CORRECT TAALGEBRUIK
Er is de laatste tijd heel wat kritiek gespuid op onze regering. Critici alom klagen dat er geen vooruitgang geboekt wordt in allerlei dossiers zoals begroting, pensioenen, tewerkstelling, koopkracht etc. etc. Niettemin wordt er in andere domeinen heel wat stevig werk verricht. Zoals in “genderinclusief taalgebruik”. Minister van Ambtenarenzaken, Petra De Sutter (Groen) heeft( zopas een brochure hierover verdeeld aan alle federale ambtenaren. Een citaat van haar : “ Als je een gendergelijk beleid wil voeren en vrouwen alle kansen wil geven, dan hoort een gegenderd woord niet meer. (….) en dat moet worden weerspiegeld in ons taalgebruik.”
Dan volgen enkele voorbeelden zoals : Zeg niet “geachte heer of mevrouw”, maar zeg “beste” of gewoon de naam. Ook wordt er op aangedrongen geen spreekwoorden te gebruiken waarin het woord “man” voorkomt.
Puik werk van de minister ! Daar sta ik als één euh… persoon achter ! Meer zelfs, ik zocht zelf enkele spreekwoorden, uitdrukkingen en gezegden op die voor verbetering vatbaar zijn.
-Mannetje maan schijnt : Persoontje maan schijnt.
-De bemanning van het zinkend schip was manhaftig : “Vrouwen en kinderen eerst !”. Beter ware : De bemensing van het schip was persoonshaftig : “Menstruerenden en kinderen eerst !”
Toch verging het schip met man en muis, of beter met elkeen en muis.
-Als de wijn is in de man, is de wijsheid in de kan. Dit wordt dan : als de wijn is in de mens, komt de wijsheid uit zijn pens.
-Man en paard noemen : cisgender en paard noemen.
-Ze geraakte niet aan de man. Dit wordt een moeilijke : ze geraakte niet aan het gewenste gendertype.
In de sport komen ook nog veel woorden voor die pijnlijk masculien zijn en daardoor beter aangepast worden aan ons taalgebruik.
-Bij de beklimming van de Mont Ventoux kreeg Tom Simson een klap van de man met de hamer. Ook een moeilijke. Een klap van de molen misschien ? Molens zijn genderneutraal.
-Een grote groep voetbalsupporters die hun ploeg aanmoedigt wordt ook wel eens De Twaalfde Man genoemd. Dit kan beter. Een non-binaire term zou kunnen zijn De twaalfde Speler, hoewel hier een conflict kan ontstaan bij de scheidsrecht(st)er daar hij/zij/het slechts elf spelers op zijn/haar/diens blad vindt. (Ik weet het, het schrijft en leest wat moeilijker maar het is voor de goede zaak).
- Lastiger wordt het sedert het vrouwenvoetbal opmars maakt, want wat doen we met het woord “mandekking” ? En wat bij korfbal waar er gemengd gespeeld wordt ? Daar moet een vrouw soms van de bal afgedekt worden door een man. Mandekker wordt dan vrouwdekker maar daar kan al eens een misverstand uit voortkomen.
-Manshoogte : “we zullen dit schilderij op manshoogte hangen”. Niet alleen seksistisch maar bovendien ook nog verwarrend. Want hoe hoog is een man ? Nemen we Thibaut Courtois als referentie dan zullen heel wat dames op hun tenen moeten staan en hun hals rekken om de details van het schilderij te kunnen bekijken. Nemen we echter Emmanuel Macron als norm dan zal vrouwtje Brigitte zich diep voorover moeten buigen. Een woord dus dat beter uit de woordenschat wordt geschrapt.
-Mangat : dit is een opening in een stoomketel groot genoeg om een man door te laten om de ketel te reinigen. Wel wel, waarom zou alleen een man door dat gat kunnen kruipen en geen vrouw ? Iedereen die zo’n ketel heeft kan via zijn/haar eigen gat het boeltje schoonmaken. Iedereen, welke ook zijn/haar/het geslacht het ook betreft. Ik zou dit woord vervangen door een neutraler term : een LGBTQIA+gat.
Deze lijst, beste lezer, is uiteraard onvolledig. Onze vocabulaire wemelt nog van talloze begrippen en woorden die discriminerend zijn voor allerlei minder- en meerderheden. Zoals we merken in veel beroepen : vuilnisman, timmerman, brandweerman of mosselman. Er is dus nog veel werk aan de winkel op taalgebied. Onze regering beseft dat en weet waar haar prioriteiten moeten liggen. Petra heeft een goede voorzet gegeven met haar brochure. En een goede voorzet verdient om binnen getrapt te worden. Dat probeer ik te doen en zoals velen trap ik er in. Maar het is geen eenvoudig klusje. Velen zouden misschien zuchten : “man man man, miserie, miserie !”. Ze vergissen zich want ze zuchten al verkeerd want niet inclusief. Vrouw vrouw vrouw, miserie miserie of persoon persoon persoon, miserie miserie, zou al gepaster zijn. Maar zelf blijf ik niet bij de binaire pakken zitten, ik propageer de inclusiviteit, maniakaal zelfs.
Er is de laatste tijd heel wat kritiek gespuid op onze regering. Critici alom klagen dat er geen vooruitgang geboekt wordt in allerlei dossiers zoals begroting, pensioenen, tewerkstelling, koopkracht etc. etc. Niettemin wordt er in andere domeinen heel wat stevig werk verricht. Zoals in “genderinclusief taalgebruik”. Minister van Ambtenarenzaken, Petra De Sutter (Groen) heeft( zopas een brochure hierover verdeeld aan alle federale ambtenaren. Een citaat van haar : “ Als je een gendergelijk beleid wil voeren en vrouwen alle kansen wil geven, dan hoort een gegenderd woord niet meer. (….) en dat moet worden weerspiegeld in ons taalgebruik.”
Dan volgen enkele voorbeelden zoals : Zeg niet “geachte heer of mevrouw”, maar zeg “beste” of gewoon de naam. Ook wordt er op aangedrongen geen spreekwoorden te gebruiken waarin het woord “man” voorkomt.
Puik werk van de minister ! Daar sta ik als één euh… persoon achter ! Meer zelfs, ik zocht zelf enkele spreekwoorden, uitdrukkingen en gezegden op die voor verbetering vatbaar zijn.
-Mannetje maan schijnt : Persoontje maan schijnt.
-De bemanning van het zinkend schip was manhaftig : “Vrouwen en kinderen eerst !”. Beter ware : De bemensing van het schip was persoonshaftig : “Menstruerenden en kinderen eerst !”
Toch verging het schip met man en muis, of beter met elkeen en muis.
-Als de wijn is in de man, is de wijsheid in de kan. Dit wordt dan : als de wijn is in de mens, komt de wijsheid uit zijn pens.
-Man en paard noemen : cisgender en paard noemen.
-Ze geraakte niet aan de man. Dit wordt een moeilijke : ze geraakte niet aan het gewenste gendertype.
In de sport komen ook nog veel woorden voor die pijnlijk masculien zijn en daardoor beter aangepast worden aan ons taalgebruik.
-Bij de beklimming van de Mont Ventoux kreeg Tom Simson een klap van de man met de hamer. Ook een moeilijke. Een klap van de molen misschien ? Molens zijn genderneutraal.
-Een grote groep voetbalsupporters die hun ploeg aanmoedigt wordt ook wel eens De Twaalfde Man genoemd. Dit kan beter. Een non-binaire term zou kunnen zijn De twaalfde Speler, hoewel hier een conflict kan ontstaan bij de scheidsrecht(st)er daar hij/zij/het slechts elf spelers op zijn/haar/diens blad vindt. (Ik weet het, het schrijft en leest wat moeilijker maar het is voor de goede zaak).
- Lastiger wordt het sedert het vrouwenvoetbal opmars maakt, want wat doen we met het woord “mandekking” ? En wat bij korfbal waar er gemengd gespeeld wordt ? Daar moet een vrouw soms van de bal afgedekt worden door een man. Mandekker wordt dan vrouwdekker maar daar kan al eens een misverstand uit voortkomen.
-Manshoogte : “we zullen dit schilderij op manshoogte hangen”. Niet alleen seksistisch maar bovendien ook nog verwarrend. Want hoe hoog is een man ? Nemen we Thibaut Courtois als referentie dan zullen heel wat dames op hun tenen moeten staan en hun hals rekken om de details van het schilderij te kunnen bekijken. Nemen we echter Emmanuel Macron als norm dan zal vrouwtje Brigitte zich diep voorover moeten buigen. Een woord dus dat beter uit de woordenschat wordt geschrapt.
-Mangat : dit is een opening in een stoomketel groot genoeg om een man door te laten om de ketel te reinigen. Wel wel, waarom zou alleen een man door dat gat kunnen kruipen en geen vrouw ? Iedereen die zo’n ketel heeft kan via zijn/haar eigen gat het boeltje schoonmaken. Iedereen, welke ook zijn/haar/het geslacht het ook betreft. Ik zou dit woord vervangen door een neutraler term : een LGBTQIA+gat.
Deze lijst, beste lezer, is uiteraard onvolledig. Onze vocabulaire wemelt nog van talloze begrippen en woorden die discriminerend zijn voor allerlei minder- en meerderheden. Zoals we merken in veel beroepen : vuilnisman, timmerman, brandweerman of mosselman. Er is dus nog veel werk aan de winkel op taalgebied. Onze regering beseft dat en weet waar haar prioriteiten moeten liggen. Petra heeft een goede voorzet gegeven met haar brochure. En een goede voorzet verdient om binnen getrapt te worden. Dat probeer ik te doen en zoals velen trap ik er in. Maar het is geen eenvoudig klusje. Velen zouden misschien zuchten : “man man man, miserie, miserie !”. Ze vergissen zich want ze zuchten al verkeerd want niet inclusief. Vrouw vrouw vrouw, miserie miserie of persoon persoon persoon, miserie miserie, zou al gepaster zijn. Maar zelf blijf ik niet bij de binaire pakken zitten, ik propageer de inclusiviteit, maniakaal zelfs.



