... vervolg
Onder druk van de wereldopinie en een veranderend politiek klimaat in eigen land besluiten de Britten tot samenwerking met de Boeren. Uiteindelijk verlangt iedereen naar rust. Na jaren van wikken en wegen besluiten in 1910 Afrikaners en Britten, boeren en mijneigenaars, zakenlui en plantagehouders tot de stichting van een unie binnen het Britse Gemenebest. Kort na de stichting van de Unie van Zuid-afrika op 31 mei 1910 worden twee politieke partijen opgericht, het South Native National Congress (SANNC) in 1912, voorloper van het ANC en de Nasionale Partij (1914). onder leiding van JBM Hertzog, in de Oranje-Vrijstaat, vandaag de dag nog steeds het hart van het Boerennationalisme.
In het begin van de twintigste eeuw lijkt Zuid-afrika in politiek opzicht veel op de rest van koloniaal Afrika: blanken besturen, zwarten ondergaan dat bestuur. Enkel in de Kaapprovincie blijft het "kleurenblinde" censuskiesrecht gehandhaafd.
Ook al was de basis van het apartheidsstelsel al in de eerste jaren van de 20ste eeuw gelegd, het concept Apartheid werd pas in 1948 officiëel door Malan geïntroduceerd. Naar zijn idee zou het gescheiden leven van de verschillende bevolingsgroepen resulteren in het behoud van hun eigen idenditeit. Volgens malan is dit de enige manier waarop de zwarte bevolking onafhankeklijk kon worden. Hij vermeld echter niet dat apartheid veel meer zou omvatten dan gescheiden woongebieden.
"Zuid-Afrika behoort aan allen die er wonen". Deze eerste zin uit Het Handvest van de Vrijheid, sinds 1955 leidraad van de Zuid-afrikaanse tegenstanders van apartheid, begint langzamerhand werkelijkheid te worden. Decennialang is fanatiek gepoogd de kleuren van het prisma los te snijden door een wettelijk vastgelegd racisme. Zwarte mensen zijn anders dan gekleurde, zijn anders dan Indiërs, zijn anders dan blanken. En bovenal: blanken beter.
Apartheid is een politiek systeem dat blanken in staat heeft gesteld om de zwarte bevolking als goedkope arbeidskrachten uit te knijpen, om hen op elk gewenst ogenblik in te peperen anders, lees, slecht en minderwaardig te zijn. Apartheid, het bekendste Afrikaner woord ter wereld.
Er was een groep van mening dat er voor de blanken geen plaats was in de strijd tegen het apartheidsbewind. Zij vormden in 1959 een eigen beweging, het Pan african Congres (PAC).
De opvolgers van Malan, Johannes Strijdom en Hendruk Verwoerd wisten het apartheidsbeleid en de positie van de blanken te verstevigen. Strijdom beperkte het stemrecht van de kleurlingen en onder Verwoerd kregen de zwarten zelfstandige thuislanden toegewezen en verloren elke vorm van vertegenwoordiging in de Zuid-Afrikaanse regering. In 1961 werd enkel de blanke bevolking geraadpleegd over de relatie met de Britse Kroon, een ruime meerderheid koos voor een onafhaneklijk Zuid-Afrika, dat daarop werd uitgeroepen tot republiek.
In dat zelfde jaar greep een gewelddadig ingrijpen plaats van politie en leger bij een door het PAC georganiseerde demonstratie tegen de pasjeswetten in Sharpeville. er vielen 69 doden. De blanke regering riep de noodtoestand uit. Het ANC en PAC werden verboden. Er volgde een golf van arrestaties, en de macht van politie en leger werd vergroot.
De gebeurtenissen bij Sharpeville betekenden het einde van het geweldloze verzet. Zowel PAC als ANC richtte ondergronds een militaire vleugel op. Door het repressieve beleid van de regering en de gevangenschap van belangrijke leiders was de kracht van de zwarte opoositie in het midden van de jaren zestig behoorlijk verzwakt. Zo werden Nelson Mandela en Walter Sisulu in 1963 tot levenslang veroordeeld.
In het begin van de jaren zeventig werd het protest nieuw leven ingeblazen met de opkomst van de Black Consciousness Movement van Steve Biko en de versterking van de zwarte vakbonden
. Stakingen waren aan de orde van de dag. Het protest bereikte een hoogtepunt in 1976 toen de zwarte schooljeugd in Soweto demonstreerde tegen het verplichte gebruik van Afrikaans, de taal van de onderdrukker, op de scholen. de blanke regering onderdrukte deze demonstratie met harde hand, dit leidde tot een golf van woede en verontwaardiging in het hele land. enkel met gewelddadig machtsvertoon kon de regering de situatie onder controle krijgen, er vielen meer dan duizend doden. De internationale gemeenschap reageerde geschokt en vaardigde internationale wapenboycot uit.
De eerste hervormingen
Pieter Willem Botha, die in 1977 de leiding over de regerende Nasionale Partij overnam, voorzag dat het blanke Zuid-afrika niet zou overleven als het partheidsbestuur niet aangepast zou worden. De kleurlingen en aziaten krgen een eigen kamer in het parlement. De positie van de zwarte bevolking bleef onaangeroerd, zij werden slechts vertegenwoordigd in de regering van de thuislanden, een onafhankelijkheid die door geen enkele buitenlandse regering werd erkend.
In de loop van de jaren tachtig nam de buitenlandse druk toe en zag de blanke regering zich genoodzaakt enkele hervormingen door te voeren. maar deze hervormingen waren van geringe betekenis en betroffen enkel de kleine apartheid, de schediding in het openbare leven, zonder dat de postie van de zwarte bevolking verbeterde. Er ontstonden massale onlusten in de townships (nederzettingen van golfplaten e.d. aan de rand van de steden). Het uitroepen van de noodtoestand en de vorming van een politiestaat waren de enige middelen die de regering ter beschikking had om de orde te hervinden.
De internationale gemeenschap sprak een krachtige veroordeling uit over de handelwijze van de blanke regering. De opoositiebeweging COSATU, een federatie van 34 vakbonden oefende in toenamende mate poltieke druk uit en pleitte voor de vrijlating van Neslon Mandela, die ondertussen was uitgegroeid tot hét symbool van de apartheidstrijd.
wordt vervolgd...
vriendschap is het kostbaarste geschenk!