..... vervolg
Veel erger dan de kleine apartheid, was de grote apartheid, de thuislandenpolitiek. Alle zwarte Zuid-Afrikanen waren plots burger van een thuisland in afgelegen geïsoleerde gebieden. Apartheid ging nog verder, elke etnische groep kreeg zijn eigen thuisland. Men kon enkel nog in het Zuid-Afrika blijven als men kon bewijzen dat men werk had, indien niet waren zij vreemdelingen die uit hun eigen land werden gezet en naar hun thuisland moesten verhuizen. Deze politiek heeft onnoemelijk leed veroorzaakt, er werden tussen 1960 en 1981 een 3,5 miljoen zwarten gedeporteerd naar een thuisland. Daar hadden ze een leven in armoede zonder vooruitzichten.
Families werden uiteen gerukt, wie in een blank gebied werkte moest een pasje hebben, zodat ze konden bewijzen dat ze legaal in het land verbleven. Vaak hadden de mannen werk, hun vrouw en kinderen moesten achterblijven in het thuisland. De mannen konden slechts één maand per jaar bij hun gezin zijn. Of vrouwen die werkten als huisbediende (een mooie naam voor dienstmeid) moesten hun kinderen achterlaten in het verre thuisland.
De kleur van je huid bepaalde of je hier mocht wonen of daar!
Die ‘pasjeswet’, ooit schreef ik al over ‘Siena’ het meisje dat toen bij ons twee dagen per week kwam werken na voor mij vier op elkaar volgende zwangerschappen in vier jaar tijd. Zij was in de keuken toen er werd aangeklopt. Twee politiemannen vroegen of ik een ‘bediende’ had. Ik vreesde voor haar aanhouding en loog (wat was dat moeilijk) om bestwil. Toen ze vertrokken waren stapte ik vlug naar haar toe en zei haar binnen te blijven. Enkele ogenblikken later zag ik hoe de jongen werkend in de tuin van de overburen opgepakt werd.
Het meisje heette Siena, door een misverstand noemde ik haar Lizzie, mijn man noemde haar Chila, nooit zei ze daar iets van, we kwamen pas veel later haar eigenlijke naam te horen, we waren toen al lang met de verkeerde naam bezig dat we het maar daarbij lieten. We moeten daar nu nog om lachen. Ze was een heel jong en had vier kinderen. Ze was heel beleefd, en lief voor onze kindjes.
Toen we terug naar België kwamen gaven we haar alles wat we niet konden meenemen. De laatste week kwam ze elke dag langs met haar zus om van alles op te halen en samen trokken ze naar ‘de lokatie, de township’ met een lading op hun hoofd, zelfs de babywieg.
Mijn man moest voor zijn werk naar de diamantmijn in Cullinan. De Afrikanen die in de mijnen werkten konden slechts eens per jaar naar hun thuisland. Ze woonden in barakken in een afgesloten domein en sliepen op britsen twee of drie boven elkaar. Telkens als ze buiten het domein wilden, werden ze met X-ray doorgelicht.
De pasjeswetten en de thuislandenpolitiek sloegen diepe wonden onder de Afrikanen.
En het leed van de ‘verboden liefdes’ je moet maar jong zijn en verliefd worden op iemand van een ander ras, onmogelijke liefdes, verboden, een tragedie was dat, elkaar proberen zien in het geheim, dat tot niets kon leiden, een blaam voor de blanke familie. De kinderen die er soms toch uit voortsproten konden niet tot het blanke ras gerekend worden, ze konden geen gezin vormen.
De huisjes die gebouwd werden in de ‘townships’ voor de Afrikanen die wel een pasje hadden, konden de mensen kopen vanaf 1957 maar niet de grond, zo ontstonden de bantoetownships zoals Soweto.
Wordt vervolgd…

Siena, alias Lizzie, alias Chila met mijn dochtertje en oudste zoontje