Het boek van Wiliam T. Black is technisch zeer moeilijk voor mij om te begrijpen. Wat de bankiers toen hebben uitgevreten is pure oplichterij met medeweten van de politiek. Wat het boek zo angstaanjagend maakt is het besef dat er helemaal niets veranderd is en dat de crisis van 2008 gewoonweg niet te vermijden was. En men blijft de dag van vandaag nog altijd achter de schermen doorgaan.
Ik geef nog eens Hörmann's samenvatting van het boek:
De jaren tachtig waren globaal het tijdperk van de financiële ontregeling. Ronald Reagan in de USA en Margaret Thatcher in Groot-Brittannië, bedreven neoliberale politiek, i.e.: toezicht en controle op de economische en financiële wereld werden als fundamenteel verkeerd beschouwd en moesten zo snel mogelijk uitgeschakeld worden. "De Markt" moest zich vanuit zichzelf regelen. Dat was aantoonbaar efficiënter dan staatsinstellingen of alleen maar politieke regelgeving. Mogelijkerwijze zou dit alles, door het 'verheven' principe van de vrije concurrentie - helemaal in de zin van Darwin's "Survival of the Fittest" - dit, voor mensen haast onbegrijpelijk, economisch wonder, tot stand brengen.
Feitelijk gebeurde er echter in de USA van de jaren tachtig iets helemaal anders. Er ontstond de zogenaamde "Saving & Loans-Crisis" (spaar en krediet crisis). Honderden kleine spaarbanken in de USA stortten in en moesten met belastinggeld opgevangen worden. De neoliberale politiek onder Reagan reageerde daar prompt op: de failliete banken moesten door privé investeerders voor "een prijsje" opgekocht worden en dan via de "Vrije Markt" - en dat het best zonder enige regelgeving - weer succesvol gemaakt worden.
Een kritisch mens zou vervolgens de vraag moeten stellen: Wie koopt er nu een failliete bank? Wie kan interesse tonen voor een onderneming, die, door haar eigen insolventie, bewezen heeft dat zijn zakelijk model niet functioneert?
Het antwoord op deze "spannende" vraag, geeft William K. Black, een der belangrijkste US-banken-onderzoekers van die tijd, die toen, in die rol, met dat soort problemen belast was. Zijn boek zou eigenlijk verplichte lectuur, voor elke bankiersopleiding en elke "kijk op het banksysteem" in de hele wereld, moeten zijn. Alleen al de titel van zijn boek "The Best Way to Rob a Bank is to Own One!" ("De beste manier om een bank te beroven is: er een te bezitten!"), is een mooie samenvatting. Misschien brengt u dat ook de uitspraak van Bert Brecht in herinnering: "Wat betekent het inbreken in een bank tegenover het grondvesten van een bank?" Wellicht heeft hij met deze formulering, op vrolijke of niet ernstige wijze, overdreven - maar wie spreekt er, nu en dan, niet over een bank als "Halsabschneider" ("Keeloversnijder")?
Laten we William K. Black zelf aan het woord. Volgens zijn voorstelling van zaken, waren de kopers van de failliete banken, tijdens de "Saving & Loans" crisis, allemaal stromannen die zich het geld, om de koopprijs te betalen, leenden van gangsterbazen (die door Black "banksters" genoemd worden). Zodra ze de banken goedkoop verworven hadden, gaven ze de "bankster" een krediet, dat hoger was dan de aankoopprijs van de bank. Dit krediet werd door de "bankster" nooit meer terug betaald en de bank moest hierdoor weer door belastinggeld opgevangen worden. En dat is nu precies het probleem bij het zogenaamde "Minimum-reserve-systeem" van de private banken: elk van deze banken is een private "gelddruk-machine", of kan, respectievelijk, op deze wijze misbruikt worden. Kredieten kunnen eenvoudig gecreëerd worden en aan vrienden en verwanten gegeven worden. Blijven de terugbetalingen uit, dan worden die kredieten simpelweg uitgeboekt. Zo eenvoudig is dat in dit systeem.
Nu stellen wij u een volkomen eerlijke vraag: Als u altijd al geweten had hoe eenvoudig het bankenbedrog, binnen het "Minimum-reserve-systeem" functioneert - kredieten worden gegeven, niet meer terugbetaald en de buitenwereld betaalt dan dit verlies -, zou u dan zelf, in de plaats van een "bankster", hoge morele remmingen hebben tegenover deze vorm van misbruik? Of zou u het ronduit ervaren als een uitnodiging aan de mensen, die deze methoden kennen, om ze ook ongeremd uit te buiten, zolang dit voor de openbaarheid verborgen bleef? Als u dan ook nog eens 'Rechten' of 'Economie' gestudeerd had: zou u dan ook niet van mening zijn dat dit, "uit de lucht geschapen geld", u toekwam, omdat alle andere mensen niet zo "slim" waren als u? En dient domheid niet bestraft te worden?
Komt u, de hierboven beschreven afloop (banken worden insolvent, met belastinggeld gered, worden daarna weer insolvent, moeten dan met nog meer belastinggeld gered worden, enz.), u niet ergens bekend voor?
Waarschijnlijk wel! U hoeft slechts een actuele krant open te slaan.
(Franz Hörmann "Das Ende des Geldes")
The difference between a Miracle and a Fact is exactly the difference
between a mermaid and a seal.
-- Mark Twain
