Er zit ongetwijfeld veel positieve dynamiek in de nieuwe generatie jongeren. Ze groeien op in een beschermde omgeving en krijgen talloze kansen. Bovendien gebruiken ze vele mediakanalen om hun zelfbeeld te creëren. Ze willen gretig “mee” zijn in alles en zijn vooral druk met zichzelf bezig.

De gecreëerde werkelijkheid

In die optiek geven jongeren de voorkeur aan sociale media die inspelen op hun eigen verwachtingspatroon. Goedbedoelde adviezen van ouders of opvoeders laten ze daarbij vaak links liggen. Ze zijn zich echter niet altijd bewust van het feit dat de realiteit soms drastisch verschilt van hun gecreëerde online werkelijkheid.

Wanneer die twee werelden niet overeenstemmen, steekt misnoegdheid de kop op.

"Ik hoef niet te studeren"

Toen ik onlangs een jonge tiener vroeg wat hij later wilde worden, antwoordde hij fier: ”Voetballer, of misschien ook zanger. Daar hoef ik niet voor te studeren en op school verveel ik me toch maar.” Er was geen spoor van aarzeling of twijfel te bespeuren in zijn kordate antwoord.

In zijn verbeelding had hij al een roemrijke carrière uitgezet; er kon in zijn ogen niets fout gaan. Veel jongeren worden verblind door de schijnbare perfectie van hun idolen. Volgens hen liggen het grote geld, de roem en het levensgeluk simpelweg op hen te wachten.

Maar het kan verkeren.

De voedingsbodem voor frustratie

Wanneer die zelfbegoocheling na enkele jaren wordt doorprikt, volgt de desillusie. Hadden ze dan toch te weinig talent, of ontbrak het hen aan karakter? Vaak staan ze dan met lege handen in het echte leven.

Dit kan de voedingsbodem worden voor allerhande frustraties, wat weer leidt tot onvrede en verbittering. In die leegte loert het gevaar van negatieve verleidingen zoals drank of drugs — een pad met vaak zware gevolgen.

De stoet van de steenfabriek

Onze generatie stond aan minder verleidingen bloot, omdat onze kansen op een glansrijke carrière veel lager lagen. "Uitkijken en hard werken" was de boodschap die we dagelijks te horen kregen. Steunden wij misschien meer op ons gezond verstand?

Onze voorbeelden vonden we niet op sociale media, maar gewoon op straat. Elke morgen zagen we een stoet van sloffende arbeiders optrekken naar de steenfabriek. Met gekromde rug en een linnen zakje met boterhammen in de hand. Ze zwegen om geen energie te verspillen; kuchen en hoesten waren de enige geluiden.

Anderen namen de stoomtram naar de mijnen. Als we op school ons best niet deden, zei vader, dan stond ons dat levenslot te wachten. Die waarschuwingen vielen niet in dovemansoren.

Een andere tijd, dezelfde opdracht

Vandaag zien we die beelden van fysieke slavenarbeid gelukkig niet meer. Maar dat betekent niet dat het voor de jongeren van nu gemakkelijker is geworden. De druk is verschoven van het fysieke naar het mentale.

De boodschap blijft echter universeel: of het nu 1950 is of 2026, het komt uiteindelijk altijd aan op gezond verstand, voorzichtigheid en de bereidheid om te werken voor je dromen.