Dit gebeurt als Vlaanderen de onafhankelijkheid uitroept.

[Wil.]

Wat Brabant en Vlaanderen van elkaar scheidt is juist de gemeenschappelijke taal

Leg eens uit.

[Hobo]

Hoe vermoord een Hollander een vis? Hij laat hem verdrinken

Er is wel een historisch verhaal in Tilburg, waarbij een frater een haring terug naar huis bracht toen hij een uitstapje naar de zee had gebracht. (Cubra Cultureel Brabant site)
Na een lang verhaal is het beestje gewend geraakt aan het glibberen in het gras, maar is toen in het kanaal verdronken. Verhaal in plat Tilburgs. Echt kostelijk

Zouden daarvan dan de PALINGEN afstammen

[Fred1950]

Hoe vermoord een Hollander een vis? Hij laat hem verdrinken

Er is wel een historisch verhaal in Tilburg, waarbij een frater een haring terug naar huis bracht toen hij een uitstapje naar de zee had gebracht. (Cubra Cultureel Brabant site)
Na een lang verhaal is het beestje gewend geraakt aan het glibberen in het gras, maar is toen in het kanaal verdronken. Verhaal in plat Tilburgs. Echt kostelijk

Zouden daarvan dan de PALINGEN afstammen

Wie weet ! Goed opgemerkt trouwens ...

[socrates]

Er is wel een historisch verhaal in Tilburg, waarbij een frater een haring terug naar huis bracht toen hij een uitstapje naar de zee had gebracht. (Cubra Cultureel Brabant site)
Na een lang verhaal is het beestje gewend geraakt aan het glibberen in het gras, maar is toen in het kanaal verdronken. Verhaal in plat Tilburgs. Echt kostelijk

Zouden daarvan dan de PALINGEN afstammen

Wie weet ! Goed opgemerkt trouwens ...

Waarom worden Tilburgers "Kruikezeiker" genoemd ?

[frits1955]

Ik veronderstel dat je dat zellf ook kunt opzoeken maar welaan: blijkbaar waren er vroeger veen textielbedrijven in Tilburg en werd er veel urine gebruikt om de wol te wassen. Vandaar het gezeik in kruiken.
En als het niet waar zou zijn klinkt het toch goed

[socrates]

Ik veronderstel dat je dat zellf ook kunt opzoeken maar welaan: blijkbaar waren er vroeger veen textielbedrijven in Tilburg en werd er veel urine gebruikt om de wol te wassen. Vandaar het gezeik in kruiken.
En als het niet waar zou zijn klinkt het toch goed

Is er enig verband of enige gelijkenis met het gezegde "hij is door de wol gewassen ?"

[RyanR]

Inderdaad, urine werd gebruikt in de verfindustrie. In Duitsland kende men ook de term "blau machen" Dat was het maken van een blauwe kleurstof op vrijdag. Planten waar urine aan toegevoegd werd om een blauwe kleur te krijgen. Op maandag werd dat verwerkt, daarvandaan "blauwe maandag".

[Fred1950]

Ik veronderstel dat je dat zellf ook kunt opzoeken maar welaan: blijkbaar waren er vroeger veen textielbedrijven in Tilburg en werd er veel urine gebruikt om de wol te wassen. Vandaar het gezeik in kruiken.
En als het niet waar zou zijn klinkt het toch goed

Is er enig verband of enige gelijkenis met het gezegde "hij is door de wol gewassen ?"

Dat heb ik niet teruggevonden , maar wel "door de wol geverfd" en dat betekent "zijn stiel kennen" of van aanpakken weten. Ik denk dat de urine werd gebruikt ( als die al werd gebruikt , onder voorbehoud dus ) om de wol te bleken , om de ongediertjes die er nog zouden inzitten te doden , en ook om ze soepeler te maken. Vers geschoren wol kloddert aan mekaar ( waarvan getuige in mijn kinderjaren ).

[voorn]

Om te bleken wordt Waterstof peroxide gebroikt.

[frits1955]

Is er enig verband of enige gelijkenis met het gezegde "hij is door de wol gewassen ?"

a.Het gebruik van urine ( zie b) heeft daar niets mee te maken. Indertijd betekende " de wol wassen" dat die wol die van het schaap kwam direct met verf behandeld werd voordat er andere behandelingen uitgevoerd werden. Blijkbaar zou daardoor de kleurvastheid van de wol groter zijn; wol die aldus gekleurd werd ging dus langer mee , was degelijker en was dan ook duurder. De uitdrukking " door de wol geverfd" verwijst dan oorspronkelijk naar het feit dat iemand een vakman was, een degelijk iemand.

b. Even naar de kruikenzeikers. Niet alleen in Tilburg maar ook bij ons in Vlaanderen werd in de middeleeuwse textielindustrie urine toegevoegd aan heet water waarin de wol dan terecht kwam - daardoor kwamen er chemische processen op gang die voor een soort vervilting zorgde waardoor de wol blijkbaar waterafstotend werd. Eén van de behandelingen bestond er ook in dat de arbeiders met de voeten moesten staan trappen in de bakken met wol en water + urine ... zij werden "volders" genoemd. Zeer zwaar , ongezond en slecht betaald werk. Het is dan ook geen toeval dat de verpauperde "volders", samen met de wevers, prominent aanwezig waren tijdens de sociale opstanden in die tijden zoals o.a. de opstand tegen de Franse koning en zijn Vlaamse slippendragers tijdens de slag op de Groeningenkouter in 1302.

[Fred1950]

..... - daardoor kwamen er chemische processen op gang die voor een soort vervilting zorgde waardoor de wol blijkbaar waterafstotend werd. ....

Ik heb het "gevoel" dat de werking net andersom is. Een schaap wordt amper nat in de regen , het heeft als het ware een regenmantel aan. Vers geschoren wol voelt ook vetting aan. Mijn idee is dat men de urine gebruikte om de wol MINDER waterafstotend te maken waardoor het bvb. gemakkelijker geverfd kon worden. Urine is een zuur en breekt dus vetstoffen af.

[frits1955]

Nieman kan U beletten om 1 en ander zelf op te zoeken he Fred

[RyanR]

Het grappige is dat er tegenwoordig AddBlue op de markt is, in principe is het een stikstofverbinding. Ureum.
Eigenlijk pis dus. Dat wordt gebruikt om de uitstoot van vooral vrachtwagens schoner te maken.
Ik verwijs naar mijn schrijfsel over "Blau machen" in Duitsland

[socrates]

Is er enig verband of enige gelijkenis met het gezegde "hij is door de wol gewassen ?"

a.Het gebruik van urine ( zie b) heeft daar niets mee te maken. Indertijd betekende " de wol wassen" dat die wol die van het schaap kwam direct met verf behandeld werd voordat er andere behandelingen uitgevoerd werden. Blijkbaar zou daardoor de kleurvastheid van de wol groter zijn; wol die aldus gekleurd werd ging dus langer mee , was degelijker en was dan ook duurder. De uitdrukking " door de wol geverfd" verwijst dan oorspronkelijk naar het feit dat iemand een vakman was, een degelijk iemand.

b. Even naar de kruikenzeikers. Niet alleen in Tilburg maar ook bij ons in Vlaanderen werd in de middeleeuwse textielindustrie urine toegevoegd aan heet water waarin de wol dan terecht kwam - daardoor kwamen er chemische processen op gang die voor een soort vervilting zorgde waardoor de wol blijkbaar waterafstotend werd. Eén van de behandelingen bestond er ook in dat de arbeiders met de voeten moesten staan trappen in de bakken met wol en water + urine ... zij werden "volders" genoemd. Zeer zwaar , ongezond en slecht betaald werk. Het is dan ook geen toeval dat de verpauperde "volders", samen met de wevers, prominent aanwezig waren tijdens de sociale opstanden in die tijden zoals o.a. de opstand tegen de Franse koning en zijn Vlaamse slippendragers tijdens de slag op de Groeningenkouter in 1302.

Een van de actieve stoffen in de urine is ammoniak, daar was het de volders wellicht om te doen ?

Dus het slechts betalen van het vuilste en zwaarste werk, was toen toch ook al de regel. Zelfs na de zoveelste Industriële revolutie is daar nog niet veel aan veranderd. Wel is vuil werk nu vaak vervangen door geestdodend werk, maar wat té vuil en té zwaar wordt bevonden, laten wij dan over aan migranten uit diverse windstreken.

[Fred1950]

Nieman kan U beletten om 1 en ander zelf op te zoeken he Fred

Vers geschoren wol zit vol van de lanoline ( of lanolien ) en dat is een vet. Ureum is een stikstofhoudende organische verbinding met als molecuulformule (NH2)2CO. ( https://nl.wikipedia.org/wiki/Ureum ) .Het wordt ook ammonium carbamate of carbamaat zuur genoemd. En een zuur neutraliseert vet. Ik heb dus gelijk dat "volders" het vet uit de wol trampelden , en daardoor wordt de wol net minder water afstotend !

De kennis die ik in mijn kinderjaren heb opgedaan is dus nog steeds niet achterhaald.

@socrates Uit Wiki hierboven : "Bij verhitting ontleedt het in ammoniak en biuret."