Hoe kwam New York tot stand? Lezer Arie J. Arys pluist het voor ons uit.
Ieder van ons weet dat niet alles wat we in de school leerden waarheidsgetrouw was.
Ons werd verteld dat de eerste inwoners van het pas geboren New York Nederlanders waren, dat de ‘stad’ toen Nieuw Amsterdam heette en dat Peter Stuyvesant de stichter was. Dat is slechts gedeeltelijk waar. Een groot deel van de eerste kolonisten waren Walen en Vlamingen.
In die tijd, we spreken over het begin van de 17e eeuw, bestonden de Nederlanden uit de huidige Benelux-landen en Artois, een deel van Noord Frankrijk. Na de Beeldenstorm, de aanvallen van de protestanten op de katholieke kerken, kwam het Spaanse leger met harde hand het katholiek geloof handhaven in onze contreien. De migratiestroom naar het noorden van duizenden, vaak hoog opgeleide of rijke vluchtelingen, vooral na de Spaanse Furie in Antwerpen, zouden in belangrijke mate bijdragen aan de Gouden Eeuw der Nederlanden.
Vooral de oprichting van de West Indische Compagnie (1621) die met hun koopvaardijschepen de wereldzeeën bevoeren brachten winst en rijkdom met zich mee.
In april 1624 stak een schip met een dertigtal Waalse en enkele Vlaamse families aan boord vanuit Amsterdam de oceaan over naar het huidige New York. Deze kolonisten werden door de WIC heel strenge regels opgelegd. Hun namen werden vervormd naar het Nederlands. Sommigen werden zelfs ingeschreven met de plaatsnaam waar ze hadden verbleven in Holland. De Amerikaanse historicus Charles W. Baird sprak over ‘misbruik’ en ‘Bataafse vermomming’.
Het gebied waar ze werden ‘gedropt’ werd door de Nederlanders ‘Nieuw Nederland’ genoemd maar uit die tijd zijn er ook kaarten en ook een zegel die de naam ‘Novi Belgii’ (Nieuw België) dragen, al bestond het huidige België toen nog niet. Op het zegel uit 1623 staat ook een bever afgebeeld. Vele kolonisten waren vallenzetters die hun kost verdienden door de verkoop van pelsen.
(Een monument ter herdenking van die Waalse settlers staat in Battery Park, South Manhattan)
Pierre Minuit, zoon van gevluchte Waals Brabantse ouders trad in 1624 op 44 jarige leeftijd in dienst bij de WIC. Ook zijn naam werd schaamteloos omgevormd tot Peter Minnewit. Hij was het die op 26 mei 1626, één van de grootste vastgoeddeals uit de geschiedenis sloot. Hij kocht van de inheemse Canarsee stam het eiland wat nu Manhattan heet, voor een paar bijlen, glaswerk en keukengerei ter waarde van 60 florijnen (nu zowat €1000). Hij liet een fort bouwen en de weg die langs de houten walmuur liep werd later bekend als ‘Wallstreet’. De brede weg die hij liet aanleggen voor de aanvoer van tarwe om de bakkers te voorzien werd nadien ‘Broadway’. Hij werd gouverneur van de kolonie tot 1631. Later werd hij gouverneur van Nieuw Zweden.
Ter ere van de man die de kiem legde voor de ontbolstering van de stad noemde men een plein in South Manhattan naar hem, de ‘Peter Minuit Plaza’.
Vier jaar later kocht de Gentenaar Michel (de) Pauw het Staten Island. In Jersey City bestaat nog steeds het plaatsje Communipaw (Community of Pauw)
Gowanusbay is afgeleid van het latijnse Owanus, waarmee Ohain uit Waals Brabant wordt bedoeld.
Een wijk in West Manhattan werd Hoboken genoemd naar Hoboken bij Antwerpen.
Wallabout bay (East River) komt van Waalse bocht (baai).
In 1647, pas 23 jaar na de aankomst van de eerste kolonisten, arriveerde Peter Stuyvesant.
De reden waarom ons deze toch wel interessante geschiedenis is onthouden ligt bij het feit dat het onderwijs bijna uitsluitend katholiek was. Alles wat protestants was werd verboden of verzwegen. Misschien is het stilaan tijd om de leerstof geschiedenis aan te passen zodat onze jeugd weet wat hun verre voorouders hebben doorgemaakt en verwezenlijkt.
Arie J. Arys
