Vroeg Middeleeuwsche vertelling:
'Spieghel der Minne'
Het verhaal wordt voorgesteld als een droom in een Meinacht.
In dien 'oversoeten tijd der minne' is de dichter uitgegaan in de
frisse natuur,tot hij bij een 'vergier'(boomgaard) komt,geheel omringd
met hoge muren,waarop figuren en beelden staan,Haettie,Felheit,
Dorperheit,Girecheit,Vrecheit,Nidecheit,Serecheit,Outheit,door den
alles veterenden tijd versuft,Papelardie,Armoede.Bij zijn aankloppen
wordt hem de deur geopend door een schone maagd,Ledicheit,die
hem naar een plein voert in een wonderbaarlijke natuur,waar de
heer Deduut de leiding heeft,met Bliscap en Hoveschede.Ook de
god der Minne is daar,met zijn dienaar Suete Anesien,die twee bogen
draagt met vijf pijlen voor elk,en een heel gezelschap:Schoonheit,
Rijcheit,Meltheit,Vriheit,Hoversheit,met hun knapen en ridders.
Wat een genoegen beleeft de minnaar aan dien dans en aan dat
hoofsche minnespel!
Dan verder gaande,gevolgd door den god Minne,die zijn gouden
boog gespannen houdt als een jager die het wild nazit,komt hij bij
een fontein onder een pijnboom.Daarin was het,dat Narcius eens
verdronk,als straf van den minnegod,om zijn ontrouw aan Echo.
In 's waters 'sorgeliken spegel' der Minne,waarin Cupido zijn zaad
gestrooid had,ziet hij den geheelen vergier(boomgaard) wonderbaar
weerkaatst,en in 't bijzonder een 'uter maten scone rosier' met een
haag er om.
Hij gaat er op af,en onder al de mooie rozeknoppen wil hij er de
mooiste plukken.Daar schiet de liefdegod op hem zijn vijf pijlen af:
Schoenheit,Simpelheit,Hovescheit,Geselscap en Goet Gelaet;en
maakt hem tot zijn vazal,ja doet zijn hart op slot,zodat het niemand
anders meer kan toebehoren.
In een lang onderricht wijdt de god der Minne hem nu,volgens
Ovidius,in de liefde in,deelt hem zijn verplichtingen mede,met de
beproevingen en de vreugden,het kwaad en het goed der liefde,
en gaat dan heen.
Quade Tonge en Jalosie vervolgen hem,terwijl Edelheit en
Ontfarmicheit voor hem pleiten.Als de minnaar op raad van zijn
vriend Amys eindelijk door Suet Ontfaen de nu heerlijk ontloken
knop mag kussen,laat Jalosie om de rozelaar een hele burcht
bouwen,en sluit er Suet Ontfaen in op.
Redene komt den wanhopigen minnaar troosten en hem de liefde
ontraden,met een lange verhandeling over de liefde,en de
verschillende soorten er van,over de begeerlijkheden en de harts-
tochten,alsmede over de wankelbare Avonture,met een uitstalling
van geleerdheid,van spreuken en voorbeelden uit de Oudheid,van
een wereldwijsheid,die den hoofschen minnaar door haar nuchterheid
tenslotte verontwaardigt en steeds meer verbittert.
Hij keert dan terug tot zijn vriend,die hem goeden raad geeft,wereld-
wijs en soms vrij cynisch,hoe te handelen met Quade Tonge,met
Jalosie en anderen,om dapper de Rose te plukken 'daar si staet in den
rosiere';de veiligste weg is die van Te Veel Geven,maar daartoe moet
men in de gunst van Rijcheit staan.
Suete Gepeins en Goelec Spreken komen terug tot de minnaar,die het
pad Te Vele Geven wil beproeven,maar door Rijcheit,met een nieuw
sermoen over 'Ermoede die dat utegaen heeft' verhinderd wordt.
Hij zal dan Quade Tonge gaan vleien.Daar verschijnt hem nu weer de
god der Minne,die hem als penitentie voor zijn luisteren naar Redene
het opzeggen van zijn tien geboden oplegt,en zijn volk oproept om de
burcht te bestormen.
Hij houdt een lange toespraak;reeds heeft hij Tibullus,Gallus,Catullus
en Ovidius verloren;nu moet Suet Ontfaen gered worden,en mede zijn
trouwe dienaar.Daar verschijnen ook Valsch Gelaet en Bedect Wesen:
Valsch Gelaet houdt een lange cynische rede over hare macht in de
wereld.
Bij den aanval doden Valsch Gelaet als pelgrim en Bedect Wesen als
begijn gekleed Quade Tonge en komen met Hovescheit en Sotte
Meltheit bij de oude Quene,die Suet Ontfaen bewaakt.Als nu de
minnaar tot Suet Ontfaen wordt toegelaten en de roos wil plukken,
komen weer Dangier en Vrese met Scamelheit toegesneld.
Een worsteling volgt:van Dangier tegen Vriheit,die,op het punt te
bezwijken,door Ontfermicheit wordt bijgestaan,waarna Scamelheit
Dangier ter hulp komt,doch door de Wale Helen overwonnen wordt;
Vrese komt er tussen,die Wale Helen neervelt,Coenheit verslaat,
doch door Sekerheit in bedwang gehouden wordt.
Ongerust over de afloop bidt god der Minne om een wapenstilstand
en laat intussen zijn moeder,Venus,ontbieden,te Chiserone,waar ze
hof houdt met haar vriend Adonijs.Venus steekt zelf de burcht in
brand.De laatste verdedigers vluchten.Op verzoek van Hovescheit,
Vriheit en Ontfermicheit onthaalt Suet Ontfaen de minaar,die de
roos mag plukken.
-Bron 'Geschiedenis van de Letterkunde der Nederlanden' deel 1 en 2,
onder redactie van Prof.Dr.F.Bauer,Dr.A.Van Duinkerken,Prof.Dr.
J.Van Mierlo,Prof.Dr.G.S.Overdiep,Prof.Dr. E.Rombauts,Prof.Dr.
A.Vermeylen,Prof.Dr.C.G.N.De Vooys,Prof.Dr.J.Wille.
To be or not to be,that's the question
Niemands meester,niemands knecht
Niemands meester,niemands knecht




.

Morgenstern en Herman


