Ik vermoed dat de geboorte van religie samengegaan is met het vermogen om na te denken.
En dan specifiek de gedachte: "Waarom al die moeite doen, al er na dit leven niets meer is?"
Onze (mede)dieren leveren ook voortdurend inspanning om zich fysiek in leven te houden en zich voort te planten.
Maar ik veronderstel dat we er rustig van uit kunnen gaan, dat ze zich hierbij niet afvragen waaróm ze dat eigenlijk doen.
Hoe anders is het met de mens gesteld!
Op een bepaald moment in zijn geschiedenis besefte hij dat hij sterfelijk is, dat we doodgaan.
Meer filosofisch ingestelde naturen kunnen zich dan terecht afvragen: "Waarom al die moeite, als alles bij mijn sterven spoorloos verdwijnt?"
Maar in de praktijk moet men al heel veel ellende meemaken, om zo te denken.
De overlevingsdrang moet wel heel sterk zijn, als je ziet wat mensen allemaal meemaken en toch de kracht vinden om door te gaan.
Deze overpeinzingen zijn o.a. ingegeven door het feit, dat de laatste productie van de Vlaamse Opera, "Aufstieg und Fall der Stadt Mahagonny" van Bertold Brecht, is.
Bertold Brecht is een van die kunstenaars, die de verschrikkingen van wereldoorlog 1 hebben moeten doormaken en intelligent genoeg was om de grote crisis van de jaren dertig van vorige eeuw te zien aankomen.
Hij schreef een zeer cynische kritiek op de menselijke mentaliteit, met zijn stuk "Aufstieg und Fall der Stadt Mahagonny", waarin een stad opgericht wordt waarin de mensen al hun lusten ongebreideld mogen botvieren.
Alleen... je moet dat allemaal kunnen betálen!
Nu is de hoofdfiguur, Jim Mahoney, uiteindelijk niet in staat om zijn schulden te betalen, en wordt ter dood veroordeeld! "Want!", zeggen de stichters van de stad, "Niet kunnen betalen, is de grootste misdaad die een mens kan begaan!"
Net voor de terechtstelling van Jim Mahoney, zingen wij allemaal, op het toneel, samen met hem, dit gruwelijke, cynische lied:
Lasst euch nicht betrügen,
dass Leben wenig ist.
Schlürft es in vollen Zügen,
es wird euch nicht genügen,
wenn ihr es lassen müsst.
Lasst euch nicht vertrösten,
ihr habt nicht zuviel Zeit.
Lasst modern den Verwesten,
das Leben ist am grössten,
es steht nicht mehr bereit.
Lasst euch nicht verführen
zu Fron und Ausgezehr.
Was kann euch Angst noch rühren,
ihr sterbt mit allen Tieren
und es kommt nichts nachher.
Vertaling:
Laat je niet bedriegen, het leven stelt maar weinig voor.
Slurp ervan met volle teugen, want je zult het niet leuk vinden, wanneer je het moet achterlaten.
Ga niet in op wat men je als troost aanbiedt, daar heb je te weinig tijd voor.
Laat de doden maar wegrotten.
Want het leven is het belangrijkst, en zij hebben er niets meer aan.
Laat je niet verleiden om al die moeite en inspanningen te doen.
Waarom zou je angstig zijn?
Je sterft - zoals alle dieren - en daarna komt er niets meer!
The difference between a Miracle and a Fact is exactly the difference
between a mermaid and a seal.
-- Mark Twain
De 'rijke' landen met hun arsenaal aan oorlogwapens en nucleaire wapens zijn de 'sterksten' niets te maken met 'aanpassen' om te overleven.
)
)