Wat met je pensioen?
Bij een gerechtelijke scheidingsprocedure wordt het onderwerp ‘pensioen’ vaak niet aangesneden, wat voor een zware domper kan zorgen op het moment dat je op pensioengerechtigde leeftijd komt. Pas dan word je geconfronteerd met het effect van bijvoorbeeld jaren geen (wettelijke) pensioenrechten opgebouwd te hebben. Bij scheidingsregelingen waar een bemiddelaar aan te pas komt, kan het pensioen ook uitvoerig besproken worden. Zo wordt er in de overeenkomst beschreven of ieder voor het eigen wettelijk pensioen instaat of niet. Het is immers ook mogelijk dat er een compensatie wordt afgesproken voor niet-opgebouwde pensioenrechten.
De materie is complex en vergt veel tekst en uitleg. Het is dan ook onbegonnen werk om in dit artikel alles in detail te behandelen. Een ervaren bemiddelaar kan je mondeling wegwijs maken tussen alle ingewikkelde begrippen zoals wettelijk pensioen, echtscheidingspensioen, extralegaal pensioen en groepsverzekering, zodat je over alles een regeling kan treffen. In dit artikel geef ik alvast de basis mee.
Allereerst wil ik even duiden op het belang van pensioen en je een idee geven over de bedragen die worden uitbetaald door de Staat. De bedragen die G. De Swert (ex-hoofd van de studiedienst en specialist sociale zekerheid) in 2014 de wereld instuurde, werden door geen enkele politicus of officiële instantie weerlegd of tegengesproken. Daarom kan de volgende informatie de ogen openen van scheidende koppels waarvan een van de partners niet of slechts gedeeltelijk heeft gewerkt:
‘Begin 2013 kreeg een gepensioneerde van de privésector (werknemers en zelfstandigen) gemiddeld 1025 euro per maand. Een werknemer 1040, een zelfstandige 992. Een man 1154, een vrouw 907, een weduwe 936. Een Vlaamse gepensioneerde 1107, een Waalse 1073, een Brusselse 1053. Een gepensioneerde van de overheid mocht zich verheugen op gemiddeld 2.119 euro.’
Niet vergeten: het gaat over bruto bedragen … Ook dat nog!
Wettelijk pensioen: compensatie voor niet-gewerkte periodes?
Als je bepaalde periodes slechts deeltijds of niet hebt gewerkt om bv. te zorgen voor de kinderen en het huishouden, wreekt zich dat in het wettelijk rustpensioenIn het geval dat een van de partners bepaalde periodes slechts deeltijds of niet heeft gewerkt om bijvoorbeeld te zorgen voor de kinderen en het huishouden, wreekt zich dat in het wettelijk rustpensioen. Het aantal jaren dat meetelt om het wettelijk pensioen te berekenen, en de refertebedragen om het rustpensioen te berekenen, ondergaan de invloed ervan zodat een beduidend lager pensioen zal worden ontvangen.
Is het dan onredelijk als die partner vraagt om een regeling te bespreken om dit (deels) te compenseren? Hoe ziet zo’n compensatie er dan uit?
Een dergelijke compensatie kan een bedrag zijn dat de ene partner aan de andere betaalt gedurende een bepaalde periode. Daarnaast kan het ook een gekapitaliseerd bedrag zijn dat wordt betaald in de vorm van persoonlijk onderhoudsgeld. Hou wel in het achterhoofd dat het steeds om brutobedragen gaat waarvan de betaler fiscaal een deel recupereert en de ontvanger een deel aan de fiscus dient af te staan.
Als je nog geen 55 jaar oud bent, is het echter moeilijk om te berekenen op hoeveel wettelijk pensioen je recht hebt. Pas vanaf 55 jaar kan er een officiële simulatie gemaakt worden van het ‘vermoedelijk’ bedrag aan rustpensioen.
Wat is een echtscheidingspensioen?
Het is mogelijk dat je bij een scheiding recht hebt op een extra rustpensioen op basis van de loopbaan van je ex. Dat echtscheidingspensioen kan dan worden toegevoegd bij het rustpensioen dat je ontvangt voor je eigen beroepsloopbaan. Het zijn geen schatten en geen bergen van goud, het is wat het (maar) is.
Wie heeft recht op zo’n echtscheidingspensioen: niet de ex-partner van een ambtenaar. Wel de ex-partner van een loontrekkende of zelfstandige. Die kan hierop aanspraak maken onder bepaalde voorwaarden. Zo moet je 65 jaar zijn of op vervroegd pensioen zijn (gesteld). Je mag ook niet uit de ouderlijke macht ontzet zijn, je mag niet veroordeeld zijn omdat je de ex-partner naar het leven hebt gestaan. Je mag niet hertrouwd zijn, tenzij het nieuwe huwelijk opnieuw ontbonden is door echtscheiding of overlijden van de (nieuwe) partner.
Voor de jaren waarin je geen eigen rechten krijgt toegekend, ontvang je 60% van 62,5% van het jaarinkomen van je gewezen echtgenootVoor het bepalen van de loopbaan worden de periodes van tewerkstelling en gelijkstelling van je ex gedurende de huwelijksperiode in aanmerking genomen. Het bedrag zelf wordt op dezelfde manier berekend als een gewoon rustpensioen. Voor de periode dat het huwelijk heeft stand gehouden wordt het pensioen berekend alsof je zelf de activiteit hebt uitgeoefend. Maar als je voor een bepaald jaar eigen pensioenrechten in een ander stelsel hebt opgebouwd, dan krijg je geen pensioen als echtgescheidene, tenzij je aan die persoonlijke rechten verzaakt. Voor de jaren waarin je geen eigen rechten krijgt toegekend, ontvang je 60% van 62,5% van het jaarinkomen van je gewezen echtgenoot.
Kan ik aanspraak maken op de groepsverzekering van mijn ex?
Lees hier verder.
Disclaimer
De informatie in dit artikel is bedoeld als algemene, onafhankelijke duiding en kan persoonlijk of professioneel advies niet vervangen. Voor onze wetenschappelijke artikels baseren we ons steeds op betrouwbare bronnen en de laatste beschikbare inzichten. Bij vragen over je gezondheid, financiële situatie of andere belangrijke beslissingen neem je best contact op met een bevoegde professional.
