Het voorbije anderhalf jaar maakten 51.500 Belgen gebruik van het recht om een erfenis met voornamelijk schulden kosteloos te verwerpen. Zo’n verwerping verloopt sinds anderhalf jaar een pak eenvoudiger, nu je daarvoor bij de notaris moet zijn en niet langer in de rechtbank.
Wat als er schulden in de erfenis zitten?
Je krijgt een erfenis. Dan ben je niet verplicht om die zomaar te aanvaarden, want je weet maar nooit wat die erfenis nu juist inhoudt. Misschien krijg je er een zakcentje bij maar voor hetzelfde geld aanvaard je zonder het te weten de schuldenberg van de overledene. Je kan er ook voor kiezen om de erfenis te verwerpen of om ze te aanvaarden ‘onder voorrecht van boedelbeschrijving’. Op die manier kan je voorkomen dat jij opdraait voor de schulden van iemand anders.
Gratis verwerpen
Weet je zeker dat de erfenis die jou toekomt enkel schulden inhoudt? Dan kan je ze gewoon helemaal verwerpen zodat je er niets van krijgt. Je hebt er immers niets bij te winnen om zo’n nalatenschap te aanvaarden, integendeel. Eens je de erfenis aanvaard hebt, is er geen weg meer terug. Je zal de schulden van de overledene moeten betalen.
Aanvaard je een erfenis met enkel schulden? Dan is er geen weg terug: jij moet die schulden betalen.
Een erfenis die vooral schulden inhoudt, wordt een ‘deficitaire nalatenschap’ genoemd. Die kan je sinds augustus 2017 gratis verwerpen. Je kan dat zelfs voor alle nalatenschappen met niet meer dan 5.000 euro.
Opgelet! Een verwerping is niet automatisch gratis. De kosten hangen af van dossier tot dossier. Wanneer de notaris in het kader van successie bijvoorbeeld een volmacht of een inventaris moet opstellen, komen er wel kosten bij.
Boedelbeschrijving brengt duidelijkheid
Weet je toch niet helemaal zeker of de erfenis die jou toekomt nu vooral schulden of toch ook wat activa inhoudt? Dan kan je een boedelbeschrijving laten opmaken. De notaris maakt dan een inventaris met een gedetailleerd overzicht van de bezittingen en de schulden van de erflater.
Bij een aanvaarding van de erfenis ‘onder voorrecht van boedelbeschrijving’ kan je nooit blijven zitten met de schulden van de overledene. In dit geval moet je nooit meer betalen aan de schuldeisers van de overledene dan de waarde van de goederen die hij nalaat. In het slechtste geval wordt het dus een nuloperatie: je betaalt de schulden met de activa die je geërfd hebt en geen cent meer dan wat je uit de erfenis verkregen hebt.
De notaris helpt je op weg
Om een erfenis te verwerpen of om die te aanvaarden ‘onder voorrecht van boedelbeschrijving’ kan je sinds twee jaar enkel nog bij de notaris terecht. Je hoeft dus niet langer naar de rechtbank voor een lange procedure. ‘Daardoor is het verwerpen of aanvaarden ‘onder voorrecht van boedelbeschrijving’ eenvoudiger en laagdrempeliger geworden’, zegt notaris Bart van Opstal, woordvoerder van notaris.be. ‘Na tussenkomst van de notaris kunnen de erfgenamen een weloverwogen keuze maken.’
Sinds het begin van de metingen op 1 maart 2018 verwierpen al 51.500 Belgen gratis een nalatenschap. In diezelfde periode maakten 5.270 mensen gebruik van ‘het voorrecht van boedelbeschrijving’.
Oorspronkelijk verschenen op 11 december 2023
De erfenis- en schenkingswetgeving is complex en onderhevig aan gewestelijke verschillen (Vlaanderen, Brussel, Wallonië). Dit artikel biedt uitsluitend algemene achtergrond en vervangt in geen geval het bindende advies van een notaris of successieplanner.
