Het antwoord van Gezelle
Eerw. Heer en vr. (vrienden)
Over 25 jaar heb ik gedaan wat gij komt te doen; ik had namelijk een zeker getal Vl. woorden vergaard en zond ze naar (enen Limburger?) Profr Bormans zaliger, zoo gij Limburgers nu naar eenen Vlaming, uwen Limburgschen oest zijt zendende.
Profr. Bormans heeft mij eerst van al en meest aangemoedigd en ik ben oprecht blij ulieden de schuld te betalen die zijne geleerde goedheid bij mij gelaten heeft. Onlangs heb ik van Profr Vercoillie (Athenaeum te Luik) eenen schoonen brief gehad, met den boek erbij, die hij over het Westvlaamsch gemaakt heeft. ’t Waren al redens genoeg zeker, als de wereldlijken, ja de liberale, officieele Professors zelve zoo verre vooren zijn, voor de Limburgsche Theologanten om eens voor goed wakker te komen en den vaak, slaaplust, uit hunne oogen te wrijven. Leest bijgevoeg Loquela, Mei 83 of beter nog, de Moniteur, die daar vermeld wordt en gij zult wel komen te beseffen dat het niet enkel eene zake van tale is, van liefhebberij, van blauw- of geel- of domvodderij, maar zake van bestaan voor al dat een Christen dietsch hart dierbaar is. Als dat nog iets is, moet dat iets in weerde houden, bewaren, verdedigen, immers de parijssche (d.i. wereldsche) zondvloed komt om al ! Enz…
Schrijft dan uwe woorden, elk een, afzonderlijk op de onbeschreven kant van ¼ blad briefpapier; ’t woord in de slinkeren hoek, om hoogewaard, daarbij stemzate, uitsprake, geslachte, beteekenisse, , tijd, plaatse, enz. Hebt gij 10, 20, 30 ww legt ze dan abc wijze, zodat ge elk w. terugvinden kunt. Alzoo hebik mijne schat, in eene cigaarbak geloove ik, naar Profr Bormans gezonden, alzoo heb ik hem terug ontvangen met ’s Prof’s kostelijke aantekeningen.
Om Angelsaksisch te leeren, moet ge met het engels beginnen.
Ontleedkundige woordenboeken in ’t Vl. zijn nog te maken, ’t Groot algemeen neêrlands woordenboek, dat uitkomt is op goeden weg.
Plaatsnamen ontleden en uitleggen is het moeilijkste van al; eerst moet gij de oude schrijfwijze, de oudste liefst van al, achterhalen en oefenen, anders geen uitkomen.
Vergelijk pater = vader, p = v, t=d, in ’t latijn. V in vol is is aan den zelfsten gang onderworpen, te weten p=v, vol = pel = ple, dat te vinden is in ple-re, ple-tus, ple-nus. Dat is een voorbeeld, zoekt er meer, maar op geen anderen weg.
Maas-eyck is waarschijnenlijkst van al de eyck (aan de) Maas, Behringen zal eertijds Behringaheim geweest zijn = le retranchement des enfants de Behr!
De plaats waar de familie Behr eerst woonde, enz.
M.Dejonckheere, mijn mede onderpastoor, is naar Ludike komen beêvaarden, hij heeft er achter Arthur gevraagd; ik blijve meest thuis.
Van Walen sprekende, dient gij ook de vl. Limburgsche woorden aan te teekenen in hunne oude en zeer merkweerdige tale loopen.
Mijn Kerkhofbloemen en ander zulk werk, zal ik u in’t korte zenden, gratis en ten bewijs van dankbaarheid over uw gedaan en beloofd werkzaam zijn, ten voordeele der zake, die mij onder hare dienaars telt.
Ik hebbe al veel Limburgsch, Kempens, etc. gelezen, bij niemand en vinde ik zulken diepe inkijk in de tale als bij u. Al zoeken zult gij leeren, het minste w. of woordendeelke, hoe leelijk ook, eerbiedigen en voor kostelijk achten. Wat gij eerst en vooral zoudt moeten doen is zuiver Limburgsch schrijven.
Ik zende u naastvolgende uwe lijste terug om afzonderlijk elk w. op een blad te schrijven.
Dus gegroet en A.L. mijne beste boodschap!
Blijve ul. toegenegen
Guido Gezelle
P.s.: Zendt mij op een briefkaartje a.u.b. of peddemook, oo gelijk is in rook of o gelijk is in kool, kolen. Is peddemook puiderek, ova etc. renarum?
Bepaalde dingen had G.G. onderlijnd en ook gebruikte hij heel wat afkortingen. Het papier was zeldzamer en kostbaarder in die tijd en allles moest met pen en inkt!
Robbe
Laatst gewijzigd door Robol op 05 mei 2009, 08:10, 1 keer totaal gewijzigd.
walk on with hope in your heart
And you'll never walk alone...
