Hallo'tjes iedereen.
Ik kom nog een beetje verder vertellen als 't goed is. Ik ben nog bijlange
niet uitverteld hoor.
Onderstaande tekst werd gecopiëerd uit "word", dus 't kan zijn dat er hier en
daar wat eigenaardige tekentjes bij staan. Ik krijg ze niet weg hier.
Jullie weten al dat we 't niet breed hadden thuis, moeder moest mee gaan
werken om haar kleine weduwepensioentje aan te vullen, dat deed ze dus in een
wasserij. Best zwaar werk in de tijd. 't Menske kwam van de boerenbuiten en had
geen studies gedaan, tja... zo was het in de tijd : moeder aan de haard. Maar ik
dwaal af.
Ik meen me te herinneren dat het vroeger donderdagnamiddag geen school was,
dat wou dus zeggen dat ik mee moest gaan werken (nu zou dat kinderarbeid
zijn, maar toen....och) Mijn zusje die 4j. jonger was werd opgevangen door de
mensen die boven ons woonden (joodse vrouw weten jullie nog ?) en ik moest na
school naar de wasserij. Ik veronderstel dat mama daar enkele extra centjes
voor kreeg.
Wat moest ik nu doen ? Wel, je moet je die wasserijen voorstellen, met héle
grote wasmachines, die enkel wasten. Daarna werd die hete was met stokken uit
de machine gehaald en in open houten karretjes op wieltjes, gedeponeerd. In
mijn ogen toen grote karretjes (ik zal zal zo'n 10j. geweest zijn denk ik).
Het hete water droop er uit, dus 't was oppassen geblazen om niet verbrand te
worden. Die karretjes moest ik verrijden, best zwaar om te duwen voor zo'n klein
ding als ik op een gladde, natte vloer, met caoutchouc laarzen aan. Die natte
was kwam dan in de spoelmachines terecht. Ik ben meer dan één keer
uitgegleden met alle gevolgen vandien.
Kunnen jullie het je voorstellen, zo'n klein meisje met blonde vlechtjes, en maar
duwen. Ook mocht (moest) ik mee aan de mangel staan, waar mama ook
werkte,zo'n hele lange van wel 2m., eigenlijk wel gevaarlijk, want je vingers
konden er tussen komen. Voor mij waren de zakdoeken, de servetten, de
keukenhanddoeken, enz. Aan de lakens mocht ik mee trekken aan de andere
kant van de mangel en helpen opvouwen.
Toch heb ik er geen nare herinneringen aan, want er werd wel wat verteld en
afgelachen door al die vrouwen die daar werkten.
Zoiets kan men zich nu niet meer voorstellen, alles gaat automatisch, op 1
knopke duwen en de machine doet de rest.... maar toen ???
Ik heb er leren "werken", kwam meestal doodmoe thuis en
En moest dan m'n huiswerk nog maken.
Mama deed nog andere "bijwerkjes". Zo breidde ze thuis aan zwarte wollen
Sokken voor "broeders".. eerst moest ze die stinkende dingen wassen,
soort bij soort zoeken, ze deed er met gekleurde draad een tekentje aan.
De versleten tenen trok ze uit en breidde er andere aan. Pierenwerk en slecht
Voor haar ogen. Soms ook breidde ze gehele paren...... .ze verdiende er een
peulenschilletje mee, maar ieder centje was meegenomen.
En zo sudderden we maar voort onder ons gedrie'tjes met vallen en opstaan,
De ene week kon er al eens een stukje vlees af, de andere week weer niet,
En dan moesten we weer naar de buiten. Maar......we hadden coupons.
Tot er op een keer een bericht kwam van de spoorwegen dat mama eigenlijk
Geen recht had op die coupons. Vader had 2 maanden te kort "geleefd" om
Vast benoemd te kunnen worden (posthuum)........dus : die coupons van al die
Jaren moesten terugbetaald worden. Waarvan ???? Van haar karige
pensioentje werd er alle maanden een bedrag afgetrokken. Na verloop van tijd
(ik spreek over enkele jaren) is er een wet gekomen dat diegenen die in dat
geval waren, hun "schuld" kwijtgescholden werd. Maar, toen was alles bijna
terugbetaald en van terugwerkende kracht was geen sprake. Weeral tegenslag
dus.
'k Weet ook nog dat rond mijn 10de. Verjaardag een kerkelijke dienst werd gehouden
in de kerk van Wolfsdonk (thuisdorp van vader). Er was een kist, er was veel
volk, een hele ceremonie, een huilende mama......maar mij deed het niks.
Ik wist immers dat er niemand in die kist lag. Doch mama had een "plaats"
Nodig om regelmatig eens naartoe te kunnen gaan. 'k Begrijp dat wel......
Sindsdien hangt er aan de kerk in Wolfsdonk een gedenkplaat die er eeuwig
(ze hebben ze gezegd) zal blijven hangen.
Enkele jaren geleden ben ik er nog geweest met m'n ex-vriend en toen hing
Ze er nog. Nu geraak ik daar niet meer - 'k zal een foto meegeven als
Bewijs.
Dus mensen, als jullie ooit eens passeren aan de kerk van Wolfdonk,
Ga dan even kijken en gedenk in stilte ! ........
Tot volgend verhaal
Elske

WE LEVEN ALLEMAAL ONDER DEZELFDE HEMEL MAAR WE HEBBEN NIET ALLEMAAL DEZELFDE HORIZON (K. Adenoauer)