramma's kijk en luister, heb ik sterk de indruk dat sommigen en daarmee bedoel ik niet iedereen, geen Nederlands meer kunnen praten. Enige correcte zinsbouw of “spraakkunst” is soms ver te zoeken.

Nu ben ik akkoord, dat ook wij, de Vlamingen, een wirwar aan dialecten hebben en dat deze “rijkdom” niet mag verloren gaan, dat de gewone mens zijn eigen omgangstaal mag gebruiken in zijn gewoon dagelijks milieu.

Niemand is perfect en zeker ik niet! Maar, van presentatoren op televisie, van politiekers, voorgangers en openbare personen die de bevolking toespreken, zou toch mogen verwacht worden dat zij, zonder te stotteren en op een te begrijpen manier, een volledige zin kunnen uitspreken.

Zelfs de politiekers willen of kunnen het niet meer! Dit laatste is uiteraard ook van toepassing op ons land. Bij ons zijn er ook politiekers die niet willen begrepen worden. Dat zijn dan meestal, de door de media “verkeerd geïnterpreteerden” De meeste ervan moet je wel in het zuidelijke deel van ons land gaan zoeken. Daar, waar jullie zou graag op vakantie gaan!

Verder hebben wij ook van die mannen én vrouwen in onze vaderlandse politiek die al stotterend door het leven gaan zeker, wanneer zij verplicht worden het gebruikelijke A.N te hanteren.

Sommigen van onze gasten spreken ook al een "klotentaaltje", wat naar het schijnt in is en waarmee ze trachten het "klootjesvolk" naar hun partij te halen. Wij hebben ook "keverpolitiekers" die veel "belang" hechten aan die naam die hen, als partij ,uit de mest hebben gehaald. In het kort: wij moeten dus ook niet té hoog van de toren blazen wat de gebruikelijke woordenschat betreft van onze vooraanstaanden. Diegenen die vanachter staan, zijn gewoonlijk van het Brugse, Je weet wel die mooie stad, met ook al een, zij het mooi, dialect, niet te verwarren met het japans a.u.b.

Wij hebben er ook die té traag spreken. Voor deze laatsten bestaan, gelukkig nog ,de korte, van buitenleerbare,slagzinnen die hen het leven gemakkelijker maken! Misschien krijgen wij binnen afzienbare tijd een "gratis" taalrijbewijs opgelegd, wiet weet? Hopelijk, waarde bruggebouwers, wereldreizigers en villabouwers, moeten jullie zich ook niet onderwerpen aan zulke test om jullie hier bij ons te komen vestigen. Maar vreest niet! Het woordje mutualiteit betekent bij jullie ziekenfonds.Daarmee kom je ver in ons landje, waar jullie voor mijn part, zeer welkom blijven, zolang jullie mansvolk onze kathedralen laten staan, als jullie begrijpen wat ik bedoel!

Soms vraak ik mij af, of de Hollandse -Nederlanders ons wel goed verstaan. Van de meeste Nederlanders weet ik het ongeveer. Een zeeuw, heeft daar bv. geen problemen mee, maar ja, die beschouwen zichzelf ook als een halve Vlaming. Men zegt best niet van hen, dat zij Hollanders zijn, zeggen zijzelf. Van een Rotterdammer of een Amsterdammer ben ik het niet zeker!

Ik vind het persoonlijk erg, dat wij elkaars Tv-programma’s moeten ondertitelen terwijl wij, verdorie! dezelfde taal spreken, één van de weinige dingen die wij werkelijk nog gemeen hebben. Wat is er toch gaande met onze gezamenlijke mooie spreektaal? Vroeger luisterde ik met plezier naar jullie sprekers. Ik keek er naar op en was zelfs een beetje jaloers op jullie taalvaardigheid! De laatste jaren is dit echter wel verminderd.

Sorry, waarde Nederlanders, dat ik de jij -vorm heb gebruikt. Dit is dan onze spreektaal die wij gewoon zijn, tussen vrienden. Voor de rest, vind ik jullie nog altijd hartstikke leuke buren en gelukkig, schrijven wij nog in dezelfde mooie taal, met of zonder fouten,

Om af te sluiten:"Poepen",beste buren,dat doe-woordje kennen wij ook. Alhoewel ,de praktijk ervan op een ietsje andere wijze wordt gedaan dan in Nederland. Meestal doen wij dit in bed, op de zetel of in het geniep.Hopelijk doen jullie de Hollandse versie op een andere plaats!

Doei!

Het ding waarover ik nu struikel is de taal die wij destijds in de school voorgeschoteld kregen. Het ding dat door iedereen verstaan zou kunnen worden, het ding dat "Esperanto" noemt. Ik vrees dat, in onze huidige en toekomstige multiculspraakzaamheid, zekere personen hier maar al te graag op zouden terugvallen. Nee, mij niet gezien; dat heeft men er proberen in te pompen. Maar net zoals het verbieden van ons algemeen dialect, is dat hen daarbij niet gelukt. Wij vertikten het die taal aan te meten. Want, wat zou er gebeuren na pakweg 200 jaar taalgebruik van dat Esperanto ? Elke basis zou er zijn eigen melodietje van gemaakt hebben met als gevolg dat weeral het ene land het andere niet zou verstaan. Laten wij ons dus maar houden aan ons zuiver, en niet Angelsaksisch, koeterwaals.
De klankkleur van ons Nederlands neemt niet iedereen in dank af; daar heeft onze voorgeschiedenis wel voor gezorgd. Wij spreken de taal van Molière niet, ook niet die van Conscience of een Stevaert. Het is al moeilijk genoeg dat wij onze oren moeten spitsen voor de uitspraken van de hele meute Von Sachsen Coburgs...
Maar er is één groepje in ons Nederlands taalgebied dat zich niet stoort aan de terechte teleurstellingen van het gewone plebs op taalgebied. Zij die de rechtspraak hanteren. Zowel Noorder- als Zuiderlijken in het Nederlandse taalgebied hebben het daar moeilijk mee. Die rechtssprakigen gebruiken een soort Nederlands waar een brave burger geen touw kan aan vastknopen. Niet alleen als spreektaal, maar vooral als schrijftaal is het een onontwarbaar kluwen van misbaksels. Het rechttoe rechtane van dat gebruik is ver te zoeken. Wij, anderen en kolderaars, kunnen in weinig woorden iets verduidelijken; zij echter schrijven heelder alinea's vol om één betekenis duidelijk te maken. Wat ik daaruit versta, ze doen alle moeite van de wereld om hun Nederlands onbegrijpelijk te maken. Het is m.i. deze trend die ons Zuidnederlandsen doet vervreemden van onze Noorderburen. We zitten nu trouwens in een decenium van wetten en dekreten, in een tempo als wat voor pakweg 50 jaar ondenkbaar was, die zijn gelijke in het Nederlands niet kent. Ook de steeds weer vernieuwende taalconstructies die men opzet maken het de gewone spraakwatervallen zéker schrijvend niet makkelijker. Sinds mijn schooltijd is onze taal -als ik me niet vergis- al een drietal malen hernieuwd. Ik kan het aantal van vernieuwde en in onbruik geraakte woorden niet meer bij houden. Spijtig, want het oude taalgebruik was daarom niet minder verstaanbaar. Wie in een taalcommissie heeft daar zijn voordeel uit gehaald ?

TLL

Wanneer ik aan de kust kom en een West-Vlaming spreekt mij aan, versta ik daar doorgaans de ballen van. Met hun eigenschap de ij-klank uit te spreken als i, wordt het reeds ingewikkeld.
Overigens, iemand die in Antwerpen woont is een Antwerpenaar, iemand van Brugge is een Bruggeling, maar hoe betitel je iemand van De Panne?
Een Depannees, een Depannist, een Depanneerder?
Zo is Marc De Grijse, dat voetballerke uit Brugge, reeds enkele malen van naam veranderd. Wanneer hij bij GBA voetbalde, heette hij De Grijse, in Brugge werd dat terug De Grise.
Maar daarover wou ik het helemaal niet hebben, wel over dialecten in het algemeen. Gelukkiglijk schrijven wij nog niet in het dialect, anders zou het helemaal een soepje worden! Nochtans heb ik steeds gehoord, dat een Antwerpenaar (dit zonder chauvinistisch te zijn) in het hele Vlaamse land tamelijk goed verstaanbaar blijft.
Langs een andere kant, er zijn toch zovele typisch Antwerpse uitdrukkingen die iemand uit een andere provincie zeker niet begrijpt.
Wanneer ik terugdenk aan het taaltje dat mijn ouders zaliger gebruikten
"Ik strunkelde en viel bekan van de lantoor!"
Een vertaling nodig?
"Ik struikelde en viel bijna van het voetpad"
Wanneer zij het hadden over de navel, dat putje in je buik, daarvan was de naam "nagelenbuik".
Maar ikzelf was ook onverstaanbaar voor een Hollander, jaren geleden op een camping in Italië, wanneer ik hem vertelde wat was voorgevallen vlak voor de inrit van deze camping.
"Er reed een camion voorbij, en die zijn bache ging vliegen, op de voorruit van een achteropkomende auto..."
Hier moest ik vertalen
"Er reed een vrachtwagen voorbij, en zijn afdekzeil ging vliegen..."
Het is dus allemaal niet zo evident!

Ja maar, zandmannetje, je haalt daar juist een dialect van tussen dat zo goed als een wereldtaal is! Zelfs de machientjes van L&H verstonden het Antwerps!

Oh ja Ed ? L&H machientjes waren nochthans ook niet opgewassen tegen Visa-pasjes à la Aantwaarps; zij waren voordien al gecrashd...

Vanmorgen, toen ik een lijvig boek uit mijn handen op mijn tenen liet glippen, kwam ik tot een onthutsende vaststelling!
Namelijk dat wij voor al onze tenen geen naam hebben, zoals dit voor onze vingers wel het geval is.
Duim, wijsvinger, middelvinger, ringvinger en pink.
(waarbij dan nog op te merken dat middelvinger helemaal niet correct is! Immers middel betekent; manier,wijze, leest of taille, zou het dan eigenlijk niet middenvinger moeten zijn?)
Maar kijken we naar onze tenen, dan zien we grote teen en kleine teen, en de rest daartussen heeft geen naam.
Dit in tegenstelling tot een bepaald orgaan, dat zowel bij mannen als bij vrouwen wel een twaalftal verschillende benamingen heeft!
Daar zou ik dus stante pède iets aan willen doen.
Hier mijn voorstel;
grote teen, baksteen, middenteen, zometeen, kleine teen.
Hier wil ik direct zelf opmerken, dat zometeen ook niet correct is. Eigenlijk moet dit geschreven zo meteen.
Laten we het dus vervangen door uiteen. Nu lijkt de teen naast de kleine teen helemaal niet op een ajuin, maar misschien wel op een zilveruitje...
Voor mij is het dus in orde!

wat is een baks-teen?

Maar beste Tillie,
laat er maar eens een vallen op jouw tenen, zo van één meter hoogte. Je zal het gauw weten!