frits1955 schreef: ↑10 aug 2024, 14:12
Nu en dan worden er ook verstandige dingen gezegd over de extreem-rechtse plunderaars in GB:
... Nu is het ter rechterzijde moeilijk om extreemrechts geweld te benoemen als wat het is: extreemrechts geweld dat slachtoffers maakt en schade berokkent. Er is een vrij breed gedeelde overtuiging dat migranten die slachtoffer zijn van bruut straatgeweld dat aan zichzelf te wijten hebben. Dat victimblaming komt overeen met het idee dat extreemrechts behendig in de markt zet, namelijk dat pogromachtig straatgeweld een soort explosie van het volksgemoed laat zien, tot een kookpunt gebracht door jaren van ontkende migratieproblemen en criminaliteit.
Dat klopt niet. Het racistische straatgeweld van de afgelopen weken, vaak specifiek tegen moslims gericht, is het resultaat van decennia politieke stigmatisering van moslims en migranten in het algemeen. De lont in het kruitvat moet zeker benoemd worden: de gruwelijke moordpartij door een 17-jarige jongeman op een vakantiekamp voor jonge Taylor Swift-fans in Southport. De dader is een kind van Rwandese migrantenouders, maar hij is ook in Wales geboren en christelijk opgevoed. Dus als excuus, als dat al mogelijk zou zijn, om moslims en asielcentra aan te vallen, kan dat moeilijk gelden.
Dat betekent niet dat migratie geen problemen veroorzaakt. Die problemen bestaan zeker, en de frustraties zijn reëel als het gaat om de moeilijkheid om een open economie zoals de Europese of Britse daadwerkelijk te begrenzen. Een van de grote uitdagingen is de ongelijke verdeling van de gevolgen van migratie. De negatieve impact treft vooral de lagere inkomensgroepen, die hun directe leefomgeving zien veranderen en verkleuren en dat ervaren als verdringing of concurrentie. Daarentegen profiteren vooral de hogere inkomensgroepen, die de vruchten plukken van de welvaart die migrantenarbeid in laagbetaalde banen oplevert.
Deze analyse biedt al een verklaring waarom bepaalde groepen Britten zich schuldig maakten aan racistisch straatgeweld en plunderingen. Zeker, het is intellectueel lui en ronduit paternalistisch om kiezers die voor een xenofobe partij of politicus stemmen, vergoelijkend weg te zetten als ‘verliezers van de globalisering’. Juist deze kiezers stemmen vaak bewust en vol overtuiging voor een uiterst rechts antimigratieprogramma.
Toch valt in het Britse geval de economische component moeilijk te negeren. De Britse economie heeft sinds de brexit een moeilijke periode doorgemaakt, met een verlies van 2 tot 5 procentpunt aan economische groei. Dat is gigantisch, en de zwaarste klap was natuurlijk voor de meest kwetsbaren. Vorig jaar bereikte de armoede in het VK een piek van 18 procent, en onder kinderen is dat zelfs 25 procent. Een groot deel van deze armoede en lage inkomens is in Noord-Engeland geconcentreerd, met name in de steden en wijken die met gewelduitbarstingen te maken kregen. Het waren ook de inwoners van deze steden en wijken die destijds aan de brexitmeerderheid bijdroegen, in de inmiddels verpieterde hoop dat onafhankelijkheid tot minder migratie en meer welvaart zou leiden.
Het racistische straatgeweld van de afgelopen weken is het resultaat van decennia politieke stigmatisering van moslims en migranten
Dat wil niet zeggen dat het geweld en de openlijke vreemdelingenhaat economisch geïnspireerd zijn. Het wil wel zeggen dat politici in die economisch kwetsbare groepen een publiek vinden dat vatbaar is voor antimigratieretoriek. Want zo zit de dynamiek in elkaar: het zijn politici die de bevolking opjutten, niet andersom. Wetenschappelijk opinie-onderzoek laat zien dat in het VK, net als in Vlaanderen, negatieve ideeën over migratie en de islam al decennialang sterk aanwezig zijn. Die negatieve lijn blijft vrij stabiel doorheen de tijd en duikt niet plots nog dieper naar beneden.
Wat wel veranderde, is dat politici migratiekritiek zelf als prioriteit naar voren gaan schuiven. Omdat links en rechts sociaal-economisch dichter op elkaar schoven sinds Tony Blair en New Labour, werden identiteit en migratie de nieuwe onderscheidende thema’s in het politieke debat. De rechtse populist Nigel Farage speelde en speelt daar zeker zijn rol in, maar belangrijker is dat ook de grote, traditionele Conservatieve partij de retoriek tegen Europa en tegen migratie opportunistisch omarmde. Kiezers werden warm gemaakt met dure eden over het stoppen van migranten. Die beloftes bleken onhaalbaar, mede omdat de Britse economie die migranten tegelijk ook nodig heeft en actief aantrekt. Dat verhoogt natuurlijk de frustratie bij kiezers, wat de spiraal van nieuwe verwachtingen en onhaalbare antimigratiebeloftes voortzet. Het is die helse dynamiek die tot een ontsporing van geweld heeft geleid.
Xenofobie
Extremistische provocateurs zoals Tommy Robinson, spelen daar ook een rolletje in, net als het mediaplatform – X/ Twitter – dat hem alle ruimte geeft om haat te zaaien en leugens te verspreiden. Maar die rol wordt veeleer overschat dan onderschat. Uiterst rechts heeft in het Verenigd Koninkrijk zelden echt politieke macht kunnen verwerven via verkiezingen. Een figuur als Robinson blijft in vele opzichten marginaal. En X-baas Elon Musk mag er dan wel een merkwaardig genoegen in scheppen om de boel mee op te jutten, de verantwoordelijkheid van klassieke media die jarenlang de xenofobie mee oppookten, is wellicht groter.
(Bart Eeckhout - De Morgen)