Vroeger trouwden we voor het leven, ook al was het geen goed huwelijk. Maar de voorbije jaren volgen ook de 55+ers steeds vaker het voorbeeld van jongeren door toch nog te scheiden. Wat zijn de redenen, en de gevolgen, van deze 'grijze' echtscheidingsgolf?

Steeds meer 'grijze' echtscheidingen

Niemand zal wellicht trouwen met de gedachte ooit te scheiden. Jongeren doen dit steeds vaker, en intussen zijn ook de ouderen aan een 'inhaalbeweging toe. Een trend die sommigen betreuren, maar het is anderzijds het bewijs dat de 55+ers van nu niet meer lijken op de generatie van hun ouders. Ze willen nog van het leven genieten, en daar hoort een ongelukkige relatie steeds minder bij.

Voor het gemak zullen we in dit artikel de term 'senioren' en 'ouderen' gebruiken, maar dat houdt geen enkel waardeoordeel in. 'Met een 'senior' en een 'oudere' bedoelen we gewoon iemand die qua leeftijd niet meer jong is, maar dit wellicht nog altijd een goed gevuld leven leidt... Het zijn termen die eigenlijk eerder een eretitel zouden moeten zijn.

Het aantal echtscheidingen bij 55+ers is in België de afgelopen jaren gestaag toegenomen. Zo is het aantal echtscheidingen in deze leeftijdsgroep gestegen van 5.907 in 2005 naar intussen meer dan 10.000, zowat een verdubbeling. Deze trend is ook te zien bij 65-plussers.

Oorzaken

Dit zijn de naakte cijfers. Deze evolutie is al een tijdje aan de gang, en heeft uiteraard te maken met de veranderende maatschappij. 

Ouderen blijven langer actief

Een mogelijke oorzaak van deze toename is dat ouderen langer actief blijven. Ze hebben nog een actief sociaal leven en hebben vaak meer mogelijkheden om nieuwe mensen te ontmoeten. Dit kan ertoe leiden dat mensen hun relatie opnieuw evalueren en besluiten om uit elkaar te gaan als ze het gevoel hebben dat ze niet langer gelukkig zijn in hun relatie.

Soms leven de twee partners in een relatie op een andere snelheid. De ene wil nog allerlei dingen doen, de andere heeft het liever wat rustiger. De interesses kunnen sterk uit elkaar lopen, wat een reden tot een scheiding kan zijn.

We komen meer op voor onszelf

Een andere mogelijke oorzaak is dat mensen tegenwoordig meer geneigd zijn om voor zichzelf op te komen en hun eigen geluk en welzijn als prioriteit te stellen. Dit kan betekenen dat mensen eerder geneigd zijn om een einde te maken aan een ongelukkige relatie, ook als ze al lang bij elkaar zijn.

Vrouwen worden financieel onafhankelijk(er)

Bovendien kan de toename van het aantal echtscheidingen bij 55+ers worden verklaard door de groeiende financiële onafhankelijkheid van vrouwen. Vrouwen zijn vaak minder afhankelijk van hun partner voor financiële steun dan in het verleden, waardoor ze meer keuzevrijheid hebben om al dan niet in een huwelijk te blijven.

Veel vrouwen hadden in het verleden minder kansen op de arbeidsmarkt dan mannen, bijvoorbeeld doordat ze voor het huishouden en de kinderen moesten zorgen. Hierdoor waren ze vaak minder goed opgeleid en hadden ze minder werkervaring dan mannen van dezelfde leeftijd. Dit leidde er vaak toe dat oudere vrouwen financieel kwetsbaarder waren dan mannen.

Steeds meer vrouwen legden zich daar niet bij neer en wilden zichzelf ondersteunen, ook financieel. Ze wilden niet afhankelijk zijn van hun partner of kinderen, en hadden de wens om ook op latere leeftijd nog actief te zijn en bij te dragen aan de maatschappij. Dit door bijvoorbeeld het opzetten van een eigen bedrijf, het starten van een carrière in de dienstverlenende sector of het opbouwen van een eigen vermogen.

Financieel onafhankelijk zijn brengt veel voordelen met zich mee. Zo hebben deze vrouwen meer controle over hun eigen leven, kunnen ze financiële beslissingen nemen zonder rekening te hoeven houden met de mening van anderen en zijn ze beter in staat om voor zichzelf op te komen. Daarnaast biedt het ook meer keuzevrijheid en flexibiliteit in het dagelijks leven, bijvoorbeeld wat betreft de keuze om te blijven werken na de pensioengerechtigde leeftijd of om te blijven reizen. Of een einde te maken aan relatie waarin ze zich niet gelukkig meer voelen.

Het toenemend aantal echtscheidingen bij 55+ers in België is een belangrijke trend die de aandacht verdient. Hoewel er verschillende oorzaken kunnen zijn, is het belangrijk om te erkennen dat deze veranderingen een aanzienlijke invloed kunnen hebben op het leven van de betrokkenen.

Valkuilen

Echtscheiding op latere leeftijd kan een uitdagende en emotionele tijd zijn. Bij een echtscheiding op latere leeftijd zijn er verschillende zaken waar senioren extra aandacht aan moeten besteden. Hieronder volgen enkele belangrijke aandachtspunten:

Financiële gevolgen

Echtscheiding kan financiële gevolgen hebben, vooral voor senioren die mogelijk minder financiële middelen hebben dan in hun jongere jaren. Het is daarom belangrijk om na te gaan hoe de verdeling van bezittingen en schulden zal gebeuren en of er alimentatie moet worden betaald. Indien nodig, kan men hiervoor beroep doen op een advocaat of financieel adviseur.

Pensioen

Bij een echtscheiding kan ook het pensioen in het gedrang komen. Zo kan bijvoorbeeld een deel van het pensioen van de ene partner moeten worden overgedragen aan de andere. Het is dus belangrijk om hier rekening mee te houden bij de verdeling van bezittingen en schulden.

Gezondheid

Echtscheiding op latere leeftijd kan een grote impact hebben op de gezondheid, zowel mentaal als fysiek. Het is daarom belangrijk om voldoende ondersteuning te zoeken bij vrienden, familie, professionele hulpverleners, enzovoort.

Wonen

Bij een echtscheiding moet ook de huisvesting worden bekeken. Indien men alleen gaat wonen, kan het nodig zijn om te verhuizen naar een andere woning. Als de woning eigendom is, kan het verdelen van het eigendom ook een punt zijn waar aandacht aan besteed moet worden.

Juridische aspecten

Een echtscheiding gaat gepaard met verschillende juridische aspecten, zoals bijvoorbeeld het opstellen van een echtscheidingsconvenant en/of het aanvragen van alimentatie. Het is belangrijk om hierbij voldoende juridische ondersteuning te hebben en eventueel een advocaat te raadplegen.

Emotionele aspecten

Een echtscheiding kan een emotionele tijd zijn. Het is daarom belangrijk om voldoende aandacht te besteden aan de emotionele gezondheid en bijvoorbeeld te zoeken naar ondersteuning bij een psycholoog of therapeut.

Samengevat: een echtscheiding kan een grote impact hebben op senioren en het is belangrijk om voldoende aandacht te besteden aan alle aspecten van een scheiding, inclusief de financiële, juridische en emotionele aspecten. Het is daarbij belangrijk om voldoende professionele hulp te zoeken indien nodig, zoals een advocaat, financieel adviseur of psycholoog.