De V.A.R.
Sedert enige jaren zien we meer en meer de V.A.R aanwezig op belangrijke voetbalwedstrijden. VAR is een Engels letterwoord dat staat voor Video Assist Referee. Dit betekent een scheidsrechter bijgestaan met video-apparatuur. Persoonlijk zou ik “Assist” liever als “Assisted” gelezen hebben omdat dit me hier eerder als voltooid deelwoord overkomt, maar goed, dat laten we passeren want we zijn geen mierenneukers. Dit laten we aan anderen over.
Maar het werd hoog tijd dat de VAR er eindelijk is gekomen want zoals het vroeger ging, zo kon het niet meer. Het is goed dat men tot het besef is gekomen dat voetbal niet zomaar een spelletje is. Vroeger dachten we dat. Zeker toen we nog kinderen waren. De spelregels waren eenvoudig : de bal in het doel van de tegenstrever zien te shotten, niet met de handen aanraken, behalve dan de doelman. Deze laatste mocht dat wel en die maakte daar dankbaar gebruik van. Hij mocht ook de bal na een interventie met beide handen weg kieperen. Vandaar zijn naam : de kieper, vanwege dat weg kieperen. We gebruikten ook de Engelse terminologie hoewel de betekenis ervan ons nog totaal ontging. We schreeuwden al eens Ofsaaait !!! wanneer de tegenstrever een doelpunt scoorde. We wisten niet precies wat dat betekende maar we hadden wel al ondervonden dat wanneer je zoiets lang en hard genoeg bleef schreeuwen, het doelpunt wel eens werd afgekeurd. Altijd mooi meegenomen. Zo ging dat toen.
Later, toen we wat ouder waren, gingen we al eens naar een echte match kijken met een echte scheidsrechter en twee lijnrechters. Toen werd het duidelijk dat “ofsaaait” of het Engelse “off-side”, buitenspel betekent. Maar hoe dat juist in mekaar zat bleek nog altijd wat mysterieus. De procedure van het verwerken ervan bleek simpel : vlagje omhoog door de grensrechter, ook wel eens de “linnekesman” genoemd met als gevolg het fluitje van de scheidsrechter. De bal werd stil gelegd en het spel kon hervat worden in de tegenovergestelde richting. Maar wat de oorzaak van dit alles was, dat wisten we niet.
Blijkbaar was dit ook niet altijd geheel duidelijk voor de spelers op het terrein want heel dikwijls ontstonden er felle discussies onder hen en ook gericht tegen de referees. In eerste instantie heeft men dan getracht aan dit euvel te verhelpen door er nog een vierde scheidsrechter aan toe te voegen ; aan een VAR werd nog niet gedacht. Ook technisch stond men nog niet zo ver. Maar mettertijd kwamen meer en meer vernieuwingen om de hoek kijken. Het in gebruik nemen van gele en rode kaarten was een goede uitvinding. Er kwamen ballenjongens -meisjes tevoorschijn ; er werd iemand aangesteld om de vervangingen aan te duiden met de hulp van oplichtende bordjes. Heel dikwijls heette de vervangspeler Hublot. Moet een veel voorkomende naam in de voetbalwereld zijn want hij daagt zowat overal op. Misschien zoals de Planckaerts in het wielrennen.
Eén keer schrok ik even door een recente vernieuwing bij de scheidsrechter. Na een ongeoorloofde tackle door een verdediger zag ik de arbiter naar zijn broeksriem tasten en naar een voorwerp grijpen. Ik dacht dat het een pistool was ! Mijn hart stond stil ! Maar het bleek slechts scheerzeep te zijn. Een hele opluchting toen bleek dat dit was om een lijn te trekken waarachter de ploeg moest gaan plaatsnemen.
Maar al deze verbeteringen vallen in het niets bij het in gebruik nemen van de VAR. Hier krijgen we te maken met het betere werk. Gedaan met dat gerommel in de marge. Hier heerst de ernst. Zo staat de “R” van VAR voor “referee” (enkelvoud dus). Dit is op zichzelf al een understatement want het gaat over drie personen. Zij bevinden zich niet op of naast het veld maar ergens in een bunker in Neerpede, dikwijls meer dan honderd kilometer van het gebeuren. Volledig geïsoleerd dus. Afgesloten van de buitenwereld tegen mogelijke beïnvloeding van derden. Net zoals de kardinalen in de Sixtijnse kapel bij de pausverkiezing. En net zoals die kardinalen zijn ze gekleed in hun ambtskledij : ze dragen het scheidsrechteruniform. Zij volgen de match via een tiental televisieschermen. Eén persoon kan dit onmogelijk monitoren, vandaar dat ze met hun drieën zijn. Hun taak bestaat erin om te oordelen over betwiste fases. Bijvoorbeeld bij handspel. Dit vraagt een woordje uitleg.
Handspel betekent niet alleen het aanraken van de bal met de hand maar ook met de arm. En daar wringt het schoentje. Waar eindigt de arm en waar begint de schouder ? Anatomen zijn het niet helemaal eens over de precieze grens. Weliswaar is men duidelijk over de onderarm : op de onderarm is het altijd handspel maar wat de bovenarm betreft, daar schieten anatomen tekort en daar oordeelt dan de VAR. Waarop hun uiteindelijke beslissing gebaseerd is kunnen we onmogelijk weten. We weten wel dat zij het beeld van de betwiste fase kunnen bevriezen op een van de schermen, het dan uitvergroten, uitprinten en dan de meetlat bovenhalen. Na enige tijd valt dan de beslissing en die is dan onherroepelijk. Leken zoals wij moeten beseffen dat we hier te doen hebben met specialisten in het vak die van een zekere status van onfeilbaarheid genieten. Wie zijn wij om de juistheid van hun uitspraak in twijfel te durven trekken ?
Maar genoeg over handspel. Dit is klein bier vergeleken met buitenspel. Andere peper ! Hier betreden we het domein van de Hogere Meetkunde. Vroeger was dit vrij eenvoudig : een aanvaller stond duidelijk vóór de verdediger op het ogenblik dat de bal in zijn richting vertrok en de vlag ging omhoog, het fluitje klonk en de kous was af. Leek kinderspel. En dat was het ook : een spel. Nu men meer is gaan beseffen dat voetbal niet zomaar een spelletje is maar bloedige ernst waar internationale hoge financiële belangen mee gemoeid zijn werd het dringend tijd om de VAR hierbij te betrekken.
Prangende eerste vraag : moet een aanvaller VOLLEDIG buiten spel staan om bevlagd en afgefloten te worden of is een gedeelte van zijn lijf al voldoende ? Een lichaamsdeel misschien ? En zo ja, van welke omvang ? Een been ? Een voet ? Een teen ? Een vinger ?
Houdende van duidelijkheid heeft de VAR beslist om ALLES in rekening te houden. Een te lange vingernagel is voldoende om buitenspel te beslissen. Eén keer heeft zich een probleem voorgedaan bij het aanschouwen van een betwiste fase. Na stevig onderzoek op het uitvergroot beeld en na consultatie met de hulp van de noodzakelijke microscoop werd vastgesteld dat net na de meetkundige buitenspellijn er iets afkomstig zou kunnen zijn van desbetreffende aanvaller. Niet zéér duidelijk wàt precies maar toch een onderzoek waard. De bijgeroepen laborant kwam tot de conclusie dat dit vochtdruppels waren. Hij kon niet met zekerheid zeggen of dit een zweetdruppel of gecondenseerde ademhalingswasem was. Hoe dan ook, de match werd even stilgelegd ter consultatie. Om uit onenigheid te geraken werd dan unaniem beslist om gassen niet in rekening te nemen. Ook lijfgeur werd niet weerhouden. Want blijkbaar is dit ook te zien met gesofistikeerde toestellen.
Ik zou willen besluiten met de conclusie : Ja, de VAR zorgt misschien voor vele onderbrekingen tijdens een voetbalwedstrijd. Een klein ongemakje dat ik er graag bijneem. Want laten we duidelijk wezen : voetbal is niet zomaar een spel ; het is fenomeen dat wereldomvattend is en dat niet overgelaten kan worden aan de meute die er naar kijkt. Zoals ondergetekende die altijd gedacht had dat dit volksamusement was. Hij heeft het wéér niet goed begrepen. Hier is ernst nodig. En wie anders denkt over de VAR is een muggenzifter, een spijkerzoeker op laag water, een mierenneuker.
Sedert enige jaren zien we meer en meer de V.A.R aanwezig op belangrijke voetbalwedstrijden. VAR is een Engels letterwoord dat staat voor Video Assist Referee. Dit betekent een scheidsrechter bijgestaan met video-apparatuur. Persoonlijk zou ik “Assist” liever als “Assisted” gelezen hebben omdat dit me hier eerder als voltooid deelwoord overkomt, maar goed, dat laten we passeren want we zijn geen mierenneukers. Dit laten we aan anderen over.
Maar het werd hoog tijd dat de VAR er eindelijk is gekomen want zoals het vroeger ging, zo kon het niet meer. Het is goed dat men tot het besef is gekomen dat voetbal niet zomaar een spelletje is. Vroeger dachten we dat. Zeker toen we nog kinderen waren. De spelregels waren eenvoudig : de bal in het doel van de tegenstrever zien te shotten, niet met de handen aanraken, behalve dan de doelman. Deze laatste mocht dat wel en die maakte daar dankbaar gebruik van. Hij mocht ook de bal na een interventie met beide handen weg kieperen. Vandaar zijn naam : de kieper, vanwege dat weg kieperen. We gebruikten ook de Engelse terminologie hoewel de betekenis ervan ons nog totaal ontging. We schreeuwden al eens Ofsaaait !!! wanneer de tegenstrever een doelpunt scoorde. We wisten niet precies wat dat betekende maar we hadden wel al ondervonden dat wanneer je zoiets lang en hard genoeg bleef schreeuwen, het doelpunt wel eens werd afgekeurd. Altijd mooi meegenomen. Zo ging dat toen.
Later, toen we wat ouder waren, gingen we al eens naar een echte match kijken met een echte scheidsrechter en twee lijnrechters. Toen werd het duidelijk dat “ofsaaait” of het Engelse “off-side”, buitenspel betekent. Maar hoe dat juist in mekaar zat bleek nog altijd wat mysterieus. De procedure van het verwerken ervan bleek simpel : vlagje omhoog door de grensrechter, ook wel eens de “linnekesman” genoemd met als gevolg het fluitje van de scheidsrechter. De bal werd stil gelegd en het spel kon hervat worden in de tegenovergestelde richting. Maar wat de oorzaak van dit alles was, dat wisten we niet.
Blijkbaar was dit ook niet altijd geheel duidelijk voor de spelers op het terrein want heel dikwijls ontstonden er felle discussies onder hen en ook gericht tegen de referees. In eerste instantie heeft men dan getracht aan dit euvel te verhelpen door er nog een vierde scheidsrechter aan toe te voegen ; aan een VAR werd nog niet gedacht. Ook technisch stond men nog niet zo ver. Maar mettertijd kwamen meer en meer vernieuwingen om de hoek kijken. Het in gebruik nemen van gele en rode kaarten was een goede uitvinding. Er kwamen ballenjongens -meisjes tevoorschijn ; er werd iemand aangesteld om de vervangingen aan te duiden met de hulp van oplichtende bordjes. Heel dikwijls heette de vervangspeler Hublot. Moet een veel voorkomende naam in de voetbalwereld zijn want hij daagt zowat overal op. Misschien zoals de Planckaerts in het wielrennen.
Eén keer schrok ik even door een recente vernieuwing bij de scheidsrechter. Na een ongeoorloofde tackle door een verdediger zag ik de arbiter naar zijn broeksriem tasten en naar een voorwerp grijpen. Ik dacht dat het een pistool was ! Mijn hart stond stil ! Maar het bleek slechts scheerzeep te zijn. Een hele opluchting toen bleek dat dit was om een lijn te trekken waarachter de ploeg moest gaan plaatsnemen.
Maar al deze verbeteringen vallen in het niets bij het in gebruik nemen van de VAR. Hier krijgen we te maken met het betere werk. Gedaan met dat gerommel in de marge. Hier heerst de ernst. Zo staat de “R” van VAR voor “referee” (enkelvoud dus). Dit is op zichzelf al een understatement want het gaat over drie personen. Zij bevinden zich niet op of naast het veld maar ergens in een bunker in Neerpede, dikwijls meer dan honderd kilometer van het gebeuren. Volledig geïsoleerd dus. Afgesloten van de buitenwereld tegen mogelijke beïnvloeding van derden. Net zoals de kardinalen in de Sixtijnse kapel bij de pausverkiezing. En net zoals die kardinalen zijn ze gekleed in hun ambtskledij : ze dragen het scheidsrechteruniform. Zij volgen de match via een tiental televisieschermen. Eén persoon kan dit onmogelijk monitoren, vandaar dat ze met hun drieën zijn. Hun taak bestaat erin om te oordelen over betwiste fases. Bijvoorbeeld bij handspel. Dit vraagt een woordje uitleg.
Handspel betekent niet alleen het aanraken van de bal met de hand maar ook met de arm. En daar wringt het schoentje. Waar eindigt de arm en waar begint de schouder ? Anatomen zijn het niet helemaal eens over de precieze grens. Weliswaar is men duidelijk over de onderarm : op de onderarm is het altijd handspel maar wat de bovenarm betreft, daar schieten anatomen tekort en daar oordeelt dan de VAR. Waarop hun uiteindelijke beslissing gebaseerd is kunnen we onmogelijk weten. We weten wel dat zij het beeld van de betwiste fase kunnen bevriezen op een van de schermen, het dan uitvergroten, uitprinten en dan de meetlat bovenhalen. Na enige tijd valt dan de beslissing en die is dan onherroepelijk. Leken zoals wij moeten beseffen dat we hier te doen hebben met specialisten in het vak die van een zekere status van onfeilbaarheid genieten. Wie zijn wij om de juistheid van hun uitspraak in twijfel te durven trekken ?
Maar genoeg over handspel. Dit is klein bier vergeleken met buitenspel. Andere peper ! Hier betreden we het domein van de Hogere Meetkunde. Vroeger was dit vrij eenvoudig : een aanvaller stond duidelijk vóór de verdediger op het ogenblik dat de bal in zijn richting vertrok en de vlag ging omhoog, het fluitje klonk en de kous was af. Leek kinderspel. En dat was het ook : een spel. Nu men meer is gaan beseffen dat voetbal niet zomaar een spelletje is maar bloedige ernst waar internationale hoge financiële belangen mee gemoeid zijn werd het dringend tijd om de VAR hierbij te betrekken.
Prangende eerste vraag : moet een aanvaller VOLLEDIG buiten spel staan om bevlagd en afgefloten te worden of is een gedeelte van zijn lijf al voldoende ? Een lichaamsdeel misschien ? En zo ja, van welke omvang ? Een been ? Een voet ? Een teen ? Een vinger ?
Houdende van duidelijkheid heeft de VAR beslist om ALLES in rekening te houden. Een te lange vingernagel is voldoende om buitenspel te beslissen. Eén keer heeft zich een probleem voorgedaan bij het aanschouwen van een betwiste fase. Na stevig onderzoek op het uitvergroot beeld en na consultatie met de hulp van de noodzakelijke microscoop werd vastgesteld dat net na de meetkundige buitenspellijn er iets afkomstig zou kunnen zijn van desbetreffende aanvaller. Niet zéér duidelijk wàt precies maar toch een onderzoek waard. De bijgeroepen laborant kwam tot de conclusie dat dit vochtdruppels waren. Hij kon niet met zekerheid zeggen of dit een zweetdruppel of gecondenseerde ademhalingswasem was. Hoe dan ook, de match werd even stilgelegd ter consultatie. Om uit onenigheid te geraken werd dan unaniem beslist om gassen niet in rekening te nemen. Ook lijfgeur werd niet weerhouden. Want blijkbaar is dit ook te zien met gesofistikeerde toestellen.
Ik zou willen besluiten met de conclusie : Ja, de VAR zorgt misschien voor vele onderbrekingen tijdens een voetbalwedstrijd. Een klein ongemakje dat ik er graag bijneem. Want laten we duidelijk wezen : voetbal is niet zomaar een spel ; het is fenomeen dat wereldomvattend is en dat niet overgelaten kan worden aan de meute die er naar kijkt. Zoals ondergetekende die altijd gedacht had dat dit volksamusement was. Hij heeft het wéér niet goed begrepen. Hier is ernst nodig. En wie anders denkt over de VAR is een muggenzifter, een spijkerzoeker op laag water, een mierenneuker.