Pakjes. Wie houdt er niet van? In de aanloop naar een nieuw jaar overwegen sommige ouders om net iets meer te geven dan een pakje. Ze beslissen om een schenking te doen. Schenken is meer dan gewoon ‘geld geven’. Notaris.be maakte een lijst van vijf belangrijke tips op voor wie de stap wil zetten.
1. Denk aan je oude dag
Een schenking is een financieel duwtje in de rug voor je kinderen, maar het is voor jou ook een verarming. Daar sta je niet altijd bij stil. “Wekelijks stuur ik mensen terug naar huis met het advies om niet te schenken” zegt notaris Joni Soutaer “Soms is het fiscaal de moeite niet waard, en soms is het zelfs gevaarlijk.”
Wie een woning heeft geschonken met voorbehoud van vruchtgebruik mag nog van de woning genieten. Maar eenmaal die woning verkocht wordt, krijgen de kinderen - de blote eigenaars – het grootste deel van de opbrengst. Wie schenkt moet dus een beetje in een glazen bol kijken. Heb je een financiële buffer? Zal je niet in moeilijkheden komen wanneer naar een woonzorgcentrum of een rusthuis verhuist?
2. Koppel voorwaarden en lasten aan je schenking
Je kan bij een schenking de nodige bescherming inbouwen. Denk bijvoorbeeld aan het schenken ‘met voorbehoud van vruchtgebruik’ waarbij je zelf nog in de geschonken woning kan blijven wonen of zelf nog kan genieten van de interesten van kapitaal. Maar er zijn nog mogelijkheden. Zo kan je een zorgclausule aan een schenking koppelen. De begunstigde verbindt zich er dan toe om voor jou te zorgen op je oude dag. Of je kan er een last aan toevoegen zodat de begunstigde je periodiek een rente uitkeert. Net daarom is het interessant om naar de notaris te gaan voor een schenking. De notaris bekijkt welke voorwaarden voor jou interessant zijn. Via een bankgift kan je ook schenken, maar hiermee kan je bijvoorbeeld niet schenken met voorbehoud van vruchtgebruik.
3. Een bankgift kan, maar informeer je over de risico’s
Een bankgift via een bankoverschrijving is perfect geldig. Maar hier zijn risico’s aan verbonden. Eerst en vooral moet je na het verrichten van de bankgift drie jaar blijven leven. Overlijd je binnen de drie jaar, dan zal de waarde van je schenking bij je erfenis gerekend worden. Resultaat: kans op hogere successierechten, wat net de bedoeling niet is.
Anderzijds moet je voor een bankgift rekening houden met een aantal zaken. Zo moet je opletten als je – met alle goede bedoelingen – een geschrift opstelt die de schenking bevestigt. Het geschrift moet volgen op de bankoverschrijving, niet omgekeerd. Ook met de mededelingen op de bankoverschrijving ga je best voorzichtig om. Wil je absolute zekerheid? Dan ga je best naar een notaris als je een schenking overweegt. Hij zal je op weg helpen en samen met jou bekijken welke oplossing voor jou de beste is.
4. Vastgoed schenken? Doe het in schijfjes!
Een woning schenk je in schijfjes. Hoezo? Wanneer je een onroerend goed schenkt, is er geen vast tarief. Hoe hoger de waarde van je onroerende schenking, hoe hoger het belastingtarief! Je schenking spreiden in de tijd kan de belastingen drukken. Als je tussen verschillende onroerende schenkingen aan dezelfde persoon minimaal drie jaar laat, zal de schenkbelasting telkens opnieuw berekend worden vertrekkende van het laagste tarief. De teller wordt dan telkens weer op nul gezet, zodat je minder kans hebt om in de hogere schijven terecht te komen! “Een schenking wordt altijd per persoon bekeken” legt notaris Goedele Vandekerckhove uit. “Als beide ouders elk de helft schenken aan hun kind, kan de volledige woning in één beweging aan een voordeliger tarief worden weggeschonken. Handig!”
5. Speel open kaart
Alleen de schenkingen in de strikte zin van het woord worden verrekend met erfenissen. En juist daar wringt soms het schoentje. Want er zijn talloze manieren om je kinderen te bevoordelen: geld schenken, een wereldreis betalen, verbouwingen mee financieren, jarenlang op de kinderen passen… Om toekomstige discussies tussen broers en zussen te vermijden, speel je beter open kaart over je schenkingen. Wil je de gelijkheid tussen je kinderen bewaren? Hou dan goed bij welke voordelen elk van hen heeft genoten. Bij de notaris kan je al deze genoten voordelen en schenkingen naast elkaar leggen en bijsturen waar nodig. Dat kan via een erfovereenkomst. “Erfovereenkomsten komen nog niet heel veel voor. Ze bestaan ook nog niet zo lang. Maar erfovereenkomsten zijn ongetwijfeld zeer nuttig om familievetes over erfenissen te voorkomen” aldus notaris Carol Bohyn.
De erfenis- en schenkingswetgeving is complex en onderhevig aan gewestelijke verschillen (Vlaanderen, Brussel, Wallonië). Dit artikel biedt uitsluitend algemene achtergrond en vervangt in geen geval het bindende advies van een notaris of successieplanner.
