Het Evangelie volgens Pilatus - - - - Eric-Emmanuel Schmitt
Iederen leest anders. Laat ons daarvan uitgaan. Het is nog 100% waar ook. Bij het lezen van dit boek wil ik ons, om te beginnen, ruwweg ver-
-delen in vier grote lezersgroepen; kennis van het gegeven maakt al
direct een verschil.
groep 1. Hierbij reken ik iedereen die nog nooit de woorden evangelie,
Pilatus, ja zelfs Jezus heeft gehoord.
Moesten er zo'n mensen zijn, dan is de inhoud van dit boek voor hen
nieuw, ongekend.
Zij kunnen dit boek lezen als een roman: vlot geschreven met filmische
beschrijvingen van sfeerbeelden, rake gevoelsmomenten en een scherpe
plot.
groep2. Een grote groep mensen die in de kleuterklas bij zuster Carla
over het evangelie en de verhalen daarin hebben gehoord; maar daar
bleef het ook bij.
Zij kunnen ook genieten van de roman en zullen hier en daar namen zien
opduiken die een belletje doen rinkelen. Het zal alleen bij de naambe-
-kendheid blijven; de context in het verhaal is er immers niet meer.
groep3. Onze medemens die een beetje geïndoctrineerd, verstard is
blijven hangen bij alles wat er lepel na lepel en dat jaren lang is ingepapt.
Zo was het - zo is het - zo zal het altijd zijn!
Hij zal zich ergeren aan dit boek. Het evangelie wordt geweld aangedaan.
Een paar voorbeelden:
- wij weten dat Jezus zegt: als iemand je slaat op je linkerwang, bied dan
ook je rechterwang aan.
In het boek gaat het als volgt: Jezus springt nog eens binnen in het ouderlijk huis - hij krijgt er een woordenwisseling met één van zijn broers.
Deze slaat hem op de wang en Jezus biedt hem ook de andere wang aan.
- of nog: Jezus heeft beslist om geen wonderen meer te doen, tot hij een
stoet tegen komt met het dode kind van zijn vroeger 'lief'. Hij kan het dan
natuurlijk niet laten om toch maar te trachten het dode kind tot leven te
wekken.
Ongehoord, zullen deze lezers zeggen, en dat dan nog onder de naam
evangelie.
groep4. Daar ben ikzelf bij (jij ook uvi?). We zijn jaren doordesemd met
de Ware Boodschap. Als we een halve regel uit het evangelie horen, kunnen we er zo de volgende twee zinnen nazeggen.
In de loop der jaren hebben we echter leren relativeren. We weten hoe
vele beelden uit de bijbel en het evangelie echt als beelden moeten worden gezien en niet als absoluut ware feiten.
Zo kan ik bij Schmitt soms zeggen: "ja, dat kan ook".
Op een plaats in het evangelie waar niets over het weer wordt gezegd, en
we schrijven er bij dat het regent; waarom kan dat niet waar zijn?
Het boek bevat drie grote delen.
1) Proloog
Jezus zit gevangen op Witte Donderdag en morgen wordt hij gedood.
Hij blikt in 75 bladzijden terug op zijn voorbije leven.
De wijze waarop Schmitt de wonderen aanpakt is een beetje storend.
Zijn het wel wonderen? Jezus gelooft er aanvankelijk zelf niet veel in.
De broodvermenigvuldiging wordt zo heel verwarrend aangepakt.
2) De roman zelf
Dit deel van blz 79 tot blz 240 behandelt slechts één feit:
Paaszondag - het graf is leeg - waar is het lijk?
Als een Baantjer of Witse moet Pilatus de misdaad oplossen.
Wij kennen reeds het antwoord - dus zeker geen spanning voor ons.
Voor lezers uit groep 1 blijft het een thriller gegeven.
3) een nawoord van 37 bladzijden
Dit was voor mij totaal overbodig. Schmitt probeert hier alle bochten en uitweidingen die hij maakt te verklaren of te rechtvaardigen.
Zo staaft hij uitvoerig waarom hij zoveel over Judas schrijft en zo weinig
over Maria.
Uit de loop van het verhaal voelen we dat ook wel aan en hoeft de uitleg
niet. De lezer kan ook oordelen.
En dan het slot - wat is daar van waar?
Op het ogenblik dat Schmitt het manuscript naar de uitgever moet brengen is alles weg, gestolen. Hij schrijft dan maar het hele boek opnieuw.
Helemaal op het einde, (-het boek is reeds gedrukt-), vindt hij op cassette
zijn eerste versie terug. Liever dan te vergelijken wat nu de beste versie was, werpt hij de eerste versie (-die we dus nooit zullen kennen-) in het
vuur. Waar of niet waar'?
Minpunten van het boek:
- de hardnekkigheid waarmee Schmitt soms zijn ideeën naar voor schuift
en blijft herkauwen
- de keuze van het onderwerp - is daar al niet alles over gezegd en
geschreven.
Pluspunten van het boek:
- de stijl van Schmitt die altijd aanspreekt
- de sfeerschepping
- het scherp inzicht dat hij tekent in de gedachtengang van de hoofdpersonen
- de vele kernzinnen die doen nadenken.
Ik wou bij een tweede lezing deze kernzinnen aankruisen.
Het is er nog niet van gekomen en uvi heeft dit schrijven nu bespoedigd;
vandaar ...
toch nog enkele , ongeveer ...
- groot worden is de werkelijkheid onder ogen zien
- lijden is geen reden om te haten maar een mogelijkheid om lief te
hebben
- twijfel en geloof zijn slechts de beide zijden van eenzelfde medaille,
onverschilligheid is verwerpelijk.
Sorry, er zijn zo tientallen - leest u toch ook maar eens - Schmitt is immers een groot filosoof.
groeten in vriendschap - -denook
