Stemmige nieuwe ervaring in de herfst van het leven,
Eenmaal zeventig voorbij durf ik beweren dat de herfst van het leven is aangebroken: herfst met prachtige kleuren, dromerige nevels in de ochtend, vroegere avonden … maar de zomer met zijn onstuimig leven is voorbij.
Gelukkig heeft elke leeftijd zijn eigen charmes.
Bij de ouderen die ik ken schiet een gesprek meestal enthousiast vooruit, eenmaal ze over vroeger mogen uitweiden, met details van gebeurtenissen, meer dan zestig jaar oud, verteld met nog een twinkeling in de ogen, alsof het allemaal nu gebeurt.
Dikwijls is de eindconclusie van een dergelijk gesprek samen te vatten met “we moeten geen plannen maken voor binnen vijf jaar, zelfs niet voor volgend jaar. Laat ons genietend terugkijken op wat voorbij is en dag na dag onze herinneringen koesteren.”
Ik vecht zelf voortdurend met deze gedachten; wil me niet steeds betrappen op terugblikken naar …, hervallen in …, wegdromen in nostalgie.
Ik tracht te onderhouden wat er was: muziek beleven met ook nog regelmatig een concert, de wiskunde, met het bijwerken van een gemotiveerde leerling die iets te hoog heeft gegrepen doch er wil geraken, de kleinkinderen waar ik nog voor inspring, de grote tuin, die wel jaar na jaar moeilijker is bij te houden, maar toch … ik laat niet graag dingen verdwijnen wegens … te oud denook.
Nieuwe ervaringen, nieuwe toestanden, zijn niet aan mij besteed, doch als ze me overvallen, plots, dan kan mijn gemoed geroerd raken en in mijn hoofd moet dan ‘opgeschoven’ worden om het ‘plotse’ een plaats(je) te geven.
Dit als inleiding voor wat me vandaag overkwam en blijft natrillen, zodat ook ‘ons dagboek’ het mag weten.
We gingen naar de uitvaartdienst van een man van 68 jaar.
Twee weken geleden werd hem verteld dat hij nog hooguit veertien dagen te leven had. Zijn laatste dagen beschrijven zou ook een indringend stukje dagboek opleveren: een voorbeeld van optimisme, hoe moeilijk ook te begrijpen. Op zondagavond nog, in zijn tuin onder de bomen, met vrienden (-hij had er vele en échte -), lachen, plezieren, drinken ook, zonder het woordje ‘dood’ te laten vallen. Alles, maar dan ook alles, zelf regelen in rust en gelatenheid, tot zelfs de menu van de rouwmaaltijd.
En dan was er de uitvaart in het voor ons verre West-Vlaamse Tielt.
Ontelbare uitvaarten maakte ik mee, in kerken, grote en kleine, met veel of weinig rouwenden. Ook in crematoria zijn er uitvaarten, voor mensen die liever geen kerk (meer) kiezen: vooraf een dienst ter plaatse, dan de koffie, terwijl de crematie plaats vindt, en dan naar huis, met de urne en as van de overledene.
Vandaag, en nu ga ik terug naar de hoofding van dit schrijven “stemmige nieuwe ervaring”, waren we dus in Tielt.
Geen kerk, geen crematorium, maar een funerarium, met een grote, gepast verlichte, sobere, doch zeer sfeervolle aula.
Er waren meer dan tweehonderd aanwezigen, gezeten op warme, gezellig aangeklede banken.
Vooraf was er muziek, doch die klonk zo zacht, dat men stil moest zijn om ze te horen. Het was er ook aandoenlijk stil; ik dacht onwillekeurig aan een kerkuitvaart van een paar weken geleden, waar, voor de dienst begon, links en rechts van mij, eerder luidruchtig werd gepraat.
Het was dus een aula, geen kerk; doch er werd gebeden, ook gezamenlijk voor wie wou meebidden.
Aangepaste teksten, aangepaste muziek (- begeleid door een fotoreportage van de laatste dagen van John; alleen lachende gezichten-), een begroeting bij de kist met een buiging van het hoofd of een besprenkeling in de vorm van een kruis met gewijd water.
John dronk graag een ‘Duvel’. Naast zijn kist stond een ‘Duvel’ en aangepast glas. De bijzondere tekst, gebracht door schoonbroer Herman, eindigde bij het aftrekken van het flesje en een laatste dronk richting John.
Kinderen die hem kenden als grote vriend toonden hun tekeningen en eentje las een zelf geschreven gedichtje.
De sfeer en stemming laten aanvoelen is moeilijk; doch het was er allemaal.
Ik wil eindigen met een bijgedachte bij dit gebeuren.
Moest ik naar het verre oerchristelijke Tielt, om, buiten een kerkgebouw, iets dergelijks te mogen meemaken? Deze namiddag belde ik enkele funeraria in onze streek.
Er was er één waar men ooit zestig mensen, staande, aan een uitvaartplechtigheidje had laten deelnemen. Bij de anderen niets.
denook
ps: - bij het einde van de dienst werd – zoals in onze kerken – een kaarsje met naamkaartje bijgezet op een rij. Deze rij was reeds zeer lang en startte begin dit jaar.
Ik maakte dus iets moois mee, totaal nieuw voor mij, doch in het achterlijke (?) West-Vlaanderen al volop ingeburgerd.
- zus van John, trouw sennetlid, beste vriendin, we waren er graag bij.