Hoewel Belgen opvallend kritisch zijn wanneer ze in de spiegel kijken, zijn ze veel milder over hun uiterlijk in verhouding tot hun leeftijd. Maar liefst 90% vindt dat ze er goed uitziet voor de eigen leeftijd. Tegelijk ziet 71% in de spiegel vooral dingen die ze niet mooi vinden. Dat blijkt uit onderzoek van X²O Badkamers bij ruim duizend Belgen.
Spiegelbeeld beïnvloedt gemoedstoestand
Voor de meeste Belgen (66%) heeft het spiegelbeeld invloed op hoe zij zich voelen. Een blik in de spiegel kan al voldoende zijn om de gemoedstoestand te beïnvloeden, bijvoorbeeld tijdens de ochtendroutine.
Klinisch ontwikkelingspsycholoog Lore Vankerckhoven legt uit dat mensen vaak een redelijk of zelfs positief algemeen zelfbeeld hebben. Toch gaat de aandacht in de spiegel snel naar vermeende imperfecties. “Zo’n spiegelmoment kan tijdelijk invloed hebben op stemming en zelfwaardering. Hoe we ons verhouden ten opzichte van ons lichaam is namelijk fundamenteel voor ons welzijn. Bij sommige mensen blijft dit gevoel zelfs langer hangen, zeker wanneer iemand al gevoelig is voor onzekerheid of stress.”
Meerderheid vergelijkt uiterlijk met anderen
Ook sociale vergelijking speelt een belangrijke rol in hoe Belgen naar zichzelf kijken. 60% zegt het eigen uiterlijk te vergelijken met dat van anderen, zoals vrienden of familie.
Dat is volgens Vankerckhoven een natuurlijk proces. “Mensen bekijken zichzelf zelden in een vacuüm: sociale vergelijking zit ingebakken in menselijk gedrag. We spiegelen ons bewust en onbewust aan anderen om onze eigenwaarde te bepalen en onze identiteit te vormen. De ander is daarbij nodig om een ‘ik’ te kunnen ontwikkelen.”
Positiever over uiterlijk in relatie tot leeftijd
Hoewel Belgen kritisch zijn voor zichzelf in de spiegel, zijn zij milder wanneer het gaat om hun uiterlijk in verhouding tot hun leeftijd. Maar liefst 90% vindt dat zij er goed uitzien voor hun leeftijd. Zo vertelt een respondent: “Als ik in de spiegel kijk, vind ik dat ik er nog goed uitzie als 81-jarige. Ook andere mensen schatten me jonger.”
Volgens Vankerckhoven toont dit aan dat het zelfbeeld uit verschillende lagen bestaat. “Spiegelmomenten zijn vaak emotionele micro-momenten waarin het algemene zelfbeeld tijdelijk onder druk kan komen te staan. Sociale vergelijking bepaalt mee hoe kritisch of mild mensen zichzelf op dat moment beoordelen. Het gaat dus niet alleen om hoe iemand eruitziet, maar vooral om hoe die persoon zichzelf interpreteert binnen een bredere sociale context.”