Hart- en vaatziektes loeren steeds meer om de hoek naarmate we ouder worden. Toch kan je zelf een aantal preventieve maatregelen in acht nemen en is er gelukkig ook een duidelijke hoopgevende progressie op het vlak van de behandeling.

Veel voorkomend probleem

Hart- en vaatziekten zijn een veel voorkomend probleem bij senioren en zijn verantwoordelijk voor veel voortijdige sterfgevallen en invaliditeit. Deze ziekten omvatten onder andere coronaire hartziekte, beroerte, perifere arteriële ziekte en hartfalen. 

Volgens de meest recente statistieken van de Belgische Cardiologische Liga (2020) blijft cardiovasculaire ziekte de belangrijkste doodsoorzaak in België, goed voor 28% van alle overlijdens.

Lichte daling

Hoewel er geen specifieke cijfers beschikbaar zijn voor de evolutie van het aantal hart- en vaatziekten bij senioren in België, blijkt uit gegevens van het Belgische WIV (Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid) dat de incidentie van hart- en vaatziekten de laatste jaren licht is gedaald in alle leeftijdscategorieën, inclusief senioren.

Desondanks blijft de frequentie van hart- en vaatziekten in België hoog, vooral bij oudere leeftijdsgroepen. Zo had bijvoorbeeld in 2018 ongeveer 10% van de Belgische bevolking van 65 jaar of ouder hartfalen, een chronische aandoening die vaak het gevolg is van andere hart- en vaatziekten.

Daarom is het belangrijk om proactieve stappen te nemen om het risico op hart- en vaatziekten te verminderen door middel van een gezonde levensstijl, regelmatige medische controles en de juiste behandeling van bestaande aandoeningen.

Oorzaken van hart- en vaatziekten bij senioren

Er zijn veel factoren die bijdragen aan het risico op hart- en vaatziekten bij senioren. Enkele belangrijke oorzaken zijn:

Leeftijd

Het risico op hart- en vaatziekten neemt toe naarmate we ouder worden. Leeftijd is een belangrijke risicofactor voor hart- en vaatziekten. Naarmate mensen ouder worden, neemt het risico op hart- en vaatziekten toe. Dit komt doordat de bloedvaten in de loop van de tijd minder elastisch worden en de wanden stijver worden. Ook kunnen er zich plaques vormen op de bloedvaten die de bloedstroom beperken en het risico op hart- en vaatziekten verhogen.

Ongezonde levensstijl

Ongezonde gewoonten, zoals roken, een slecht dieet, weinig lichaamsbeweging en overmatig alcoholgebruik, kunnen allemaal bijdragen aan het risico op hart- en vaatziekten.

Familiegeschiedenis

Als er familieleden zijn met een voorgeschiedenis van hart- en vaatziekten, kan dit het risico op deze ziekten verhogen.

Erfelijke factoren kunnen bijdragen aan het verhoogde risico op hart- en vaatziekten bij mensen met een familiegeschiedenis van deze aandoeningen. Sommige mensen kunnen bijvoorbeeld genetische mutaties hebben die de cholesterolwaarden in het bloed verhogen of bijdragen aan de vorming van plaques in de bloedvaten.

Naast genetische factoren kan een familiegeschiedenis ook wijzen op gedeelde omgevingsfactoren en levensstijlkeuzes die het risico op hart- en vaatziekten verhogen. Bijvoorbeeld, als familieleden roken, een ongezonde levensstijl hebben of lijden aan obesitas, kan dit het risico op hart- en vaatziekten verhogen bij andere familieleden.

Het is belangrijk om te weten of er een familiegeschiedenis van hart- en vaatziekten is, omdat het kan helpen bij het bepalen van het persoonlijke risico op deze aandoeningen en kan helpen bij het nemen van preventieve maatregelen. Mensen met een familiegeschiedenis van hart- en vaatziekten kunnen bijvoorbeeld regelmatig hun bloeddruk en cholesterolgehalte laten controleren, gezond eten, regelmatig lichaamsbeweging nemen en stoppen met roken om het risico op deze aandoeningen te verminderen. Mensen kunnen ook hun arts raadplegen om te bepalen of aanvullende tests of behandelingen nodig zijn.

Hoge bloeddruk

Hoge bloeddruk kan het risico op hart- en vaatziekten verhogen. Het is dan ook belangrijk om je bloeddruk in het oog te houden zonder te overdrijven.

Diabetes

Diabetes is eveneens een belangrijke risicofactor voor hart- en vaatziekten. Hoge bloedsuikerspiegels bij mensen met diabetes kunnen leiden tot schade aan de bloedvaten en het verhogen van het risico op atherosclerose (verharding en vernauwing van de bloedvaten), hoge bloeddruk en ontstekingen. Dit kan leiden tot een verhoogd risico op hartaanvallen, beroertes, hartfalen en andere hart- en vaatziekten.

Mensen met diabetes hebben twee tot vier keer meer kans op het ontwikkelen van hart- en vaatziekten dan mensen zonder diabetes. Diabetes kan ook het risico op het ontwikkelen van andere risicofactoren voor hart- en vaatziekten verhogen, zoals hoge bloeddruk, verhoogde cholesterolgehaltes en obesitas.

Preventie

Gelukkig zijn er een aantal manieren om het risico op hart- en vaatziekten te verminderen. Enkele belangrijke preventiemaatregelen zijn:

Eet een gezond dieet

Een gezond dieet kan helpen het risico op hart- en vaatziekten te verminderen. Eet voedingsmiddelen die rijk zijn aan vezels, groenten, fruit, magere eiwitten en volle granen, en vermijd voedingsmiddelen die rijk zijn aan verzadigd vet, transvetten en cholesterol.

Houd je gewicht onder controle

Overgewicht kan het risico op hart- en vaatziekten verhogen. Praat met je arts over een gezond gewichtsverliesplan als je overgewicht hebt.

Beweeg regelmatig

Regelmatige lichaamsbeweging kan helpen om ons hart en bloedvaten gezond te houden. Probeer minstens 30 minuten per dag te bewegen, zoals wandelen, fietsen, zwemmen of dansen.

Stop met roken

Roken is een belangrijke risicofactor voor hart- en vaatziekten. Als je rookt, probeer dan te stoppen of op zijn minst af te bouwen.

Beheers je stressniveau

Stress kan het risico op hart- en vaatziekten negatief beïnvloeden. Probeer stress te verminderen door ontspanningstechnieken zoals meditatie, yoga of ademhalingsoefeningen te doen.

Controleer je cholesterol

Hoge niveaus van LDL-cholesterol (slechte cholesterol) kunnen het risico op hart- en vaatziekten verhogen. Laat uw cholesterol regelmatig controleren door je arts en neem de medicatie die zij/hij voorschrijft.

Neem je medicatie zoals voorgeschreven

Als je arts je medicatie voorschrijft om je hart- en vaatziekten te behandelen, neem deze dan zoals voorgeschreven. Stop niet met het innemen van medicatie zonder overleg met je arts.

Alternatieve tips

Naast de traditionele preventieve maatregelen, zijn er ook enkele alternatieve tips die kunnen helpen bij het verminderen van het risico op hart- en vaatziekten.

Kruiden en supplementen

Sommige kruiden en supplementen, zoals knoflook, visolie, groene thee en co-enzym Q10, kunnen helpen bij het verlagen van het cholesterolgehalte en het verbeteren van de bloedcirculatie.

Acupunctuur

Acupunctuur kan helpen bij het verminderen van stress en het verbeteren van de bloedcirculatie. Dit kan op zijn beurt het risico op hart- en vaatziekten verminderen.

Tai Chi en Yoga

Deze oefeningen kunnen helpen bij het verminderen van stress en het verbeteren van de bloedcirculatie, waardoor het risico op hart- en vaatziekten kan worden verminderd.

Muziektherapie

Muziek kan helpen bij het verminderen van stress en het verbeteren van de bloedcirculatie. Dit kan op zijn beurt het risico op hart- en vaatziekten verminderen.

Aromatherapie

Essentiële oliën kunnen helpen bij het verminderen van stress en het verbeteren van de bloedcirculatie. Dit kan op zijn beurt het risico op hart- en vaatziekten verminderen.

Het is belangrijk om te onthouden dat deze alternatieve tips niet als vervanging mogen worden gebruikt voor traditionele medische behandelingen en advies van je arts. Het is altijd belangrijk om je arts te raadplegen voordat je  begint met het gebruik van alternatieve therapieën of supplementen.