Ik liep gisteren door de dorpsstraat en ik moest even in mijn ogen wrijven. Waar vroeger het statige kantoor van de bank zat – u weet wel, met die zware deuren en een loket waar je nog een knikje kreeg van de kantoorhouder – zit nu een hippe barbier waar ze je baard trimmen terwijl je een havermout-latte drinkt. De bank zelf? Die is met de noorderzon vertrokken.

De jacht op een geldautomaat

Het begint al bij het afhalen van je eigen zuurverdiende centen. Vroeger kon je aan elke hoek wel even langs 'het muurke'. Tegenwoordig moet je een halve pelgrimstocht afleggen om een bankautomaat te vinden die niet 'buiten werking' is of simpelweg is dichtgetimmerd.

De banken noemen dat 'optimalisatie'. Ik noem het de grote verdwijningstruc. Ze willen dat we alles digitaal doen, want een mens achter een loket kost blijkbaar te veel goudstukken. Maar als ik een vraag heb over mijn pensioenspaarpunten, krijg ik een chatbot voor mijn neus die mijn West-Vlaamse tongval niet begrijpt en me telkens terugstuurt naar de 'veelgestelde vragen'.

"Ik wil mijn geld niet 'beheren in de cloud', ik wil kunnen praten met iemand die begrijpt dat mijn spaarboekje geen algoritme is, maar mijn appeltje voor de dorst."

De bank in je broekzak? Nee bedankt.

Mijn kleinzoon zegt dan: "Opa, je hebt toch de app? Je bank zit in je broekzak!" Nou, ik wil mijn bank helemaal niet in mijn broekzak. Ik wil daar mijn zakmes en mijn huissleutels. In die app moet ik inloggen met een gezichtsscan, een vingerafdruk en een code die ik elke drie maanden moet veranderen. Als ik één keer mis tast, wordt mijn rekening geblokkeerd alsof ik een internationale witwasser ben.

En ondertussen sluiten ze de kantoren waar je nog echt geholpen werd. Voor een simpel adviesgesprek moet je nu een 'video-call' inplannen. Dan zit je te zwaaien naar een schermpje tegen een dertiger in een strak pak die waarschijnlijk nog in de luiers lag toen ik mijn eerste lening afsloot. De menselijke maat is vervangen door een pixelscherm.

Onze centen, hun regels

Het mooiste van alles? We moeten ons geld daar stallen. Je loon of pensioen cash krijgen is er niet meer bij. We geven onze centen in bewaring aan instellingen die ons vervolgens behandelen als een lastige onderbreking van hun winstcijfers. Ze rekenen kosten voor de kaart, kosten voor de rekening en soms zelfs kosten om je eigen geld aan de muur af te halen.

"De bankhouder was vroeger de vertrouwenspersoon van het dorp. Vandaag is de bank een onzichtbare geest die alleen nog communiceert via foutmeldingen en verhoogde tarieven."

Ik blijf een voorvechter van het menselijke oordeel. Geef mij maar een kantoor van vlees en bloed, waar de koffie misschien uit een automaat komt, maar het gesprek tenminste echt is. Want vertrouwen, dat kun je niet downloaden.

Houd de rug recht, bewaar altijd wat contanten onder de matras (voor de veiligheid) en laat u niet wijsmaken dat een computer uw financiën beter begrijpt dan u zelf.

Ben Boomer

Wandelaar, denker en voorvechter van het menselijke oordeel