Artritis: hoe ermee te leven zonder je levenslust te verliezen

Heb je last van pijnlijke, stijve of gezwollen gewrichten? Dan ben je niet de enige. Artritis is een veelvoorkomende kwaal die vooral mensen boven de 50 treft. Behoor je tot de babyboomgeneratie, dan heb je nog meer kans om artritis te krijgen. Gelukkig zijn er tegenwoordig veel mogelijkheden om de ziekte te behandelen en te verlichten. Een belangrijk aspect daarvan is je mentale gezondheid. Onderzoek toont aan dat je mentale gezondheid en je fysieke gezondheid nauw verbonden zijn. Daarom is het belangrijk om niet alleen voor je lichaam, maar ook voor je geest te zorgen.

In dit artikel vertellen we je alles wat je moet weten over artritis: wat het is, hoe het ontstaat, welke behandelingen er zijn, wat je kunt doen om de pijn te verminderen en hoe je beter leeft met artritis.

• Slecht nieuws: babyboomers behoren tot de risicogroep voor artritis. 
• Goed nieuws: er bestaan tegenwoordig veel mogelijkheden om de ziekte te behandelen en te verlichten.

Wat is artritis?

Pijnlijke en stijve gewrichten? Misschien heb je artritis. Dat is een ontsteking van een gewricht met verschillende oorzaken. Een ongeluk, een infectie, een afweerstoornis of slijtage door de jaren heen kunnen artritis veroorzaken. De ziekte belemmert je in je dagelijkse activiteiten en vermindert je levenskwaliteit. Er zijn veel soorten artritis die elk een andere aanpak vragen, zoals reumatoïde artritis, artrose en jicht. Herken en behandel artritis tijdig. Denk je dat je artritis hebt? Raadpleeg dan zeker je huisarts.

Goed om te weten: artritis en artrose zijn niet hetzelfde

Beide aandoeningen zijn gerelateerd aan de gewrichten, maar ze hebben verschillende oorzaken. Artritis is een ontsteking van het gewricht of het gewrichtskapsel, terwijl artrose wijst op slijtage van het gewrichtskraakbeen dat het bot bedekt. Reumatoïde artritis is een ernstige, chronische ontstekingsaandoening van de gewrichten die ontstaat doordat het onderliggende immuunsysteem verstoord is. Artrose daarentegen is leeftijds- of belastingsgebonden en wordt voor meer dan de helft genetisch bepaald. 

Hoe ontstaat artritis?

In het kort: bij artritis wordt ontstekingsvocht in plaats van gewrichtsvocht gevormd. Daardoor raakt de smering en de voeding van het gewrichtskraakbeen gestoord. Gevolg? Problemen, zoals pijn, zwelling, stijfheid en functiebeperking van de aangetaste gewrichten. In het lang? Deze website geeft een overzicht van de verschillende soorten artritis en hun oorzaken.

Hoe wordt artritis behandeld?

Om artritis te behandelen, combineer je medicatie, fysiotherapie, chirurgie en alternatieve therapieën. Zo verminder je de pijn, rem je de ontsteking, verbeter je de gewrichtsfunctie en beperk je de schade.

• Medicatie: verschillende soorten medicijnen helpen bij artritis, zoals pijnstillers (bijvoorbeeld paracetamol), ontstekingsremmers (bijvoorbeeld ibuprofen), corticosteroïden (bijvoorbeeld prednison), ziekte-modificerende antireumatische middelen (bijvoorbeeld methotrexaat) en biologische middelen (bijvoorbeeld adalimumab).
• Fysiotherapie: dit helpt om de spierkracht te vergroten, de gewrichten soepel te houden, de houding te verbeteren en de pijn te verlichten. Een fysiotherapeut geeft oefeningen op maat, adviseert over hulpmiddelen en braces, en past soms ook warmte-, koude- of elektrische therapie toe.
• Chirurgie: dit is nodig als de gewrichtsschade te ernstig is of als de medicatie niet voldoende werkt. Er zijn verschillende soorten operaties mogelijk, zoals een gewrichtsreparatie (waarbij het gewricht wordt gladgemaakt of uitgelijnd), een gewrichtsvervanging (waarbij het gewricht wordt vervangen door een kunstgewricht) of een artrodese (waarbij het gewricht wordt vastgezet).
• Alternatieve therapieën: sommige mensen hebben baat bij alternatieve of complementaire therapieën, zoals acupunctuur, massage, kruiden of voedingssupplementen. Er is weinig wetenschappelijk bewijs voor de effectiviteit of veiligheid van deze therapieën. Overleg daarom altijd eerst met je arts voordat je ze probeert.

Hoe verminder je de pijn van artritis?

Leven met artritis betekent soms dat je je leefstijl moet aanpassen om beter om te gaan met je klachten. Een heuse uitdaging! Maar ook een kans om gezonder en gelukkiger te worden. Hier zijn enkele tips om je leefstijl aan te passen met artritis:

• Stel realistische doelen: het is goed om doelen te hebben om jezelf te motiveren en te verbeteren, maar wees ook realistisch over wat je kunt bereiken. Houd rekening met je mogelijkheden en beperkingen, en pas je doelen aan als dat nodig is. Vier je successen, hoe klein ook, en wees niet te streng voor jezelf als het niet lukt.
• Een doel zonder plan is slechts een wens. - Antoine de Saint-Exupéry
• Plan je activiteiten: het helpt om je activiteiten vooruit te plannen, zodat je rekening kunt houden met je energieniveau, pijn en medicatie. Verdeel je taken in kleine stappen, wissel af tussen rust en beweging, en vraag om hulp als dat nodig is. Vermijd piekbelasting of overbelasting van je gewrichten.
• Het geheim van vooruit komen is beginnen. - Mark Twain
• Zorg voor voldoende rust: rust is belangrijk om je lichaam en geest te herstellen van de inspanningen. Zorg voor een goede nachtrust, neem overdag pauzes als dat nodig is, en ontspan je met activiteiten die je leuk vindt. Vermijd stress of spanning, die verergeren de pijn en ontsteking.
• Rust is niet luiheid, het is brandstof voor de ziel. - Anoniem
• Zoek naar alternatieven: soms moet je op zoek gaan naar alternatieve manieren om dingen te doen die je gewend bent. Bijvoorbeeld: gebruik een elektrische tandenborstel in plaats van een gewone, draag schoenen met klittenband in plaats van veters, gebruik een stok of rollator in plaats van te lopen. Wees creatief en flexibel, en sta open voor nieuwe mogelijkheden.
• Als plan A niet werkt, onthoud dan dat het alfabet nog 25 andere letters heeft. - Anoniem
• Blijf positief: artritis is zwaar om mee te leven, maar probeer de moed niet te verliezen. Blijf positief en optimistisch, focus op wat je wel kunt in plaats van wat niet, en zoek naar de mooie dingen in het leven. Wees dankbaar voor wat je hebt, en geniet van elke dag.

Het leven is 10% wat er met ons gebeurt en 90% hoe we erop reageren. - Dennis P. Kimbro

Hoe kun je beter leven met artritis?

Leven met artritis is niet altijd gemakkelijk, maar je kunt een aantal dingen doen om de pijn te verzachten en het plezier te vergroten.

• Volg je behandeling goed op: neem je medicatie zoals voorgeschreven, ga regelmatig naar je arts of fysiotherapeut, en volg hun advies op. Bespreek bijwerkingen of problemen met je behandeling met je zorgverlener.
• Beweeg regelmatig: beweging versterkt je spieren, houdt je gewrichten soepel, vermindert je pijn en verbetert je stemming. Kies voor activiteiten die niet te belastend zijn voor je gewrichten, zoals zwemmen, fietsen of wandelen. Bouw het rustig op en luister naar je lichaam. Vermijd overbelasting of blessures.
• Eet gezond: een gezond en evenwichtig dieet helpt om je gewicht onder controle te houden, je botten te versterken en ontstekingen te verminderen. Eet voldoende groenten en fruit, volkoren producten, magere eiwitten en gezonde vetten. Vermijd voedingsmiddelen die ontstekingen bevorderen, zoals rood vlees, suiker en alcohol.
• Zorg voor een goede houding: een goede houding vermindert de druk op je gewrichten en voorkomt pijn. Let op hoe je zit, staat, loopt en slaapt. Gebruik indien nodig hulpmiddelen of braces om je gewrichten te ondersteunen.
• Zoek steun: artritis heeft een grote impact op je leven, zowel fysiek als emotioneel. Zoek steun bij familie, vrienden, lotgenoten of professionals. Praat over je gevoelens, deel je ervaringen en vraag om hulp als je het nodig hebt. Je staat er niet alleen voor.

Artritis is niet het einde van de wereld

Artritis is een ontsteking van een of meer gewrichten die veel pijn en ongemak veroorzaakt. De aandoening komt veel voor bij babyboomers, maar hoeft niet het einde van de wereld te betekenen. Er zijn veel dingen die je kunt doen om je klachten te verminderen en je kwaliteit van leven te verbeteren. En vooral: je bent niet alleen in deze strijd. Er zijn veel mensen die je begrijpen en die je willen helpen. Blijf positief en actief, en laat artritis je niet tegenhouden om te genieten van het leven.