... minder dan twee dagen, en toch 466 lezers later ...
Bedankt,
- piepje, voor je dubbele uitleg
het werkt hier echter niet - sorry -
doe geen moeite meer,
- muisje, voor je plaatje, je tekst,
en de eeuwige (?) sneeuw,
- sunset, voor weer een prachtig gedicht.
Mag ik hier vandaag wat vertellen over Bayram? Of deed ik dat
al eens eerder? Ik weet het niet meer. Er is wel een reden waarom
ik er precies vandaag over vertel - die komt op het einde.
Ik woonde enkele jaren in Zellik (- je weet wel, met die kapel,
waar ik nu zaterdag a.s. voor de laatste maal het orgel bespeel-).
Op een dag zag ik in een smalle zijstraat, hoe een zware camion,
de spiegel van een licht camionetje verbrijzelde. Ik noteerde de
nummerplaat en belde aan bij de woning waar de camionet stond
geparkeerd. Het bleek een jong Turks gezin te zijn. Later werd ik
deelachtig aan het feit dat ze diep-gelovige Orthodox-Christenen
waren, afkomstig uit Aramenië (-niet Armenië-). Alle dorpen rondom
hun dorp waren Moslim-gelovigen. Hun dorp werd systematisch
gepest, in zoverrre dat ze allen uitweken naar West-Europa. De
jonge man had broers in Nederland, Duitsland en Zweden wonen.
Het jonge koppel sprak alleen Frans. Ik maakte hen duidelijk wat er
was gebeurd met hun auto-spiegel, en dat ik dat wel in orde zou
brengen - wat, na wat telefoon- en schrijnwerk ook gebeurde.
De mensen vonden dit een fantastisch iets.
Toen hun eerste kindje geboren werd, en ik het als mijn plicht vond
om een bezoekje te brengen in het moederhuis, gebeurde er iets
merkwaardigs.
Toen ik de kamerdeur opende, mocht ik niet verder komen.
De oma van de kleine kwam naar me toe met een fles 'Keuls' water.
Hierme moest ik de handen wassen - daarna moest ik de kleine
'Patrick' even in de armen nemen. Na een kort bezoekje, net op het
ogenblik dat ik wou doorgaan, vroeg de moeder voorzichtig, of ik
geen peter wilde zijn van de kleine 'Patrick'.
Ik was emotioneel diep geraakt - wat hield dat precies in? Ik zou er
over nadenken, doch wist toen al dat ik het zou doen. Ik werd peter
van de oudste Senci, en de volgende, en de volgende.
Het is immers zo dat een peter NIET tot de familie mag behoren. Hun
keuze was dus echt beperkt. Alle jongens hebben een peter en geen
meter; alle meisjes hebben een meter en geen peter. Alle jongens
van eenzelfde gezin hebben ook allen dezelfde peter. Kun je volgen?
Zo werd ik stilaan een echt deel van de familie. Bayram, dat was dus
de vader, werd mijn beste vriend. We staken heel veel op van elkaar.
Iedere zaterdag zat Bayram naast mij op het doksaal in de kapel.
Iedere veertien dagen gingen we samen op pad; na de misviering
op restaurant, en daarna, gaan snookeren.
Ieder om beurt koos het restaurant en koos ook het menu.
Waar ik met die man al verzeild ben geraakt?
Ik liet hem de Westerse keuken proeven en hij loodste mij in menig
obscuur etablissement, doch met altijd ware culinaire revelaties.
Het waren ook harde werkers. Na een tijdje bakte hij zijn broodje
op drie plaatsen: hij had een eigen erkend atelier, met een achttal
werknemers. Hij had een eigen groothandel van eigen confectie. Hij
had twee ploegen, die iedere dag twee markten deden met de klein-
handel van de eigen stukken.
Zijn financiële toestand verbeterde met reuze-schreden.
Na een drietal jaren nam ons restaurant-omzwermen een einde.
We hielden het voortaan bij éénzelfde (Chinees)restaurant, vlak bij
onze snookerstek.
Daar gingen we nog jaren, elke veertien dagen, en dan snookeren.
We waren er op dat vroege uur (17:30) gewoonlijk alleen.
De vrouw kookte - de dochter (-tweede middelbare-), diende op.
Tijdens de maaltijden leerden we enorm veel van elkaars culturen.
Zo kon hij niet verstaan wat een 'rusthuis' was. Bij hen was reeds
lang geregeld bij welke zus zijn ouders zouden 'dood'-gaan. De
broers en andere zussen zouden dan financiëel bijspringen voor de
overlast.
Hun huwelijkstrouw was ook 'heilig'. Als je ziet hoe een 'huwelijk'
bij hen ontstaat, dan is dat voor ons hoogst merkwaardig.
Toen hij met zijn vader ging broeken leveren in een winkel, zag
hij daar de mooie dochter des huizes. Thuis gekomen vond hij dat
hij met dat meisje wou trouwen. De volgende dag ging vader de
trouwplannen van zijn zoon aan de ouders van het meisje mee-
delen. Reactie van de ouders: kom vanavond nog eens samen naar
hier (-ze moesten hem toch nog eens goed bekijken...-).
's Avonds ging Bayram met zijn vader nog eens langs bij zijn toe-
komstige schoonouders, en zag er zijn aanstaane vrouw voor de
tweede keer.
De beide vaders gaven hun zegen - zes maand later zou de trouw
doorgaan - ondertussen zagen Bayram en Elisabeth (- zo heet zijn
vrouw-) elkaar niet meer.
En ondanks dat elkaar 'met moeite kennen vóór het huwelijk' waren
de huwelijken heilig.
Ze waren met velen in Zellik en omgeving - allen uit hetzelfde dorp
in Aramenië + vele huwelijken, alle gegroeid op doop- en trouw-
feesten. Het waren de enige plaatsen waar hun gemeenschap samen
kwam; ik heb er vele feesten mogen meemaken. Andere vormen
van uitgaan was er voor de jeugd niet bij.
En toen was er dat éne koppel dat toch wou scheiden. Man en vrouw
wouden uit elkaar. De ganse gemeenschap kwam in opstand. Niets
hielp. Toen alles ongeveer achter de rug was gingen Bayram en zijn
vrouw en de broer van Bayram bij de man langs. Ze kwamen nog
wat kleren halen van zijn vrouw, die een zus was van Bayram.
De kleren werden ingeladen en ... de man begon te schieten: broer
van Bayram gedood - Bayram enkele dagen later gestorven.
Dat is nu al een drietal jaren geleden.
Waarom ik dat nu neerschrijf?
Welnu, het 'chinees) restaurant, waar wij geen tientallen, doch hon-
derden keren kwamen, is verkocht.
De vrouw (-die kookte-) is nu in het restaurant bij haar man in
Haaltert. Het meisje van de tweede Middelbare is straks een ver-
pleegster.
Vanmiddag ben ik er met Martha nog eens langs geweest.
De mensen beschouwen mij als een vriend, en behandelen me er
ook naar.
Het was er lekker eten en we dronken er heerlijke wijn.
Die wijn proef ik nu nog na ... en zo denk ik weer nog eens aan
mijn beste vriend Bayram. En dat allemaal wou ik hier even kwijt.
Sorry,
groeten in vriendschap -- denook- -