Geen leven zonder boeken voor Thieu Vanhees.
Het behoort tot het ritueel van elke dag, die bewonderende blik op mijn boekenkast.
Ze herbergt een verzameling literaire schatten uit de wereldliteratuur, geassisteerd door wat historische naslagwerken en filosofische curiosa.
Telkens weer glimlach ik mijn vrienden toe. Jarenlang waren ze al mijn troost en toeverlaat, en vulden ze mijn vrije tijd met studeren en filosoferen. Nu kijk ik ernaar als naar mooie herinneringen uit een fotoalbum. Dierbare souvenirs die je blijft koesteren als fundamenten van je levensgeluk. Ik denk daarbij wel eens aan het gedicht van Paul Van Ostaijen “Marc groet ’s morgens de dingen” en dus begroet ik hen ook met een “goedendag”.
Vandaag bouwt de nieuwe generatie geen eigen bibliotheek meer op. Hoewel boeken en documenten een bijzondere waarde blijven vertegenwoordigen. Wij groeiden op met boeken allerhande. Ze gingen van hand tot hand onder vrienden. We discussieerden over de inhoud, we dweepten met de stijl van de auteurs en over hun vlotte pen. Die geestdrift is met de leeftijd een beetje gaan luwen.
Maar we hebben ze nog binnen handbereik. Ze uit hun vertrouwde rek nemen en zomaar wegschenken kan ik niet over mijn hart krijgen. Het is als in eigen vlees snijden, het doet me pijn! En het doet nog altijd deugd om er eentje ter hand te nemen en voorzichtig open te slaan. Hier in het derde hoofdstuk. Waarover gaat dat ook weer? Ah ja, over de fameuze kartuizertheoloog Dionysius Van Rijckel, geleerde en mysticus, die in ons eigen Limburg werd geboren als Denis Van Leeuwen.
En wie hebben we hier? “The Old Man and the See” van Ernest Hemingway. Hij nodigde me uit om te filosoferen over het leven. In dezelfde buurt pronkt ook John Steinbeck. Hij leerde me de druiven der gramschap proeven. Boeiende kerels ,met wie ik nu graag ergens een kopje koffie zou gaan drinken, om hen gelijk aan een spervuur van persoonlijke vragen bloot te stellen.
Op dit rek vonden mijn Griekse en Romeinse klassieken hun optrekje.
Laat me ook nog even “De Vlaschaard” van Stijn Streuvels koesteren. Hij was destijds een groot idool. Ik mocht hem ooit persoonlijk groeten. En dat schept een band voor het leven. Ik wuif nog even naar “De Boergondiërs” van Bart Van Loo. Hem wil ik straks zien optreden. Een begenadigd auteur-entertainer. Genoeg nu met al die sentimentaliteit. Banale verplichtingen loodsen me naar andere taken. Maar de boeken blijven me achtervolgen.
Hoe begon die bibliofiliekoorts? Zou het dat kleine beduimelde boekje over Sint-antonius geweest zijn, dat grootmoe me in handen gaf?
Of waren het de sprookjes van Grimm, die ik als kind kocht met geld uit mijn eigen spaarpot? Misschien waren dat de microben.
Het internaatsleven bezorgde ons niet zoveel gelegenheid om boeken aan te schaffen. Horatius, Livius, Cicero, Sophocles, Euripides en Herodotos eisten onze volledige aandacht en tijd op. Maar de interesse bleef groeien.
Mijn vader begreep dat ik mijn “mini-verzameling” graag in een kastje wou opbergen. En daar zorgde hij voor. Later werd dat een heuse boekenkast, die me bij elke verhuis trouw gevolgd is. Onnodig te zeggen dat ze nu uitpuilt. Mooie souvenirs, handige culturele inspiratiebronnen. Na al die jaren werden ze mijn intiemste vrienden.
Gebrek aan beschikbare tijd kan frustrerend werken. Het is onmogelijk bij te houden wat de uitgeverijen je vandaag presenteren. Een boekhandel lijkt vandaag een supermarkt die je bovenmate weet te bekoren met allerhande boekschatten van uiteenlopende pluimage. Ze zijn er dus nog! Ze staan er te pronken, netjes ingedeeld volgens de wetenschap die ze aan de man of de vrouw wensen te brengen. Elke bibliofiel vindt er zijn gading.
In de bibliotheek tref je vandaag nog weinig bibliofielen aan. Ze zijn oorden van een monastieke stilte. Ze bieden een weelde en rijkdom voor elk geest die graag nog wat meer geheimen wil ontdekken. Honderden boeken staan er te wachten, stoer en stil als de ruiters van de apocalyps. Op welk oordeel wachten ze eigenlijk?
Ik wil ze graag alle lof en eer toezwaaien. Het zijn bronnen van cultuur. Ze etaleren de wijsheid van anderen, vertellen over de dwaze vergissingen van mensen, willen ons behoeden voor misstappen, of nodigen ons uit tot een gelukkiger leven. Ze mogen er altijd zijn!
