Mensen en dieren hebben een lange, turbulente relatie. In het begin verbaasden wij ons over de grootsheid van de natuur en haar wonderbaarlijke schepsels. Sommigen waren zo machtig groot en sterk dat ze ontzag bij ons opwekten.
Maar geleidelijk aan namen we het roer over en begonnen we ons superieur te voelen tegenover al die wezens. Wij werden de dominante soort en al de rest moest onderworpen worden of werd snel weggejaagd. Bepaalde dieren en planten werden uitgeroeid door ons toedoen, maar er zijn ook andere soorten relaties die we hebben opgebouwd met dieren. Relaties die beiden hebben verrijkt en die ieder van ons door soms moeilijke tijden heeft geholpen.
De Chinese visser en de aalscholver
Sommige dieren werden aanzien als rechtstreekse concurrenten in ons zoeken naar eten. Voor de vissers in China was de aalscholver lange tijd een te duchten concurrent die hen vaak te snel af was. De vogel duikt pijlsnel naar beneden en vangt dan zijn prooi onder water waarna hij er terug mee naar boven vliegt om de vis in één keer door te slikken. De vissers joegen de vogels dan ook telkens weg wanneer ze er in de buurt zagen, maar dan kwam het idee naar voren om een samenwerking op poten te zetten.
Jonge aalscholvers werden gevangen en tam gemaakt waarna de vissers ermee aan de slag gingen. Na heel wat training waar ze het vertrouwen van de jonge vogels trachtten te winnen, spanden ze lichtjes een touw rond de hals van de aalscholvers en lieten hen dan naar beneden duiken om vis te vangen. Die vis kunnen ze door het riempje rond hun hals echter niet doorslikken waardoor ze hem terug uitspuwen. Als beloning krijgen de aalscholvers wel de kleine visjes. Het is een eeuwenoud verbond dat nu dreigt te worden overspoeld door modernere methodes zoals netten plaatsen en waar men geen onderscheid maakt tussen grote en (te) kleine vissen. Hierdoor komt het visbestand wel in gevaar. Lokale vissers hopen nu dat hun traditie terug naar voren komt. Op hun manier is er geen probleem voor de vispopulatie, want de aalscholvers zijn geen grote slokkoppen.
De dolfijn in Laguna
Langs de kust en in de rivieren van Zuid-Amerika vind je bijna het ganse jaar door dolfijnen. Deze prachtige zeezoogdieren houden wel van de tropische wateren die je daar tegenkomt. Niet alleen is het voor hen aangenaam in zulk warm water, ze vinden er ook hun lievelingsprooien. Er is echter één probleempje: ook de mens is dol op de vissen waar de dolfijnen op jagen. Dat zou dan wel eens tot bejaging kunnen leiden waarbij mensen dolfijnen wegjagen of zelfs afmaken om zo de concurrentie uit te schakelen. Maar dat is niet altijd het geval…
In het Braziliaans kustdorpje Laguna kijkt men elke dag uit naar het moment dat wilde dolfijnen vlakbij de kust opduiken. Op een gegeven moment jagen de dolfijnen in groep grote scholen vis op richting het strand vlakbij het dorp. Daar wachten de vissers met veel geduld totdat de dolfijnen met hun prooien aankomen om dan hun netten uit te gooien. De vissen die dreigen te ontsnappen worden dan op hun beurt door de dolfijnen gevangen. Zo ontstaat er een zeer efficiënte band tussen mensen en dolfijnen die al generaties lang meegaat.
De walvishaai in Zuid-Azië en zuidelijk Afrika
In de tropische wateren rond en ten zuiden van de evenaar leeft er een gigantische vis die gelukkig voor ons mensen ongevaarlijk is: de walvishaai. Deze kolos wordt gemiddeld acht meter lang, maar er werden giganten tot zelfs achttien meter lang gezien! Combineer dat met een gewicht tot 15 ton en dan zijn deze dieren gewoonweg indrukwekkend.
Deze grote vriendelijke reus voedt zich vreemd genoeg met de kleinste wezens die in de oceaan leven zoals plankton en krill, maar ook nog met vissen en pijlinktvissen. Zijn imposante verschijning maakt hem erg populair bij toeristen die maar wat graag een walvishaai van dichtbij willen zien of zelfs ermee willen zwemmen. Deze vorm van ecotoerisme levert lokale overheden flink wat geld op.
Bij vissers uit zuidelijk Afrika en Azië wordt de walvishaai echter als heilig aanschouwd. Volgens een soort van traditie helpen walvishaaien de bevolking aan grote hoeveelheden vis door die naar de oppervlakte te jagen. In ruil krijgen de haaien een deel van de buit terug.
De artikels in deze rubriek vertalen wetenschappelijke publicaties en onderzoeken naar begrijpelijke taal. Hoewel samengesteld op basis van actuele wetenschappelijke consensus, vervangt dit geen specialistische studie of expertenadvies.
