50-plussers vormen binnenkort de meerderheid

Een vaak gehoorde klacht: de specifieke noden van de 50-plussers worden onvoldoende opgevolgd door de politici. Kortzichtig, want de generaties geboren voor 1967 vormen binnen enkele jaren de meerderheid van onze bevolking.

Heb je ook het gevoel dat je in de kou blijft staan?

Ben je zelf een 50-plusser (of ben je van nabij betrokken bij deze leeftijdsgroep?) dan ben je wellicht niet ongevoelig voor de klacht dat deze bevolkingsgroep onvoldoende aan bod komt. Seniorennet krijgt via verschillende kanalen (onder meer de website en de nieuwsbrief) regelmatig reacties waarin dit wordt aangeklaagd. 

Een te laag pensioen, onvoldoende compensatiemaatregelen om de stijgende energiefactuur het hoofd te bieden, de stijgende prijzen voor de huur of de aankoop van een woning, de rust- en verzorgingsinstellingen die onbetaalbaar dreigen te worden, de te lage financiële tegemoetkomingen in de stijgende kosten voor verzorging: het zijn maar enkele van de klachten waarmee een groeiend deel van onze bevolking mee te kampen krijgt.

Onvoldoende vertegenwoordigd in de politiek'

Uit de vele reacties die onze redactie binnenkrijgt kunnen we afleiden dat steeds meer 50-plussers zich onvoldoende vertegenwoordigd voelen door de politiek. Een greep uit jullie verzuchtingen:

Freddy (57): 'Ik moet nog zeven jaar werken voor ik pensioen kan, maar kijk daar niet naar uit. Niet omdat ik zo graag werk, maar omdat mijn pensioen onvoldoende zal zijn om alle kosten te dekken. Maar op dat vlak blijven de politici oorverdovend stil. Hoe zal ik dan alle kosten blijven betalen? Ik heb geen goed gespijsde spaarrekening en de zorg voor mijn zieke vrouw zorgt voor bijkomende kosten.'

Gerard (64): 'Ik ben geen klager. Mijn vrouw en ik hebben een goed pensioen, en we zijn zeker geen verspillers. Maar vroeger kwamen we goed rond en hadden we elke maand wat over dat we aan de kinderen en kleinkinderen konden besteden, nu moeten we goed opletten om rond te komen. Is dat de dank om een heel leven hard te werken? Als ik politici daarover aanspreek, geven ze niet thuis.'

Johanna (67): 'Ik woon naast een bekend politicus van een regeringspartij wiens naam ik niet ga noemen. Ik klamp hem altijd weer aan om hem over de stijgende energieprijzen aan te spreken. Eerst probeerde hij nog te antwoorden, maar hij staat duidelijk machteloos. Hij probeert mij nu zelfs te mijden.'

Waarom luisteren de politiekers niet naar ons? We zijn misschien oud, maar niet stom. Er zijn steeds meer senioren, en dat is dus gewoon niet verstandig van de politici. In het stemhokje zullen ze steeds meer rekening met ons moeten houden. (Paul, 71)

De groep 50-plussers wordt steeds talrijker

Paul heeft gelijk: er zijn steeds meer 50-plussers, en binnen enkele jaren vormen ze zelfs de meerderheid van de bevolking.

De wensen en noden van de 50-plussers negeren is om verschillende redenen kortzichtig en stom. Politici zullen deze stemmen steeds meer nodig hebben, en ook de marketing kan maar beter op deze bevolkingsgroep inzetten. Want de 50-plussers zijn gemiddeld veel rijker dan jongeren. 

Maar hoog tijd nu dat we naar de officiële cijfers kijken. Die geven duidelijk aan dat de bevolking steeds ouder wordt.

Leeftijdsopbouw

Bron: wikipedia

Bevolking naar leeftijd en geslacht

Onderstaande cijfers zijn afkomstig van Statistiek Vlaanderen, gepubliceerd op 19 juli 2022 .Ze geven een duidelijk beeld van onze bevolking, die duidelijk grijzer wordt.

Vlaamse leeftijdspiramide: zware top en smalle basis

De bevolkingspiramide van het Vlaamse Gewest vertoonde in 2022 het profiel van een verouderde bevolking met een zware top en een smalle basis.

De groep van 55- tot 59-jarigen is de grootste leeftijdsgroep in de bevolking.. Het betreft hier mannen en vrouwen geboren tussen 1962 en 1966, topjaren van de babyboom. Deze generatie is momenteel nog grotendeels aan het werk, maar zal tussen nu en tien jaar massaal op pensioen gaan.

Dit zal duidelijke gevolgen hebben wat de financiële middelen betreft. De huidige kosten en inflatie in acht genomen ziet het ernaar uit dat het pensioen van de leeftijdsgroep tussen 55 en 59 jaar onvoldoende zal zijn om in de dagelijkse behoeften te voorzien.

De leeftijdsgroep van honderdjarigen aan de top telt meer dan 1.400 leden. De bredere leeftijdsgroep van 85-plussers staat voor 3,2% van de totale bevolking.

De leeftijdsgroep van min-5-jarigen aan de basis is kleiner dan de leeftijdsgroep van 5- tot 9-jarigen. Die krimp verwijst naar het dalend aantal geboorten in recente jaren.

Globaal waren er begin 2022 in het Vlaamse Gewest meer vrouwen dan mannen: 102 vrouwen tegen 100 mannen. Bij de oudere bevolking was het overwicht van vrouwen veel groter. Er waren 120 vrouwen tegen 100 mannen onder de 65-plussers, 183 vrouwen tegen 100 mannen onder de 85-plussers en 458 vrouwen tegen 100 mannen onder de honderdjarigen.

Vlaamse bevolking vergrijst: 1 op 5 is 65-plusser

Kijken we naar de leeftijdsgroep van de 65-plussers dan merken we ook hier een duidelijke toename. Sinds 2000 nam het aandeel van de bevolking van 65 jaar of ouder toe: van 17% in 2000 over 18% in 2010 naar 21% in 2022.

Het aandeel jonger dan 18 jaar daalde van 21% in 2000 naar 19% in 2022. Ook het aandeel van de brede middengroep tussen 18 en 64 jaar daalde: van 63% in 2000 naar 60% in 2022.

De leeftijdsgroep van 18 tot 24 jaar (potentiële instroom van ‘jongvolwassenen’ op de arbeidsmarkt) is tegenwoordig merkbaar kleiner dan de leeftijdsgroep van 58 tot 64 jaar (potentiële uitstroom van ‘senioren’ op de arbeidsmarkt). In 2022 stonden 80 jongvolwassenen tegenover 100 senioren, in 2000 waren dat nog 116 jongvolwassenen tegenover 100 senioren.

Steeds minder jongeren en aan de andere kant een stijgend aantal ouderen: de vraag rijst of we de  pensioenen wel zullen kunnen blijven betalen.

In meeste kustgemeenten is zelfs een derde van de bevolking 65-plusser

Regionaal zien we grote verschillen in de leeftijdspiramide. In meer dan 6 op de 10 gemeenten van het Vlaamse Gewest lag het aandeel 65-plussers in de totale bevolking in 2022 tussen 18% en 22%. In 1 op de 3 gemeenten lag dat aandeel van ouderen in de bevolking zelfs nog hoger.

In 7 van de 10 kustgemeenten maakten 65-plussers meer dan 33% van de bevolking uit, in de andere kustgemeenten is dat 25% of meer. Ook in Keerbergen, Zoersel, Hove, Aartselaar, Brasschaat, Veurne, Schilde, Horebeke en Sint-Martens-Latem is 25% van de inwoners of meer een 65-plusser. Het aandeel 65-plussers lag het laagst in Machelen, Vilvoorde, Drogenbos, Spiere-Helkijn en Zaventem, met minder dan 16% 65-plussers in hun bevolking.

In het algemeen kleurde de bevolking wat grijzer in de provincie West-Vlaanderen, in de Vlaamse Ardennen, in zuidelijk Vlaams-Brabant en in delen van Limburg, alsook in gemeenten aan de oostzijde van de stad Antwerpen.

In de centrumsteden Antwerpen, Gent en Leuven was het aandeel ouderen relatief beperkt (minder dan 17% 65-plussers in de bevolking).

Vlaams Gewest zit voor aandeel 65-plussers en 85-plussers op het EU-gemiddelde

Het aandeel 65-plussers in Vlaanderen volgt de internationale trend.

In het Vlaamse Gewest (20,7%) lag in 2021 dicht bij het gemiddelde voor de Europese Unie (EU27) (20,8%). Door de jongere bevolking van het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest scoorde België (19,3%) wat lager op dit vlak. Het hoogste aandeel 65-plussers was te vinden in Italië (23,5%), het laagste in Luxemburg (14,5%).

Het aandeel 85-plussers binnen de gewoonlijk verblijvende bevolking lag in 2021 in het Vlaamse Gewest op 3,1%, net iets boven het gemiddelde voor de EU27 (2,9%). Ook in dit opzicht scoorde het Vlaamse Gewest hoger dan het Waalse en het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest. België (2,9%) nam de 7de plaats in onder de Europese lidstaten. Het hoogste aandeel 85-plussers was voor Italië (3,7%), het laagste voor Slovakije (1,6%).