Bijna 300.000 Belgen hebben last van hartritmestoornissen. Ongeveer 40.000 Belgen lijden aan voorkamerfibrillatie zonder het te weten. Harde cijfers die bekend gemaakt werden in de aanloop naar de Week van het Hartritme. De Belgian Heart Rhythm Association drukt alle 65-plussers op het hart om zich te laten controleren en zo hun eigen leven te redden. Ontdek 5 tips om hartfalen te voorkomen.

Elk kwartier een nieuw geval van voorkamerfibrillatie

Cardioloog Yves Vandekerckhove nam de proef op de som in Brugge. Tijdens de periode van de griepinenting werden Brugse 65-plussers die zich lieten inenten tegen griep meteen ook aan de monitor gelegd. 1.108 mensen van 65 jaar of ouder werden zo getest op hartritmestoornissen. Uit die steekproef bleek dat meer dan 6 procent er last van had.

‘Het is een algemeen bekende tendens dat er steeds meer West-Europeanen zijn die lijden aan hartritmestoornissen. Opvallend is echter dat een derde van de mensen met voorkamerfibrillatie zelf niet eens wist dat ze daar last van hadden. Daarom is het echt belangrijk om te blijven sensibiliseren’, zegt Vandekerckhove, die ook oud-voorzitter is van de Belgian Heart Rhythm Association (BeHRA).

Wie lijdt aan voorkamerfibrillatie heeft vijf keer meer kans om een beroerte te krijgen.

Voorkamerfibrillatie (VKF) treft elk kwartier een landgenoot en is daarmee de vaakst voorkomende hartritmestoornis. Steeds meer mensen in onze West-Europese maatschappij krijgen ermee te kampen. Waarom dat nu net bij onze bevolking gebeurt en waar de stijging vandaan komt, blijft voorlopig een raadsel.

‘De cijfers liegen er niet om. Mensen die te kampen hebben met VKF, al dan niet zonder het te weten, hebben vijf keer meer kans om een beroerte te krijgen. Ze hebben dubbel zoveel kans om dement te worden en ook dubbel zoveel kans op een hartaanval. Tenslotte is de kans om vroegtijdig te overlijden groter.’

Sensibiliseren is levens redden

Het is zeker en vast met een reden dat de BeHRA al tien jaar lang sensibiliseringscampagnes op poten zet. Dat deden ze onder andere al in de vorm van grootschalige gratis onderzoeken, een flashmob in het station van Brussel-Centraal en een reeks samenwerkingen met ziekenhuizen en scholen. Mensen mogen niet langer schrik hebben dat de arts de diagnose VKF bij hen stelt.  ‘Hoe sneller het ontdekt wordt, hoe beter het kan omkaderd worden om zo hartfalen te voorkomen. Vandaag kan VKF in een vroeg stadium zelfs genezen worden.’

Overlevingskansen vier keer groter in buurlanden

‘We hebben nog een hele weg af te leggen als we ons vergelijken met de beste leerlingen van Europa zoals de Scandinavische landen, Nederland en Duitsland. Daar zijn de overlevingskansen na een hartaanval drie tot vier keer groter dan in ons land. Vandaag overleeft amper tien procent van de Belgische bevolking een hartstilstand. Mochten we dat percentage al kunnen verdubbelen, wil dat in concrete cijfers zeggen dat we 1.000 extra levens redden.’

Een snelle reactie van omstaanders is van levensbelang bij een hartstilstand. 4 minuten later kan het al te laat zijn.

Het probleem hier is dat vandaag te weinig Belgen weten hoe ze moeten reageren bij een hartstilstand. Huidig voorzitter van BeHRA Ivan Blankoff: ‘In ons land overleeft minder dan tien procent van de mensen een hartstilstand. Dat komt omdat omstaanders niet weten hoe ze moeten reageren. Als de ambulance arriveert, zijn de belangrijkste minuten om een leven te redden al voorbij. Vier minuten na de hartaanval kan het al te laat zijn. Mensen die meteen een hartmassage krijgen, hebben niet alleen meer kans om te overleven, ze herstellen ook veel sneller. In ons land zijn er bovendien te weinig automatische externe defibrillatoren (AED) aanwezig. Zulke toestellen kunnen een leven redden, maar het is nodig om er snel eentje te vinden in geval van nood en om te weten hoe je het moet gebruiken.’

Mogelijke symptomen van hartproblemen:

• -     Een onregelmatige polsslag.
• -     Je prestatievermogen vermindert. Je kon tot enkele weken geleden bijvoorbeeld gemakkelijk vijf kilometer wandelen en nu wordt dat plots moeilijk.
• -     Je bent regelmatig kortademig gedurende een aantal minuten aan één stuk.
• -     Je voelt je soms duizelig.
• -     Je bent ijl in het hoofd.
• -     Je hebt pijn in de borst.

Dokter Vandekerckhove geeft 5 tips om hartfalen te voorkomen:

1. Een gezonde levensstijl. Dat wil zeggen: niet roken, overgewicht voorkomen, drie keer per week bewegen (wandelen is goed genoeg), je bloeddruk en je suikergehalte regelmatig laten controleren.
2. Neem regelmatig je polsslag. Zo leer je jezelf kennen en kan je het zelf voelen als er onregelmatigheden optreden.
3. Je kan ook de app ‘Kardia Mobile’ kopen. Daar hoort een toestelletje bij dat je gewoon in je hand moet houden en je krijgt meteen je hartslag te zien op het scherm van je smartphone. Erg handig als je je zorgen maakt over je hartslag. De gegevens die de app verzamelt, kunnen dan meteen naar je arts gestuurd worden als je merkt dat de hartslag niet regelmatig is.
4. Op je 65e stap je naar de dokter en je vraagt hem gewoon rechtuit om te controleren of je VKF hebt. Hij zal je aan de monitor leggen en dan ben je zeker. 65 jaar is een cruciale leeftijd. In alle statistieken die we hebben, zien we vanaf 65 jaar een forse stijging van het aantal mensen met VKF.
5. Als je lijdt aan VKF, laat je dan behandelen. 25 jaar geleden wisten we nog niet hoe dat moest, vandaag weten we dat wel. In het beste geval kan je er zelfs van genezen.

Week van het Hartritme: 17 tot 21 juni

De Belgian Heart Rhythm Association (BeHRA) bestaat tien jaar. De ideale gelegenheid om de balans op te maken van een decennium lang sensibiliseren. Ze wil de Belgische bevolking verder wakker schudden en het belang van preventie meer bekendheid geven. De voorbije drie jaar kon de organisatie al bijna 12.000 medeburgers overhalen om te leren reanimeren. Op dit moment loopt ook een campagne in scholen in het hele land. Binnen dat project, dat nu vooral in Wallonië loopt, moeten leerlingen in het secundair onderwijs een basiscursus reanimatie volgen.

De Week van het Hartritme gaat dit jaar door van 17 tot 21 juni. Dan kan je een gratis check-up laten uitvoeren. Alle acties zijn te vinden op www.mijnhartritme.be. Op de website kan je ook meer informatie vinden over hartproblemen.